Recensies

Ook interessant, en wel hierom

Er verscheen deze week nog veel meer. Hier onze keus uit boeken die we ook graag even noemen.

Redactie

Rinske Hillen schreef een prikkelende roman met veel onderhuidse spanning

Eindelijk is er weer eens wat prikkelende erotiek te vinden in een Nederlandse roman. Geen krampachtig expliciete scènes, maar een voortdurend aanwezige onderhuidse spanning die uitstekend werkt zonder dat er verder al te veel gebeurt; een beetje zoals een erotische Bollywoodscène juist goed kan zijn door alles wat je níét ziet.

Afijn, Mannenmaal dus, dat is het boek waar het hier om gaat. In deze tweede roman van Rinske Hillen (die in 2017 debuteerde met het goed ontvangen Houtrot) worstelt kinderarts Wout met een euthanasiekwestie rondom een ernstig zieke baby. Ondertussen gaat zijn echtgenote Eva op bezoek bij haar ex-geliefde Ben, een megalomane kunstenaar, om hem te interviewen voor een tijdschrift. Daar blijft het natuurlijk niet bij. Ben wil haar schilderen. Naakt. Eva zegt eerst nee – want ze is getrouwd – maar trekt vervolgens toch snel haar kleren uit en voor ze het weet bevredigt ze zichzelf terwijl ze tegen een touw aanrijdt op de muziek van Chet Baker. ‘Alles voor de kunst, toch?’, zegt ze na afloop tegen de kunstenaar, in deze ietwat ongeloofwaardige maar aanstekelijke roman.

Casper Luckerhof

Rinske Hillen: Mannenmaal. Querido; € 21,99.

null Beeld Querido
Beeld Querido

Aanstekelijk geschreven manifest van Booker Prize-winnaar Bernardine Evaristo

‘Het winnen van de Booker Prize heeft echt mijn leven veranderd, vooral doordat ik die heb gewonnen met een roman die zo het leven viert van zwarte vrouwen’, aldus Bernardine Evaristo in Geef nooit op – Een manifest. Dat zij in 2019 als eerste zwarte vrouw deze prijs won, was een historische gebeurtenis. In deze soepel en aanstekelijk geschreven ‘autobiografische meditatie over mijn leven’ vertelt Evaristo hoe ze als ‘half-caste’ meisje – vader een Nigeriaanse lasser, moeder een katholieke lerares – met zeven broers en zussen opgroeide in Zuid-Londen.

Uitvoerig gaat ze in op de invloeden die racisme en de Britse klassenmaatschappij op haar denken hebben gehad, alsook op de liefdesrelaties die haar hebben gevormd. Van de liefdevolle relatie met een witte Amsterdamse theatermaakster tot de Geestelijke Dominatrix met wie ze een ‘martelverhouding’ had. Evaristo vertelt over haar inspiratiebronnen (Audre Lorde, Toni Morrison, Gloria Naylor, Alice Walker) en over het feit dat in haar jeugd – geheel anders dan nu – niemand zat te wachten op aanstormend zwart literair talent. Haar geheim? Zie de boektitel.

Hans Bouman

Bernardine Evaristo: Geef nooit op – Een manifest. Uit het Engels vertaald door Inge Pieters. De Geus; € 20.

null Beeld De Geus
Beeld De Geus

Lekker bladerboek voor kleine astronauten

Jezelf boven op vele liters raketbrandstof binden, een vuurtje erbij en zoef! – naar de ruimte. Astronaut is een beroep vol mysterie, heldhaftigheid en gevaar dat zelfs voor volwassenen tot de verbeelding spreekt. Toen de Europese ruimtevaartorganisatie ESA onlangs een vacature opende voor nieuwe astronauten, reageerden alleen in Nederland al bijna duizend serieuze sollicitanten. Niet vreemd: de aarde vanuit de kosmos zien is een unieke, volgens astronauten levensveranderende ervaring, die je met slechts een paar honderd andere aardbewoners deelt.

Voor de doelgroep van dit lekkere bladerboek kwam die recente vacature natuurlijk nog iets te vroeg. Maar wat astronaut André Kuipers en wetenschapsjournalist Govert Schilling beschrijven kan wel het eerste zaadje planten bij een nieuwe generatie ruimtereizigers. Zo eens in de tien jaar gaat ESA immers op zoek. Wanneer de volgende vacature opengaat, zijn de lezers van dit boek dus oud genoeg. Maar ook als je de rest van je leven op aarde wilt blijven, is Hoe word ik astronaut? fijn leesvoer. En de mooie illustraties van Daniëlle Futselaar zouden ingelijst op geen enkele kinderkamer misstaan.

George van Hal

André Kuipers en Govert Schilling: Hoe word ik astronaut? Witte Leeuw; € 15,99.

null Beeld Witte Leeuw
Beeld Witte Leeuw

Oud-guerrillastrijder Tanja Nijmeijer laat veel onbesproken in haar autobiografie

In haar autobiografie Van guerrilla naar vredesproces beschrijft de Nederlandse Tanja Nijmeijer, die zich begin deze eeuw aansloot bij de Colombiaanse guerrillabeweging Farc, hoe een Groningse student, opgegroeid in een keurig, hecht gezin in Twente, uiteindelijk kiest voor een geradicaliseerd leven vol aanslagen, ontvoeringen en schietpartijen. Althans, dat probeert ze. Want hoewel ze keer op keer benadrukt dat haar keuzes niet voortkwamen uit een drang naar avontuur, maar enkel en alleen uit een empathische inborst, slaagt ze er in vierhonderd pagina’s niet in die empathische inborst invoelbaar te maken (als ze voor het eerst in haar leven de kloof aanschouwt tussen puissante rijkdom en bittere armoede, schrijft ze: ‘Ik trok die verschillen heel slecht’).

Nijmeijer geeft weliswaar een interessant inkijkje in het leven van een guerrillera, maar er is vooral veel dat ontbreekt aan dit boek. De arme boeren voor wie ze het allemaal zegt te doen, geeft ze nauwelijks een stem en ook de meer dan tweehonderdduizend doden die de gewapende strijd tussen de Farc en het leger veroorzaakte, blijven grotendeels onbesproken.

Jarl van der Ploeg

Tanja Nijmeijer: Van guerrilla naar vredesproces. Hollands Diep; € 22,99.

null Beeld Hollands Diep
Beeld Hollands Diep

Ook deze roman van Patrick Modiano is weer op zijn eigen manier fantastisch

Bij Patrick Modiano (1945) weet je wat je krijgt. Een man van onbestemde leeftijd stuit op de naam van een persoon of een adres en zoekt daarna zijn geheugen af waar hij die naam of dat adres toch van kent. Langzamerhand komen schimmen tot leven, er schiet hem steeds meer te binnen. Elk boek is op zijn eigen manier fantastisch. In de nieuwe vertaling Kleedkamer in kindertijd is het een gezicht van een jonge vrouw dat hem terugvoert naar twintig jaar eerder, toen hij zijn leven nog voor zich had en in Parijs woonde.

Inmiddels heeft hij zijn toevlucht gezocht tot een niet bij naam genoemde stad aan de West-Afrikaanse kust. De man, die zich Jimmy Serano laat noemen, leeft daar in een ‘eeuwig vandaag’. Hij verdient wat geld met het schrijven van een feuilleton, De avonturen van Lodewijk XVII, waarvan elke avond een aflevering wordt voorgelezen op Radio-Mundial. Het is een leeg en doelloos leven – voor de radio schrijft hij het liefst passages over uit tweedehands-avonturenromans – waarin hij lijkt te berusten. Maar dat is schijn, natuurlijk.

Wineke de Boer

Patrick Modiano: Kleedkamer in kindertijd. Uit het Frans vertaald door Paul Gellings. Querido; € 18,99.

Dit vrolijke rekenboek zou je elk kind gunnen. En elke volwassene ook

Het is best begrijpelijk, de weerstand van Mano, een van de personages uit Rekenen voor je leven, tegen zijn rekenboeken. Sterker nog: zelfs zijn leraren vinden ze heel saai en stom. ‘Kunnen we die rekenboeken niet stiekem door de wc spoelen’, fluisteren ze tegen elkaar, wanneer ze denken dat de kinderen het niet kunnen horen. En zo ontstaat een plan. Elke week mag één van de 22 leerlingen uit groep 7 een rekenvraag stellen die wél boeiend is. Zoals: wanneer je een brug bouwt van de aarde naar de maan, hoelang duurt het dan om daarover te lopen? (Het antwoord – vele jaren – is het leukst als je het zelf hebt uitgerekend.)

Wat volgt, is een rekenboek waarvan je zou willen dat je het vroeger zelf van je meester of juf had gekregen. Het zit bomvol fijne strips, warme verhalen en zelfs een verdwaald sinterklaasgedicht. Ook als volwassene zonder kinderen in de basisschoolleeftijd kun je er uren in verdwalen. Het boek toont daarmee definitief aan dat rekenen helemáál niet saai is. Het zijn hooguit al die ouderwetse rekenboeken die sommen soms per abuis reduceren tot langdradige rotklus.Bron:

George van Hal

Edward van de Vendel, Ionica Smeets & Floor de Goede: Rekenen voor je leven. Nieuwezijds; € 18,95.

null Beeld Nieuwezijds
Beeld Nieuwezijds

Neske Beks schuwt zelfreflectie niet in haar persoonlijke essays

‘Zout in de wonden wrijven doe ik door het schrijven van Echo’, aldus Neske Beks (1972) in de inleiding van haar bundel essays, speeches en brieven, waarin ze het ‘stelselmatig ontkend worden, niet gehoord, genegeerd en zelfs beschimpt worden’ van Zwarte mensen – Zwart met hoofdletter als cultureel statement – onderzoekt. De Belgische Beks (Gambiaans-Senegalese vader, Vlaamse Afro-Amerikaanse moeder, opgegroeid in een wit socialistisch pleeggezin) schrijft in de eerste plaats ‘voor Zwarte vrouwen, voor iedereen van kleur. En pas daarna voor witte vrouwen’. Expliciet voor vrouwen dus, veel minder voor mannen – waarom precies blijft in het midden.

Ze wil witte mensen niet opvoeden of confronteren, stelt ze, hoewel het eerste deel van de bundel daar wel toe neigt: het bevat een verklarende woordenlijst en is een introductie (met namen van denkers en activisten aan wie Beks zich schatplichtig acht) op het tweede deel. Daarin worden de essays persoonlijk en indringend en schuwt ze zelfreflectie niet. Beks maakt kwesties als het n-woord, de vertaling van Amanda Gorman en het begrip inclusiviteit inzichtelijk en is daarmee van grote waarde voor het huidige discours.

Cécile Koekkoek

Neske Beks: Echo. Querido; € 18,99.

null Beeld Querido
Beeld Querido
Meer over