DagboekDaniël de Moulin (1919-2002)

Op de vlucht voor de nazi’s naar het vrije Spanje

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Erik van den Berg
De Pyreneeën, gezien van af de Col d’Aubisque, 1948. Beeld Getty
De Pyreneeën, gezien van af de Col d’Aubisque, 1948.Beeld Getty

Pyreneeën, 9 juli 1943

We gleden over gletschers en ­kropen heele uren over groote stenen, waarop het moeilijk was je evenwicht te bewaren. Soms liep je tot aan je knieën door de sneeuw. En alles in het pikdonker.

De gids, die de tocht op klompen maakte, liep met een reuzenvaart voorop. Rust kregen we bijna niet. Waren we met veel moeite een steile berg opgeklommen, dan zagen we voor ons een diep dal met aan de overkant weer net zo’n steile berg.

Een keer slaakte een van de Franschen een gil en verdween met geruisch van vallende stenen in den afgrond. We riepen zijn naam, maar kregen geen antwoord. Voorzichtig bogen we ons over de rand en schenen met de zaklantaarn in den afgrond. Tot onze groote verlichting zagen we hem eenige meters beneden ons liggen. Hij was op zijn hoofd gevallen en iets versuft.

De tocht werd voortgezet, klauterend en vallend over rotsen waar geen einde aan kwam. Het was een nachtmerrie. Eindelijk, tegen het aanbreken van den dag, wees de gids ons de laatste berg waar we tegen op moesten klimmen om in Spanje te komen.

We waren meer dood dan ­levend toen we boven op de ­heuvel waren, waar de Spaansche grens liep. Een gletscher vormde de weg. ‘l’Espagne, la liberté!’

Daniël de Moulin (1919-2002), ­Nederlandse Engelandvaarder. Ingekort fragment uit Wij zijn niet bang, tenminste niet erg; red. Hylke Faber en Pieter Stolk. DdMWorks, 2015.

Meer over