Nederhorror, lijsttrekkers, en zelfs een beetje kritiek

Het weekeinde toont traditioneel de diversiteit van het Film Festival in Utrecht. De toon dient positief te zijn, maar niet iedereen laat zich regisseren....

Van onze verslaggevers Jan Pieter Ekker en Ronald Ockhuysen

‘Thijs Römer? Die is toch van Baantjer?’ Een andere voorbijganger had het wel bij het juiste eind. ‘Die is toch met Katja Schuurman?’

Thijs Römer en Maria Kraakman, vorig jaar winnaar van het Gouden Kalf voor beste acteur en beste actrice, onthulden dit weekeinde in Utrecht hun handafdrukken op de ‘Talent & Pro Filmboulevard’. Presentator René Mioch wees het winkelende publiek op het belang van de gebeurtenis. ‘Dit is altijd een van de hoogtepunten van het filmfestival. Als je een Gouden Kalf wint, kom je hier te liggen en dan bent u, het publiek, in staat er keihard overheen te lopen!’

Het weekeinde is traditioneel het moment waarop de vele verschillende gezichten van het Nederlands Film Festival het beste zichtbaar zijn. Op de première van Nachtrit scheurde hoofdrolspeler Frank Lammers met een taxi tot aan de ingang van de Utrechtse Schouwburg, waar hij zijn collega-acteurs Fedja van Huêt en Peggy-Jane de Schepper afzette op de rode loper. Ook bij de officiële première van de horrorfilm SL8N8 was er gezorgd voor zogeheten ‘photo opportunities’: jonge vrouwen verkleed als verpleegster baanden zich met nepbloed op het gezicht een weg door de foyer.

Anders was de stemming op zondagochtend. Tijdens een forum over coproduceren met Nederland (‘Coproductions are increasingly important’, aldus Filmfondsdirecteur Toine Berbers) werd op plechtige toon naar nieuwe geldstromen gezocht. Aansluitend keek een handvol mensen naar de presentatie van de eerste beelden van de Amerikaanse remake van Theo van Goghs Interview, een coproductie tussen Amsterdam en New York.

Ook Lijst Fortuyn-lijsttrekker Olaf Stüger was te gast op het festival. Net als andere lijsttrekkers presenteerde hij zijn favoriete film: Nynke van Pieter Verhoeff, over Nynke van Hichtum, de vrouw van de socialistische voorman Pieter Jelles Troelstra. Stüger vertelde dat hij het mooi vond dat Troelstra (‘ook al was hij niet van mijn politieke smaak’) zijn status had gebruikt om een politiek leider te worden.

Naar films kijken en over film praten – dat is de dagelijkse praktijk van het Nederlandse Film Festival, dat een podium wil zijn waarop de Nederlandse film zich presenteert als een kunstvorm die amusement en hoge cultuur samenbalt. Daarbij geldt een ongeschreven regel: tijdens officiële bijeenkomsten en presentaties dient de toon opbouwend te zijn, en de insteek positief.

Maar niet iedereen laat zich altijd regisseren door officieuze afspraken, zo bleek tijdens de talkshow van Matthijs van Nieuwkerk, met Alex van Warmerdam als gast. Van Warmerdam had geen zin om mooi weer te spelen toen Van Nieuwkerk hem vroeg wat hij eigenlijk van Zwartboek vond, de film die net als Van Warmerdams Ober is opgenomen in de competitie om de Gouden Kalveren.

Van Warmerdam, zonder twijfel: ‘een verschrikkelijk slechte film’. Om vervolgens een litanie te beginnen tegen de film die de afgelopen maanden tot een hype uitgroeide. ‘Zwartboek is een echte kutfilm, gemaakt door twee vieze oude mannen. Verhoeven kan helemaal niet filmen. En die nazi’s hebben veel te ruime pakken. Je kan veel zeggen van de nazi’s, maar die uniformen zaten perfect.’

Er is volgens Van Warmerdam meer dat niet aan Zwartboek klopt. De vluchtscène met vijftig rijke joden, bijvoorbeeld, die in de Biesbosch worden doodgeschoten.

‘In bontjassen en beladen met juwelen stappen ze op een dekschuit. In 1944! Ze eten zelfs gemberkoekjes, alsof het een Henri Dunant-uitstapje is. Komt er een Duitse patrouilleboot aan en die maait ze allemaal neer. Nou, ik zou zeggen: ze vroegen erom. Het is allemaal volstrekt ongeloofwaardig. Terwijl de film pretendeert het ware verhaal van de Tweede Wereldoorlog te vertellen.’

Meer over