Ode aan een tegendraadse mier

Bethany de Forest en Robin Noorda voelden zich een beetje God bij het maken van hun animatiefilm Red-End and the Seemingly Symbiotic Society (met video).

Van onze medewerkster Floortje Smit

Terwijl in Amerika de ene bank na de andere omtuimelde, waren in Amsterdam de kunstenaars Bethany de Forest en Robin Noorda net aangekomen bij hun grote sterfscène in hun animatiefilm Red-End. De vreemdsoortige insecten die ze eerst de wereld hadden laten kaalvreten, lieten ze een voor een omvallen. Met krakende ledematen en een laatste trillend vleugeltje.

Graaicultuur

Doe dat een paar dagen achtereen en de parallellen met de graaicultuur dringen zich vanzelf op. Of, zoals Noorda het omschrijft: ‘Omdat je je toch al een beetje God voelt als je aan dit soort werelden zit te knutselen, krijg je bijna het idee dat je er zelf iets mee te maken hebt.’

Hoe dan ook, het geeft de boodschap achter de stop-motion animatiefilm Red-End and the Seemingly Symbiotic Society, die vanavond in première gaat tijdens het Holland Animation Film Festival, een prettig actueel tintje. In de film gaat een tegendraadse mier in tegen zijn plek als radertje in een geoliede, op consumptie gerichte maatschappij.

Naast een ode aan het individu is de film vooral een liefdesverklaring aan het handwerk. Het vijftien minuten durende filmpje bestaat uit zo’n 21.600 foto’s – het hele proces duurde zo’n veertien maanden.

Tekst gaat verder onder video

]]>

Machinekamer

Noorda en De Forest maakten decors en insecten zelf, van restmateriaal en gevonden voorwerpen. In het atelier van De Forest zijn nog restjes decor te herkennen. Een stukje machinekamer bijvoorbeeld, zo groot als een hand. ‘Dit zijn stukjes roedehouder van de trap. Of niet?’ peinst Noorda. ‘Nee, het zijn vitragehaakjes’, zegt De Forest.

Maar kijk naar een koepel van suikerklontjes in een zandvlakte ten grootte van een eettafel, vraag naar frustraties, en ze kijken elkaar peinzend aan. Noorda, een van de Nederlandse pioniers op het gebied van computeranimaties: ‘Het is juist lekker om eens ouderwets met je handen te werken. Om uit het niets een wereld te creëren die tastbaar is.’

De Forest is niet anders gewend. Ze bouwde al dit soort kijkdoosachtige werelden om ze te fotograferen met een ‘pinhole’-camera, een soort camera zonder lens. Dat visuele effect – oneindige scherptediepte en een groothoekbeeld – wilde ze eens omzetten naar animatie. Daarvoor gebruikte het duo wel een gewone digitale camera. Het eerste grote voordeel: ze gebruikten zo’n hoge resolutie dat hun film op 4k-formaat is, een extreem scherp beeldformaat.

Met animatie wordt traditioneel geëxperimenteerd met dit soort nieuwe technieken omdat de echte filmcamera’s nog te duur zijn. Blijken Noorda en De Forest opeens voorlopers met hun oude stop-motion animatie.

Jammende musici

Nog groter voordeel: omdat de resultaten meteen terug zijn te zien, kon het duo improviseren. ‘We wilden een soort frisheid hebben, zoals jammende musici.’ Toen ze merkten dat er steeds lijmdraden aan het lijmpistool bleven hangen, gebruikten ze die voor een machine waarmee een larve tot pop wordt gemaakt. ‘Dat leverde een extra scene op. Ja, we hebben wel een fles champagne opengetrokken toen we dat hadden bedacht.’

Waar De Forests foto’s echte kijkplaatjes zijn, gaat Red-End soms te snel om alles te zien. Is dat een pepermolen, als contragewicht aan de hijskraan. De Forest pakt de doos met haar rubberafgietsels van groentes er nog maar eens bij. ‘Ja, kijk maar. En dit is een cactus. Maar die heb ik nog niet gebruikt in mijn werk.’ Noorda: ‘We willen dat je het ergens onderbewust toch opslaat.’

Overigens ondervond De Forest – toch gewend aan stilstaand beeld – heel ander soort problemen. Haar atelier bleek een bewegende vloer te hebben en elke millimeter verschil geeft in een stop-motionfilmpje storende bewegingen in het decor. ‘Onze werkwijze leek wel tai chi. Even iets bewegen en dan heel voorzichtig terug naar precies dezelfde plek als waar je zat. De stoelen zaten vast getapet aan de vloer – en dan maar wachten tot het rubberbos uitgetrild was.’

Muizenkeutels

Ook bleken sommige dingen niet zo lang te gebruiken. Uit een stuk mos kropen tijdens de opnames opeens lieveheersbeestjes. En de spekstenen rotsen en het mengsel van Marokkaanse keukenkruiden en griesmeel bleek ook niet ideaal. ‘We hebben weleens een dag stilgelegen omdat er de volgende dag opeens muizenkeutels in het decor lagen.’

Een still uit Red-End Beeld
Een still uit Red-End
Meer over