Ontroerend en oogstrelend: dans met een hoge aaibaarheidsfactor

Niemand anders dan Jérôme Bel kan zo vrolijk en zo fijntjes opgebouwd serieus conceptueel theater maken. Wat je ziet is tegelijkertijd lachwekkend, ontroerend en oogstrelend.

Beeld uit de voorstelling.Beeld Foto: Jose Frade; Bernhard Mueller; Josefina Tommasi

'Ballet' staat er op de klapper linksvoor. Alle 21 dansers, van meer tot minder amateur, doen om beurten op klassieke muziek een pirouette. Alleen, in het midden van dat grote lege toneel draait de een zijn rondje behoorlijk perfect en weet de ander nauwelijks om zijn eigen as te gaan. Nummer drie kiest eieren voor zijn geld en maakt met fiere armen en een stralende lach vooral werk van de preparatie en de afsluiting van de beweging.

De eerste scène van Gala (2015), een met Utrechtenaren uitgevoerd project van de wereldberoemde Franse choreograaf Jérôme Bel in Festival Tweetakt, zegt eigenlijk alles. Wat je ziet is tegelijk lachwekkend (wat een gehannes), ontroerend (wat een eigenheid) en oogstrelend (wat een diversiteit). Ook laat het je stevig nadenken over aannames over hoe een voorstelling, een dans, een stijl, een danser in elkaar zou moeten zitten. Wat is de kern van succes, van artisticiteit?

De stoet mannen en vrouwen, van kleuter tot bejaarde, dik en dun, zwart en wit, inclusief een transgender, een jongen met downsyndroom en een dame in een rolstoel, is bijna ergerlijk politiek correct. Theatraal verkleed nemen ze je mee langs iconische stijlen als de wals, de moonwalk en fenomenen als 'improvisatie', 'solo' en 'gezelschap'. In dit laatste deel probeert de groep de stijl (buikdansen, twirlen) van telkens een andere voorganger te imiteren. Het is, hoewel iets te uitgesponnen, een hilarisch hoogtepunt.

Gala heeft een hoge aaibaarheidsfactor en kan goedkoop overkomen. Maar niemand anders dan Bel, die doorbrak met The show must go on (2001), kan zo vrolijk en zo fijntjes opgebouwd serieus conceptueel theater maken.

Gala, Dans, Concept: Jérôme Bel. 16/4, Schouwburg Utrecht. Festival Tweetakt duurt t/m 28/5.

Meer over