AchtergrondKunst

Op zoek naar kunst in een superstadsdeel en een onzichtbaar kunstwerk

Gigantische beer in superstadsdeel

Florentijn Hofman, De Staalman, Staalmanplein Amsterdam Beeld  Anna van Leeuwen
Florentijn Hofman, De Staalman, Staalmanplein AmsterdamBeeld Anna van Leeuwen

Het was de ochtend dat ik de aanschaf van een tablet overwoog. De letters op mijn mobiel waren ineens zo klein. Dus printte ik dertien pagina’s informatie over mij onbekende kunstwerken in Amsterdam. Met hulp van plakband knutselde ik een plattegrond: ik had geen zin om met mijn miniletterstelefoon te navigeren. Mankeerde er iets aan mijn ogen?

Zou kunnen, maar dat gold niet alleen voor mij, zag ik tijdens mijn fietstocht door de stad. Ik had me, vanwege die beginnende verziendheid, gedegen voorbereid. Toch slaagde ik erin te verdwalen. Een keer stond ik enkele meters van een kunstwerk af, maar moest ik zes keer om mijn as draaien voor ik het zag. Ook wie voorbijfietste, keek niet op of om.

Niet alleen kleine letters kunnen ons ontglippen, ook Grote Kunstwerken verliezen we soms uit het oog. Daarom probeert de manifestatie Public Art Amsterdam (een samenwerking van elf Amsterdamse cultuurinstellingen) deze zomer de aandacht te vestigen op kunst in de openbare ruimte. Ik had de route Nieuw-West gekozen, samengesteld door kunstenaar Willem Sjoerd van Vliet. Hij noemt het een ‘superstadsdeel’: er wonen 150.000 mensen op 32 vierkante kilometer.

Public Art Amsterdam belooft een ontdekkingstocht. Dat was het. Ik had geen flauw benul van de omvang van dit superstadsdeel en de kunst daar. Nooit geweten dat er aan de Sloterplas een grote kunstmatige heuvel is waarop een rare sculptuur staat (Groot Landschap van Wessel Couzijn). Ik liep door een poort van Constant en stond oog in oog met een gigantische beer, een beeld van Florentijn Hofman.

Naast een hoognodige pleisterplaats – getiteld McDonald’s Amsterdam Osdorp Drive – vond ik een stalen variatie op zo’n ‘strandbeest’ van Theo Jansen. Deze Animaris Rhinoceros Transport ligt in een kooi aan de ketting, want, zo las ik, anders kun je ’m echt in beweging krijgen. Het gekooide beest ziet er wat verdrietig uit, misschien komt-ie aandacht tekort?

Ik hield iets langer stil, overwoog het gevaarte mee uit wandelen te nemen. Maar mijn benen waren moe van het fietsen. Mijn ogen leken echter opvallend wakker, die had ik goed getraind. Ha, dat bespaart me de aanschaf van een tablet. Laatste halte was de Appel.

Public Art Amterdam, diverse locaties in Amsterdam, t/m 30/09
Kijk voor routes, rondleidingen en programmering op:
publicart.amsterdam

Wessel Couzijn, Groot Landschap, Sloterpark, Amsterdam Beeld  Anna van Leeuwen
Wessel Couzijn, Groot Landschap, Sloterpark, AmsterdamBeeld Anna van Leeuwen

Hout op stof met vilt

‘Watch out, be careful!’ Bijna struikelde ik over het onzichtbare kunstwerk van Miguel Witzke Pereira. Volgens het titelbordje gaat het om een sculptuur, getiteld hout op stof met vilt. Dat materiaal past bij het oeuvre van Pereira, zag ik aan de andere (zichtbare) sculpturen op zijn afstudeertentoonstelling aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Op verzoek liet hij zijn onzichtbare kunstwerk zien door het af te tasten. Serieus en geduldig aaide hij de contouren. Ik keek naar de lege ruimte die geboetseerd werd en moest denken aan een massage. Kreeg ooit eerder een onzichtbaar kunstwerk zo veel tedere aandacht?

Meer info: miguelwitzkepereira.hotglue.me

Van het padje

2 Unlimited heet de tentoonstelling in kunstcentrum De Appel. Dan denk ik aan het illustere duo Ray en Anita en niet direct aan bijvoorbeeld kunstenaars Remy (Jungerman) en Antonis (Pittas). Dat mag. De zaaltekst start opzwepend met ‘Let me hear you say 'Yeah'!’, zoals in 2 Unlimiteds monsterhit No Limit uit 1993. Deze tentoonstelling is gevuld met werk van kunstenaars die in Amsterdam wonen.

Onder die vrolijke, nostalgische titel gaat een heet hangijzer schuil: van wie is de stad? De hoofdstad lijdt onder een verstikkende omhelzing van massatoerisme en ontwikkelaars. Waar is nog ruimte om uit de pas te lopen? Hier in de Appel in elk geval. Deze kunstenaars wijzen de weg.

Kunstenaar en activist Patricia Kaersenhout nam een geschiedenisboek over de Gouden Eeuw en bewerkte dat met naald, draad, stift en stanleymes. Zo laat ze zien dat de geschiedenis zoals ze staat geschreven, misvormd is, eenzijdig en koloniaal.

Ook Antonis Pittas’ bijdrage is politiek. Hij zette in reflecterende letters op de gevel: ‘You don’t have to be here’, binnen op een muur staat ‘Behave normally or go away’. Het zijn citaten van premier Mark Rutte, uit zijn open brief van begin vorig jaar (‘Doe normaal of ga weg’) en een interview daarover in het Algemeen Dagblad (‘Je hoeft hier niet te zijn!’). Deze kunstenaars gaan niet weg. Ze kozen voor Amsterdam. Normaal doen ze niet, gelukkig maar.

Mooie historische toevoeging is The Walk van Willem de Ridder uit 1981. Het laat zich helaas niet herbeleven, zijn reis van twee dagen en twee nachten geleid door De Ridder via cassettebandjes en instructies via de radio. In de Appel zijn krantenknipsels, foto's, publicaties en audiofragmenten te bewonderen. Op 18 augustus is Willem de Ridder als onderdeel van de tentoonstelling te gast bij kunstradio Ja Ja Ja Nee Nee Nee. Hopelijk brengt hij ons opnieuw van het pad af. Yeah!

2 Unlimited, de Appel, Amsterdam, T/M 18/08

Antonis Pittas, Untitled (You don't have to be here), 2018, De Appel Amsterdam Beeld  Konstantin Guz
Antonis Pittas, Untitled (You don't have to be here), 2018, De Appel AmsterdamBeeld Konstantin Guz

Show don't tell

Line Arngaard en Sonia Oet @ Gerrit Rietveld Academie Beeld  Anna van Leeuwen
Line Arngaard en Sonia Oet @ Gerrit Rietveld AcademieBeeld Anna van Leeuwen
Miguel Witzke Pereira @ Gerrit Rietveld Academie Beeld Anna van Leeuwen
Miguel Witzke Pereira @ Gerrit Rietveld AcademieBeeld Anna van Leeuwen
Naeun Kang @ Koninklijke Academie voor Beeldende Kunst Beeld Anna van Leeuwen
Naeun Kang @ Koninklijke Academie voor Beeldende KunstBeeld Anna van Leeuwen
Roos Johannes Hermsen @ Gerrit Rietveld Academie Beeld Anna van Leeuwen
Roos Johannes Hermsen @ Gerrit Rietveld AcademieBeeld Anna van Leeuwen
Meer over