Onstuitbare ritmiek van 'urban' zigeuners

Muziek..

De muzikanten van Besh O Drom uit Boedapest zijn geen van allen roma ofsinti en doen ook geen enkele moeite om ervoor door te gaan. In de wereldvan de zigeunermuziek voltrekt zich een bescheiden emancipatiegolf: die vande gadje (in zigeunerjargon 'burgers' ofwel niet-zigeuners). Waren datvroeger vooral klonen die de authentieke romamuziek zo precies mogelijkprobeerden na te spelen, tegenwoordig wordt het idioom gebruikt alsvertrekpunt voor wijdere omzwervingen.

Anders dan bijvoorbeeld de groep Parne Gadje uit Wageningen, die hetakoestische karakter van de traditionele zigeunermuziek trouw blijft en devernieuwing zoekt in 'wezensvreemde' instrumenten als de Argentijnsebandoneón en de dobro (slide-gitaar) uit de Amerikaanse countrymuziek,combineren deze Hongaren traditionele zigeunerinstrumenten als het cymbaal(hakkebord) en de kaval (fluit) met het gereedschap van een rockband, zoalssaxofoon, basgitaar en drumsynthesizer.

Verder wordt de zigeunermuziek gereduceerd tot wat volgens deze herende essentie is: spetterend vuurwerk in de hoogste versnelling. Ditmoordende tempo, in combinatie met het feit dat er zelfs geen korte pauzewerd ingelast, maakte het bijwonen van de voorstelling tot een enigszinsvermoeiende bezigheid, hoewel dat aan de vele danslustigen voor het podiumniet was af te zien.

Voor de huidige tournee heeft de groep de zangeres Mitsou aangetrokken,bekend van de groep Andro Drom, waarmee ze een jaar of tien geleden furoremaakte, en van haar eigen formatie Mitsoura, die kort geleden was te zienop de Nijmeegse Music Meeting. In vergelijking met het zeer hippe Mitsoura,dat zigeunermuziek verbindt met etno-, dance- en trancebeats, klinktMitsous bijdrage aan Besh O Drom toch weer redelijk traditioneel.

Besh O Drom, dat in het Romanes zoveel betekent als 'volg je pad,voorwaarts' betekent en in het Hongaars een woordspeling is op 'ik rol (eensjekkie)', werd in 1999 opgericht door twee vrienden die bovendien elkaarszwager zijn: Gergo Barcza en Ádám Pettik. Rondom deze vaste spil bestaatde groep uit maximaal tien muzikanten, die in wisselende bezettingenaantreden. Maakte de groep in 2001 al veel indruk tijdens het optreden ophet Amsterdam Roots Festival, sindsdien zijn ze alleen nog maar gegroeid.

Met hun aanstekelijke mix van Balkan-polyritmiek, rock, jazz en funkzouden ze het ook uitstekend doen op jazz- en popfestivals. Wellicht is datde volgende fase in de onstuitbare opmars van dit futuristische 'urban'bruiloftsorkest.

Ton Maas

Meer over