INTERVIEWMillie Taylor

Nederland heeft nu ook een bijzonder hoogleraar Musical, Millie Taylor

De bijzonder hoogleraar is aangesteld door de Universiteit van Amsterdam en de VandenEnde Foundation. Millie Taylor werkte twintig jaar als regisseur van musicals. ‘De werelden van het toneel en de musical zijn steeds meer naar elkaar toegegroeid.’

Een opvoering van West Side Story in 1961.Beeld ANP

Nee, ze is nog niet naar een Nederlandse musical geweest en bezocht ook nog niet eerder een theater hier. Maar ze kent ons land wel, van een fietsvakantie. Millie Taylor (60), de Engelse professor Musical Theatre aan de Universiteit van Winchester, is niettemin van plan zo snel mogelijk kennis te maken met de Nederlandse theater- en vooral musicalcultuur. Zeker nu ze vorige week is benoemd tot Bijzonder hoogleraar Musical, aan de faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Doordat het onmogelijk is heen en weer te reizen tussen Engeland en Nederland kon ze hier tot nu toe weinig zijn. Maar die schade hoopt ze zo snel mogelijk in te halen.

Taylor is de eerste hoogleraar musical die in Nederland aan de slag gaat. Haar leerstoel, die de naam van Joop van den Ende draagt, is mogelijk gemaakt door een bijzondere samenwerking van de VandenEnde Foundation en de UvA, waar ook haar werkplek komt. De benoeming is ingegaan per 1 november, geldt voor één dag per week, en voor een periode van vijf jaar.

Taylor: ‘Begin dit jaar werd ik benaderd door de UvA en de VandenEnde Foundation of ik misschien wilde solliciteren voor deze nieuwe functie. Of dat ik iemand wist voor wie dit zeer geschikt zou zijn. Dit kwam voor mij op het juiste moment op mijn pad, dus ik solliciteerde en met succes. Voordat ik naar de academische wereld overstapte, heb ik in het begin van mijn carrière twintig jaar als freelance regisseur door het Verenigd Koninkrijk en Europa gereisd. Ik heb intussen behoorlijk wat ervaring met musical en muziektheater in mijn eigen land en de VS, maar ken de situatie in Nederland niet. Ik popel dus om allerlei mensen in Nederland te ontmoeten en de bibliotheken en archieven in te gaan. Maar ja, toen kwam corona.’

Taylor gaat in Amsterdam lesgeven aan bachelor- en masterstudenten en studenten en promovendi begeleiden bij hun scripties en proefschriften. Maar ze gaat vooral onderzoek doen naar de sociale en historische context van de Nederlandse musical, en zal daarin speciaal aandacht besteden aan de dramaturgische kant, de manier waarop het verhaal verteld wordt en de rol van de muziek daarin. Het is de bedoeling dat zij zich specifiek richt op het ontwikkelen van nieuwe verhalen en teksten, die aanhaken bij deze tijd en ook voor de nieuwe generatie interessant zijn.

Taylor: ‘Kijk naar het enorme succes van de musical Hamilton, die de wereld stormachtig heeft veroverd. Daarin hebben de makers gebruik gemaakt van heel veel verschillende eigentijdse muziekstijlen uit allerlei culturen, waarmee ze bovendien een belangrijk historisch verhaal vertellen. Wij hebben dit soort innovatie in de musical nodig om van belang te blijven en een nieuw publiek aan te spreken.’

De Nederlandse musicalpraktijk is intussen behoorlijk volwassen, en het is Joop van den Ende die daar de grondslag voor heeft gelegd. Taylor kent de voormalige musicalproducent niet persoonlijk, maar hoopt hem en zijn vrouw Janine zo snel mogelijk te ontmoeten. ‘Zijn bedrijf Stage Entertainment heeft wereldwijd veel betekend voor de musical, ook in mijn eigen land. De succesvolle productie over Tina Turner is in Londen in première gegaan en heeft intussen twaalf Tony Awards in de wacht gesleept.’

Waardering voor het genre

Toen Ivo van Hove in 2000 voor Van den Ende de musical Rent regisseerde, leverde dat nogal wat gefronste wenkbrauwen op bij de vaderlandse culturele elite. Terwijl het in die tijd in Engeland al volstrekt normaal was dat beroemde toneelregisseurs als Trevor Nunn en Peter Hall zowel Shakespeare als de musical Chess regisseerden. Gevraagd naar de verschillen tussen het musicalbedrijf in Engeland en dat in Nederland, vermoedt Taylor dat die intussen niet zo groot meer zijn als velen denken. Uiteraard zijn er in haar land veel meer producties en theaters dan hier, en draait het Londense West-End vooral op de vele toeristen die naar musicals gaan, maar de waardering voor het genre is naar haar mening vergelijkbaar.

‘Ook in Engeland heeft het lang geduurd voordat de zogenaamde culturele elite de musical niet meer als een tweederangs vorm van podiumkunst beschouwde. Toen in 1985 Les Misérables in regie van Trevor Nunn in première ging als productie van The Royal Shakespeare Company veroorzaakte dat nogal wat reuring, want het was ongewoon dat een musical te zien was in zo’n chic repertoiretheater. Een paar jaar eerder al deed The National Theatre iets dergelijks door een revival van de Amerikaanse musical Guys and Dolls te programmeren. Sindsdien zijn de werelden van het toneel en de musical steeds meer naar elkaar toegegroeid.’

Gevraagd naar Taylors eigen favoriete musicals is ze heel stellig: eigenlijk het hele oeuvre van Stephen Sondheim. ‘Musicals als Company, Into the Woods, A Little Night Music en Sunday in the Park with George zullen eeuwig bovenaan mijn lijstjes staan. Wat Sondheim voor de musical heeft betekend, is ongelooflijk belangrijk. De manier waarop hij met tekst en compositie en terugkerende motieven een verhaal vertelt, is absoluut vernieuwend. En de personages die hij in zijn werk heeft gecreëerd zijn origineel en tijdloos. Het is entertainment van hoog niveau, en het gaat ook nog ergens over.’

Vanwege de corona-maatregelen heeft Taylor ook onze eigen nationale musicaltrots, Soldaat van Oranje, nog niet kunnen zien. Maar ze zag al wel een aantal fragmenten online en vond het heel bijzonder, vooral vanwege het gebruik van de geavanceerde techniek waarmee een bekend historisch verhaal in een nieuwe vorm wordt verteld. Taylor: ‘Als je als musicalmaker vermaak en entertainment weet te combineren met een politieke, maatschappelijk inhoud, bewijs je het genre grote eer.’

Millie Taylor.Beeld Martin Nangle

Musicalmuseum

Behalve een leerstoel krijgt de Nederlandse musical in 2021 nog meer status. Zo bestaan er vergevorderde plannen om komend voorjaar in Hoorn een musical-museum te openen. Daarnaast bereidt Allard Pierson Theatercollecties, onderdeel van de UvA, een grote musical-tentoonstelling voor die in het najaar van 2021 te zien moet zijn.

Meer over