Ook de brugklas viert Halloween

Swatch brengt een nieuw Halloween-horloge, bij de Hema en V & D liggen oranje pompoenslingers, Blokker verkoopt Halloween-spoken als kaarsenhouder....

Van onze verslaggeefster Eva Nyst

Ook tot het onderwijs is het feest doorgedrongen. Docent Ad Oostveen van het Peellandcollege in Deurne organiseert sinds vier jaar een Halloweenfeest voor brugklassers. 'We versieren de disco met lichtjes in uitgeholde pompoenen en de leerlingen komen verkleed.' Hij laat zich daarbij niet inspireren door de Amerikaanse media, maar door de historie van het feest. De wortels van Halloween liggen bij de Kelten, vertelt hij zijn leerlingen.

Het Keltische nieuwjaar viel op 1 november, licht Oostveen toe. Op de nacht die tot de zomer noch de winter hoorde, was de scheiding tussen het rijk der levenden en het dodenrijk volgens de Kelten het vaagst. De bovennatuurlijke hulp van de doden kon die nacht worden ingeroepen, maar de jaloezie van slechte geesten moest met vuren en maskers worden afgewend.

In de VS worden de kwade geesten geïmiteerd door kinderen die verkleed langs de deur gaan met bieten of pompoenen waarin gezichten zijn gekerfd. Wie opendoet, hoort 'Trick or treat' (pesterij of traktatie). De kinderen worden 'afgekocht' met mandarijnen en snoep. Het feest doet denken aan Sint-Maarten in Noord- en Driekoningen in Zuid-Nederland.

Volgens Ineke Strouken van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur spelen de Keltische wortels een beperkte rol in de Nederlandse variant van Halloween. Nederlanders, denkt zij, imiteren vooral het carnavaleske Noord-Amerikaanse griezelfeest en halen daarbij ook elementen uit de uitbundige dodenherdenking op Allerzielen in Zuid-Amerika.

Het feest is onlosmakelijk verbonden met horror, bloed en lijken, zoals bijvoorbeeld in de Amerikaanse film Halloween was te zien. Een café in het Zeeuws-Vlaamse Sint-Jansteen dacht deze week de ultieme feestversiering te hebben gevonden bij een Belgisch bedrijf dat menselijke delen op sterk water verhuurt. De burgemeester gaf echter geen toestemming voor het exposeren ervan .

Ook de Amsterdamse discotheek iT kiest spinnenwebben, grafzerken en kruisen ter versiering van haar jaarlijkse Halloweenparty. Gasten dienen - het liefst onherkenbaar - verkleed te komen. Bij het Halloweenfeest van de Hogeschool voor Textiel en Management in Doorn, dat eerder deze week al Halloween vierde, ligt de nadruk eveneens op het verkleden: 'Het gaat erom dat je elkaar door de kleding niet direct herkent. We zijn tenslotte een modeschool.'

Strouken van het Centrum voor Volkscultuur verklaart de interesse in Halloween door de opleving van publieksfeesten. 'Niet alleen Nederlandse feesten zijn populair, we nemen ook feesten van migranten over.' Een individualistische cultuur kweekt de behoefte aan samen feestvieren, meent Strouken, 'waarbij we graag even uit de realiteit stappen'.

Meer over