Horror / Sci-fi

Oculus

Een ingenieus vertelde en vooral doodenge Amerikaanse onderhuidsegriezelhorrorfilm

Berend Jan Bockting

Een gloeilamp en een rode appel, precies even groot, liggen naast elkaar op het aanrecht. Het is een onvergetelijk beeld, ergens halverwege de ingenieus vertelde en vooral doodenge Amerikaanse onderhuidsegriezelhorrorfilm Oculus, omdat je op dit moment van het verhaal precies weet wat er komen gaat.
Twintiger Kaylie (Karen Gillan) heeft zojuist een lamp vervangen en het kapotte exemplaar naast zich neergelegd. Het is midden in de nacht. Een ­kamer verderop hangt een behekste gruwelspiegel die al vier eeuwen lang mensen tot waanzin drijft door ze dingen te laten zien die er niet zijn. Ze is uitgeput. Zonder goed te kijken tast ze naar de appel. Terwijl ze een hap neemt, wordt alleen de achterkant van haar hoofd in beeld gebracht, maar het geluid volstaat. Krak, natuurlijk.

Het zijn echter niet alleen deze ­opzichzelfstaande momenten die Oculus terecht tot de meest gehypete horrorfilm van het moment maken. De film begint wanneer Kaylies broer Tim (Brenton Thwaites) uit een psychiatrische inrichting wordt ontslagen. Hij zou deels verantwoordelijk zijn voor een gezinsdrama waarbij zijn ouders omkwamen, elf jaar geleden. Kaylie weet wel beter: het was de antieke spiegel die hun vader knettergek maakte, voor hij hun moeder vermoordde. Ze herinnert Tim aan het pact dat ze destijds sloten: ooit zullen ze de spiegel samen vernietigen.

Terwijl ze de spiegel via een veiling op de kop tikt, Tim overhaalt om mee te doen en het bovennatuurlijke gevaarte neerzet in hun ouderlijk huis, schakelt regisseur Mike Flanagan met puntgave flashbacks naar de gebeurtenissen van elf jaar geleden. In het ­heden richt Kaylie heel pragmatisch drie camera¿s op de spiegel om diens bovennatuurlijke kracht te bewijzen. In het verleden draaien haar ouders door, zoals dat in tal van films met ­behekste huizen en voorwerpen gebeurt.

Het is de wisselwerking tussen beide tijdslijnen die Oculus bijzonder maakt. De film roept daarbij vragen op die nooit helemaal eenduidig te be­antwoorden zijn. Bedacht Kaylie een bizar verhaal rond een spiegel om haar eigen trauma te verwerken? Is Tim terecht opgenomen? In hoeverre is gekte overdraagbaar van vader op zoon?

Oculus verkent de grenzen van gekte, wat dat betreft; het moment waarop de vertrouwde werkelijkheid uiteenvalt in broze hallucinaties. Voortdurend moet de echtheid van een gebeurtenis, zoals bovenstaande scène, worden betwist. De horror in Oculus wordt weliswaar met bovennatuurlijke trucs aangezwengeld, maar de echte horror zit hem in de verbeelding van het moment waarop je de greep op de werkelijkheid verliest.

Meer over