'Niet allemaal even hard lopen! Verspreiden!' Guido Pieters verfilmt boek Tom Egbers

De weg naar de oude textielfabriek is afgezet met roodwit lint. In het huis tegenover de poort van Schouten Textiel staan twee oude dametjes met hun neus tegen de ruit gedrukt....

Enschede loopt uit voor de opnamen van De zwarte meteoor, Guido Pieters' film naar het boek van Studio Sport-presentator Tom Egbers.

Tientallen mannen hebben een dag vrij genomen om te figureren. Voor vijftig gulden per persoon per dag spelen zij stakende werknemers van de textielfabriek. 'Wij eisen hogere lonen en veilige machines!!' staat er op de bruine papiertjes die ze uitdelen. Eén man (Peter Tuinman) moet er niets van hebben. Hij loopt met zijn brommer aan de hand de poort uit. 'Laat vallen', sist hij tegen zijn zoon (gespeeld door de zestienjarige debutant Erik van der Horst), die hem met een foldertje in de handen staat op te wachten.

'Deze scène moet de gezagsgetrouwheid van de vader van hoofdrolspeler Felix benadrukken', legt regisseur Pieters uit. 'Vader en zoon kom je in Toms boek niet tegen. Als ik het letterlijk zou verfilmen, krijg je een biografische film over Steve Mokone, een donkere wondervoetballer die eind jaren vijftig naar een dichtgetimmerd provinciestadje komt. In het scenario van Kees van Beijnum spelen ook andere zaken een rol. Ik wil laten zien dat het in het leven om meer draait dan geld en materie; dat liefde en vriendschap minstens zo belangrijk zijn.'

'Maar de film heet De zwarte meteoor, hij is de katalysator van alles', zegt Egbers, die als adviseur aan het project is verbonden. 'Mokone sluit vriendschap met een jongetje van vijftien; vriendschap die het leven van Felix blijvend verandert.'

'Niet in de camera kijken. Niet allemaal even hard lopen. Verspreiden!', brult Arjen Boot, begeleider van de figuranten.' Pieters zit in zijn regisseursstoeltje naar de monitor te turen. Op zijn schoot ligt het dikke scenario met allemaal briefjes ertussen. 'Mooi! Nog één keer', roept hij.

Tegen Tuinman: 'Misschien moet je wat banger zeggen dat Felix het foldertje moet laten vallen. Ik zie nu alleen maar een strenge vader.' Terwijl Pieters met zijn hoofdrolspelers overlegt, zoekt de cameraman naar de figurant die te nadrukkelijk voor Tuinman langsloopt. 'Ik verlies Peter te lang uit het oog', doet hij zijn beklag. 'Niet erg', vindt Pieters. 'Ik vond het heel erg mooi.'

De regisseur, die de laatste jaren in Duitsland woont en werkt en eerder films maakte als Dr. Vlimmen, Ciske de Rat en Op hoop van zegen, is blij met zijn figuranten, die zijn geronseld met advertenties in lokale kranten, oproepen op lokale radio en tv en brieven in de kantines van voetbalclubs. 'Ze weten van toeten noch blazen als ze op de set komen. Voordat je ze hebt uitgelegd waarom ze iets fout doen, ben je een uur verder, dus zeg je alleen maar dát ze het fout doen. Maar ik vind het knap hoe snel ze het oppakken en hoe geduldig ze blijven.'

Pieters maakt De zwarte meteoor, die eind van het jaar in de bioscoop komt, met een budget van vier miljoen gulden. 'Niet veel geld voor een kostuumdrama. Er worden ook nog stadionscènes opgenomen met een kleine duizend figuranten, die allemaal gekleed en betaald moeten worden.'

Die opnamen vinden plaats in het oude stadion van Heracles, dat voor de film later wordt gesloopt dan aanvankelijk was gepland. 'We kunnen er doen wat we willen. Alles is in de oude staat hersteld', zegt Egbers trots. 'Ook het ouderlijk huis van Felix, dat 1 februari tegen de vlakte zou gaan, mag nog even blijven staan. Als ik het hier vraag, weten ze dat het serieus is.'

Egbers twijfelt nog of hij als cameo tussen het publiek zal gaan staan bij de stadionopnamen, waarbij hij in elk geval aanwezig is om ervoor te waken dat De zwarte meteoor geen Escape to Victory wordt, waarin Sylvester Stallone zich belachelijk maakt als keeper. 'Wij hebben alle scènes gestoryboard, zij maakten een carbon-doorslag van wat je op zondagavond ziet in sportprogramma's. Maar dat is geen film, dat is een poging tot journalistieke weergave van wat er gebeurt '.

Lang geleden benaderde Egbers Ajacied Benni McCarthy als stand-in voor de voetbalscènes met Mokone (gespeeld door de Zuid-Afrikaanse acteur Jet Novuka). 'Hij vond het een enorme eer en wilde het graag doen. Iédere zwarte Zuid-Afrikaan kent Mokone. Hij is een levende legende.' Benni voetbalt intussen in Spanje, en omdat de competitie nog bezig is, moest Egbers op zoek naar een alternatief. 'Ik ben bezig met een andere jonge Zuid-Afrikaanse speler, Gabriel Mofokeng, die ik zag toen ik een interland tussen Zuid-Afrika en Nederland bezocht. Hij speelt nu in de jeugd van Ajax. '

Egbers is blij dat hij de totstandkoming van de film van dichtbij kan volgen. 'Het is een deel van mijn leven. Als ik met mijn vader naar het voetballen ging, had hij het altijd over die ene zwarte voetballer. Zo groeide hij uit tot een held van mythische proporties.'

Meer over