Nieuws

Nieuw nachtprogramma Frits Spits gaat over slapeloosheid: ‘Kleuren weven in het zwarte laken van de nacht’

Radioveteraan Frits Spits presenteert vanaf vandaag een nieuw nachtprogramma, De slapelozen, om 2 uur ’s nachts.

Frits Spits Beeld Stijn Ghijsen
Frits SpitsBeeld Stijn Ghijsen

Ja, zelf heeft Frits Spits (73) ook weleens last van slapeloosheid. ‘Sinds mijn vrouw in 2018 is overleden, slaap ik slechter. Soms lukt het wel, soms lukt het niet. Maar het staat in geen verhouding tot de mate van ­slapeloosheid waaraan een groot deel van de bevolking lijdt.’

De gelauwerde radiomaker Frits Ritmeester (Spits is een pseudoniem) somt even de cijfers op. In Nederland lijden zo’n 5 miljoen mensen aan ­slapeloosheid. Bij anderhalf miljoen is die slapeloosheid chronisch.

Vijf zomernachten

Eenvoudigweg dit probleem signaleren en mensen met slapeloosheid handvatten bieden om om te gaan met hun ongemak waren voor Spits de redenen om de radioserie De slapelozen te maken. In vijf opeenvolgende ­zomernachten biedt de grootvader van de Nederlandse radio – hij werd twee jaar geleden verkozen tot belangrijkste radiomaker van de eeuw – in zijn studio een luisterend oor aan hen die de slaap niet kunnen of willen vatten.

Luisteraars kunnen inbellen en kunnen in de donkerste uren hun verhaal kwijt. Slaapdeskundigen, gedragstherapeuten en psychologen vertellen over het fenomeen slapeloosheid om de luisteraars verlichting te bieden. Als dat niet lukt, zijn er altijd nog de poëzie en Nederlandstalige muziek die de luisteraar dan misschien geen slaap, maar wel troost bieden. Zo weeft Spits, in zijn eigen woorden, ‘kleuren in het zwarte laken van de nacht van de luisteraar’.

Tv-programma

Maar daar blijft het niet bij. In november volgt het gelijknamige tv-programma, waarin mensen die in de ­radio-uitzendingen te horen zijn, worden gevolgd tot in de geborgenheid van hun slaapkamer. Het programma probeert een beeld te geven van de manier waarop de nachtbrakers invulling geven aan hun doorwaakte nachten. Hoe ze piekeren, schrijven of werken. Spits: ‘Van de bakker op de hoek tot de fotograaf die er in de nacht opuit trekt om plaatjes te schieten, tot de kunstenaar die zijn nachtelijke inspiratie benut.’

Het was niet alleen het onderwerp slapeloosheid dat Spits zo aantrok, ook de combinatie van radio en televisie prikkelde hem. ‘Ik ben dol op ­radiomaken, maar ik vind het ook ontzettend leuk om te laten zien hoe het werkt. Als je in de nacht naar de radio luistert, ontstaat er als vanzelf intimiteit. Je bent alleen op de wereld met die stemmen. Onwillekeurig vorm je je daarbij een beeld.

‘Met televisiebeelden worden die stemmen mensen van vlees en bloed. Ik probeer een beetje te laten zien hoe het radioprogramma tot stand kwam, terwijl het wordt aangevuld door de televisie. Die twee houden ­elkaar zo in een ­omhelzing. Dat vind ik mooi.’

De slapelozen is t/m 13/8 te beluisteren om 02.00 uur ’s nachts op NPO Radio 1. Vanaf 29/11 is de tv-serie te zien, NPO 2, 22.30 uur.

Meer over