Nuis handhaaft 'omroepgeeltje' ondanks Kamer

Staatssecretaris Nuis houdt vast aan de invoering van het 'omroepgeeltje', ook al is een meerderheid van de Tweede Kamer daartegen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De omroepen vrezen voor massaal ledenverlies door de gecombineerde invoering van het omroepgeeltje en de ontkoppeling. Een groot aantal omroepen, de TROS en de AVRO voorop, zouden in dat geval wel eens hun A-status kunnen verliezen en dus minder zendtijd krijgen dan nu nog het geval is.

Nuis haalt enkele scherpe kantjes van zijn voorstellen af. Formeel houdt de staatssecreataris vast aan zijn idee van ontkoppeling. Nu wordt iemand automatisch lid van een omroep als hij een abonnement op een gids neemt. Straks moet de burger voor zijn lidmaatschap à 25 gulden een positieve wilsverklaring afgeven aan de omroep en daarnaast aangeven of hij ook de gids wil ontvangen.

Maar materieel laat Nuis aan de omroepen de vrijheid om de financiële gevolgen van het omroepgeeltje voor hun leden tot nul terug te brengen: het staat de omroepen vrij voor lidmaatschap en abonnement samen in de toekomst evenveel te rekenen als voor het huidige abonnement op de gids.

Een omroep als de VARA zou dus zijn gids voor hetzelfde bedrag, circa 70 gulden, aan zijn leden kunnen aanbieden als nu het geval is. Het VARA-lid hoeft dan alleen maar expliciet te verklaren ook lid van de vereniging te willen blijven. Doet hij dat, dan maakt dat voor hem geen enkel financieel verschil ten opzichte van zijn huidige situatie. Invoering van het omroepgeeltje lijkt daarom vooral gevolgen te krijgen voor omroepen als de EO en de VPRO, die veel tientjesleden hebben. Die ontvangen geen gids en moeten daadwerkelijk meer gaan betalen.

Nuis stelt de omroepen nog verder gerust. Mocht de introductie van een zelfstandig lidmaatschap en de verhoging van de ledenbijdrage leiden tot massaal ledenverlies, dan is hij bereid de getalsnormen voor publieke omroepverenigingen bij te stellen. Nu zijn voor de A-status nog 450 duizend leden vereist. De ledenaanhang moet wel 'voldoende substantieel' blijven, waarschuwt Nuis.

CDA, PvdA en de kleine partijen lieten eerder weten niets te zien in het omroepgeeltje. De PvdA vreest dat er een nieuwe concurrentieslag om leden ontstaat tussen de omroepen. Dat zou de samenwerking tussen de verenigingen doorkruisen. Ook uitten diverse kamerleden kritiek op het plan van Nuis de omroepen te verplichten om de verhoging met vijftien gulden te besteden aan programma's.

Nuis komt de Tweede Kamer op dit punt tegemoet. Hij wil niet langer dat de vijftien gulden uit het lidmaatschapsgeld voor de programmering wordt gebruikt, maar vindt wel dat omroepen eenzelfde bedrag uit hun neveninkomsten, zoals de exploitatie van hun omroepbladen, alsnog aan programmering moeten besteden. Tot dusver zijn de omroepen geheel vrij in de besteding van de miljoenenwinsten op hun tv-bladen. Nuis wil daaraan een einde maken.

Door deze maatregel hoopt Nuis vanaf volgend jaar vijftig miljoen gulden aan extra inkomsten voor de programmering te realiseren. De staatssecretaris wijst erop dat de omroepen in de afgelopen jaren, tegen de afspraken in, zijn doorgegaan met het vergroten van hun vermogen in plaats van geld uit te trekken voor nieuwe programma's.

Meer over