de week in boekenpatrick van ijzendoorn

Op de feestelijke lijst van 70 klassiekers voor het 70-jarige jubileum van de Queen ontbreken Tolkien en Rowling

null Beeld
Patrick van IJzendoorn

Waar is J.R.R. Tolkien met The Lord of the Rings? Waar is J.K. Rowling met Harry Potter? Het ontbreken van ‘de koning en koningin van het fantasy-genre’ op de boekenlijst voor het platina jubileum van koningin Elizabeth heeft verbazing opgeroepen. Vooral de afwezigheid van Rowling kwam als een schok omdat ze met Harry Potter veel kinderen – en volwassenen – aan het lezen heeft gezet.

Voor The Big Jubilee Read kregen burgers uit alle hoeken van het Gemenebest de kans boeken te opperen. De long list van 152 boeken die daar het gevolg van was, is door een commissie van bibliothecarissen, boekhandelaren en literatuurexperts teruggebracht tot 70, het aantal jaren dat Elizabeth regeert. Uiteindelijk zijn 27 landen op de lijst vertegenwoordigd, waaronder Groot-Brittannië met 14 boeken. De organisatie is in handen van de BBC en The Reading Agency.

Er staan klassiekers op, zoals The God of Small Things van Arundhati Roy, A Clockwork Orange van Anthony Burgess, Wolf Hall van Hilary Mantel, The Remains of the Day van Kazuo Ishiguro, The English Patient van Michael Ondaatje, Disgrace van J.M. Coetzee en Midnight’s Children van Salman Rushdie. Volgens Debbie Hicks van The Reading Agency, wier missie het is jongeren meer te laten lezen, gaat het om publieksfavorieten.

Dat maakt het ontbreken van Rowlings tovenaarsleerling nog curieuzer. Tegenover The Guardian erkende Susheila Nasta, professor moderne literatuur, dat er binnen de commissie flink gediscussieerd is over Harry Potter en de steen der wijzen. Uiteindelijk luidde het oordeel dat het toch vooral een kinderboek is en dat er in de jaren negentig wel betere boeken zijn geschreven, zoals The Stone Diaries van Carol Shields.

Ter gelegenheid van het platina jubileum van de Britse koningin Elizabeth is een boekenlijst samengesteld. Beeld Brunopress
Ter gelegenheid van het platina jubileum van de Britse koningin Elizabeth is een boekenlijst samengesteld.Beeld Brunopress

Nasta beklemtoonde dat de beschuldiging dat Rowling transfoob is niet heeft meegespeeld. Sinds ze twee jaar geleden zei dat ‘mensen die menstrueren’ wat haar betreft ook gewoon vrouwen mogen worden genoemd is de 56-jarige auteur doelwit van protesten. Haar opmerking zou suggereren dat ze transvrouwen niet als vrouwen beschouwt. Recentelijk heeft een transgender-auteur zelfs een fantasy-boek geschreven waarin Rowling een vuurdood sterft.

In The Daily Telegraph opperde columnist Allison Pearson, oud-docent Engels, een alternatieve lijst naar het paleis te sturen ‘voor mensen die fantasy-boeken prefereren boven preken over postkoloniale schuld’. Rowling is overigens in goed gezelschap. Ook Evelyn Waugh, Graham Greene, Martin Amis, Julian Barnes, Jonathan Coe, Philip Larkin, Jim Ballard, C.S. Lewis, Ian McEwan en Arthur C. Clarke zijn gepasseerd.

Voor de jubilerende koningin zal het een teleurstelling zijn dat Dick Francis er niet opstaat. De ‘paardenboeken’ van deze voormalige jockey liggen goed in Buckingham Palace.