Nieuwe kruisbestuivingen tussen pop en technologie

Langzaam komt het brommende geluid aanrollen, alsof onweer nadert. Tot de geluidsbron op enkele meters is genaderd en het geluid een flauwe bocht maakt om schuin achter je weer te verdwijnen....

De The 192 Loudspeakers Experience is een auditieve fata morgana. De installatie bestaat, inderdaad, uit 192 boxen, opgesteld in een kring. De installatie is te zien STRP, het festival dat dit weekeinde plaatsvindt in Strijp-S, een oude Phillips-fabriekshal in Eindhoven.

Ondertitel is art loves technology. ‘Maar dat had ook art loves music kunnen zijn’, zegt Frens Frijns, organisator van STRP. Naast de installaties worden op het multidisciplinaire festival ook optredens en dj-sets geven door onder andere 2 Many DJ’s, Goose en 3FM-dj Dave Clark. ‘Maar de peiler onder ons festival zijn niet kunst en muziek, maar kunst en technologie. Lowlands brengt wel muziek en kunst, in de vorm van film en cabaret.’

Opvallend is dat de meeste installaties op STRP interactief zijn. ‘Zo houden we de drempel laag. We willen geen highbrow kunstmanifestatie zijn, maar ongeoefende geïnteresseerden laten genieten van kunst.’ Dus kunnen bezoekers voorafgaand aan een concert door een verduisterde ruimte wandelen met tien luidsprekers. Elk met zijn eigen geluid – vrouwenstemmen, straatgeluiden, abstracte klanken. Al wandelend kan zo een soundtrack worden samengesteld bij een imaginaire film.

Frijns verbaast zich erover dat er zo weinig kruisbestuiving is tussen popmuziek, kunst en technologie. ‘De prille house was gebaseerd op nieuwe technologie. Vervolgens werden op danceparty’s ook kunst geïntroduceerd in het nachtleven in de vorm van decors en vj’s. Maar de laatste jaren lijkt dance stil te staan, terwijl technologie en kunst juist voortrazen. Logisch dat die disciplines elkaar nu weer opzoeken.’

Kunstzinnig uitgaan – een nieuwe trend? ‘Ach, kunst en nachtleven gaan al dertig jaar samen’, zegt party organisator en dj en Joost van Bellen. ‘Kijk maar naar The Factory van Andy Warhol, daar werden films vertoond en performances gegeven en traden bands op.’ Volgende week organiseert Van Bellen samen met het Stedelijk Museum de Andy Warhol Club, een party die nauw aansluit bij de huidige Warhol-tentoonstelling in het Stedelijk Museum. Maar The Factory was voorbehouden aan een elite. ‘Nu zetten we op feesten een breed publiek kunst voor ’, aldus Van Bellen, die op zijn feesten als Rauw en Club Filth (vanavond in Post CS in Amsterdam) samenwerkt met kunstenaars als videoartiest Gerald van der Kaap en modeontwerper Bas Koster.

Dat een party een goed medium is om ‘een breed publiek’ kunst voor te schotelen, weet ook Paradiso, waar op 16 december de Nightwriters optreden, het initiatief van schrijver Kluun. Voor de verandering dragen schrijvers nu eens op de zondagmiddag voor uit eigen werk maar de opzet van Nightwriters blijft ongewijzigd – literatuur introduceren in het uitgaanscircuit. Weer een week later in dezelfde Amsterdamse poptempel: pMp Lab, een avond met dj’s en presentaties van studenten van diverse kunstacademies. Frijns: ‘Het uitgaanspubliek, dat voortdurend op zoek is naar nieuwe prikkels krijgt iets nieuws voorgezet. En kunstenaars bereiken zo een nieuw publiek. Fantastisch toch.’

Feestjes van kunststudenten, evenementen in hoofdstedelijke hotspots – het lijkt er vooralsnog op op dat kunstzinnige dance-events een randverschijnsel zijn. Toch is het onvermijdelijk dat de banden tussen dance en nachtleven inniger worden. Donderdag gaven de Chemicals Brothers een optreden op STRP. Voor het optreden stonden ze opeens bij The 192 loudspeakers experience. ‘Of ze een demonstratie konden krijgen’, vertelt Erwin Roebroeks die de geluidsinstallatie bedient. ‘Ze gingen uit hun dak. Uiteindelijk vroegen ze zelfs hoe ze in contact konden komen met de makers. Zij zien ook dat alleen dit soort experimenten hun muziek en liveshow nog naar een hoger plan kunnen tillen.’

Meer over