Nieuwe Amsterdamse kunstbeurs is een reactie op de cultuurbezuinigingen

Op de Engaged Art Fair in Amsterdam kunnen kunstenaars hun restproducten vermarkten. Een nieuw initiatief, met nut.

Daniela Paes Leão, #700PIECES | Blue Rigi Lake, 2015. Beeld
Daniela Paes Leão, #700PIECES | Blue Rigi Lake, 2015.Beeld

'Ik denk dat wij galeriehouders zijn geworden tegen wil en dank', zegt Wendela Hubrecht. 'Eigenlijk hebben we een beetje een hekel aan galeries en aan beurzen', geeft Merel Willemsen toe. Toch zijn deze kunsthistorici de organisatoren van een nieuwe kunstbeurs die dit weekend plaatsvindt in cultureel centrum De Balie in Amsterdam, de Engaged Art Fair. Een beurs waar alleen kunstenaars aan deelnemen die 'maatschappelijk of politiek geëngageerde kunst' maken. Het zijn kunstenaars die zelden aan beurzen meedoen, een groot deel wordt niet door een galerie vertegenwoordigd.

Deze Engaged Art Fair is een reactie op de cultuurbezuinigingen, net als galerie STAFF_ROOM die Hubrecht en Willemsen runnen. 'Volgens de politiek moeten kunstenaars sinds 2010 meer ondernemerschap tonen', legt Willemsen uit. 'Natuurlijk behoeft de markt mooie schilderijen voor boven de bank. Maar geëngageerde kunst laat juist pijnpunten uit de samenleving zien, onderwerpen waarop niemand zit te wachten.'

Engaged Art Fair


De Balie, Amsterdam, 2,3,4/12, 13.00-20.00 uur.
Dagelijks: kunstdiners, publieks- en filmprogrammering.

Een onderwerp als milieuvervuiling bijvoorbeeld, dat de Portugese kunstenares Daniela Paes Leão inspireerde tot het verzamelen van zevenhonderd stukken plastic zwerfafval om haar ecologische voetafdruk te verkleinen.

Of denk aan componist Merlijn Twaalfhoven die in 2014 een mini-opera maakte samen met schrijver Abdelkader Benali en Syrische vluchtelingen.Hubrecht en Willemsen zagen door de bezuinigingen de inkomenspositie van kunstenaars in hun omgeving sterk achteruitgaan. Hubrecht: 'We wilden voor hen op zoek naar alternatieve financieringsmodellen. En kwamen via de kunstgeschiedenis uit bij Christo.' Deze Bulgaars-Amerikaanse kunstenaar maakte grootschalige projecten samen met zijn echtgenote. Zij financierden die projecten door het verkopen van schetsen en maquettes. 'Geen cent sponsoring kregen ze.'

Inmiddels raden Hubrecht en Willemsen kunstenaars aan niks meer weg te gooien. Het verzamelproject van Paes Leão is gedocumenteerd in prachtige foto's. Wie zo'n foto wil hebben, moet dan ook zelf plastic gaan rapen. En Twaalfhoven heeft de partituur van zijn mini-opera bewaard, met aantekeningen. 'Het was niet bij hem opgekomen dat je zoiets kunt verkopen.'

Soms helpt de verzamelwoede van een kunstenaar ook. 'Ik kan gewoon niks weggooien', vertelt kunstenaar Tinkebell. 'Maar het resultaat van mijn projecten is zelden tastbaar of verkoopbaar.' Haar galerie Torch Gallery stelde de kunstenaar vorig jaar voor een uitdaging: 'Er was interesse van kopers, maar we hadden niks aan te bieden. Daarom ben ik spullen gaan inlijsten, met uitleg erbij, want ik blijf een verhalenverteller.'

Ze noemt dergelijke ingelijste bewaarsels 'relikwieën'. Mooi om naar te kijken zijn die niet per se. In 2013 liet Tinkebell zich steriliseren als onderdeel van haar project Save Our Children over het dreigend fosfaat- en voedseltekort. Het wondgaas dat over haar navel was geplakt, is nu te koop. Het inlijsten van 48 zulke relikwieën, die vorig jaar bij de Amsterdamse KunstRAI werden aangeboden, helpt haar niet om nieuwe projecten te financieren. 'Daar gaat het mij niet om, het is een integere methode om aan de wens van verzamelaars te voldoen. En een andere manier om mijn verhalen te vertellen.'

Meer over