Mozart, Sinfonia concertante

Timide mozart

Roland de Beer

De Russische meesterviolist Maxim Vengerov treedt volgende week op in Eindhoven en Amsterdam, voor het eerst in de dubbelrol van solist en dirigent.
Hij leidt een tournee van het UBS Verbier Festival Chamber Orchestra, een gezelschap van jonge musici die het nog ver zullen schoppen - zoals te verwachten valt wanneer je ze aan het werk hoort op Vengerovs jongste cd met vioolconcerten van Mozart.

Vengerovs concertprogramma is een paar keer aangepast. Eerst was er sprake van uitsluitend Mozart. Later kwam naast Mozart Sjostakovitsj in beeld. Begin april moest de postkamer van het Concertgebouw opnieuw aan de slag om kaartjesbezitters in te lichten: Mozarts vioolconcerten in Bes en in A veranderden in Mozarts vioolconcerten in D (KV 211) en in D (KV 218). Zo ziet Vengerovs Mozart-concertpakket er nu hetzelfde uit als het Mozartdrieluik dat Vengerov onlangs op de plaat zette.

Het zijn veranderingen die minder met platenpluggerij te maken zullen hebben dan met Vengerovs perfectionisme. Familieomstandigheden stonden zijn voorbereidingen deels in de weg, zo wordt gemeld. Vandaar de keus voor vioolconcerten die hij 'het meest recent nog heeft uitgevoerd'.
Aan dat laatste zit nog wel wat meer vast.

Vengerov heeft het hele jaar 2005 de tijd genomen om zijn jongste Mozart-plaatinterpretaties uit te broeden. Een jaar zonder optredens, maar met bezoekjes aan de mezzosopraan Cecilia Bartoli en aan de Engelse barokvioliste Rachel Podger. Een jaar van heroriëntatie, gevoed door discussies en lectuur. Van Mozarts vader Leopold, auteur van een invloedrijke 18de-eeuwse vioolmethode, stak Vengerov van alles op over klank, articulatie en versieringskunst - zegt hij in het platenboekje.

Te horen is inderdaad hoezeer de 32-jarige Rus zijn best heeft gedaan Russische Mozartclichés van zich af te werpen, nieuwe bronnen aan te boren en daarbij zoveel mogelijk in stand te houden van zijn zonnige viooltoon. Innig is zijn contact met het orkest en met de altviolist Lawrence Power, medesolist in de Sinfonia concertante KV 364. In het slotdeel van KV 218 rijgen zich (leve Bartoli) charmante operamomenten aaneen.

Mooi, maar verder is het de vraag wat 's werelds meest gevraagde violist daar eigenlijk aan toe te voegen heeft. De Mozart die hij heeft opgedolven klinkt nogal ingesnoerd en timide. Van 18de-eeuwse articulatie is weinig te merken, en Vengerovs cadenzen slaan stilistisch als een tang op een varken. Vergeleken met Vengerovs Mozart is de 'romantische' Mozart van Julia Fischer een stuk spontaner en de 'barok-Mozart' van Andrew Manze een stuk barokker en avontuurlijker.

Meer over