Recensie

Monumentaal werk als baken van levenskracht

Het Groot Omroepkoor zette monumentaal werk neer als een baken van onverwoestbare levenskracht. De Waart, stram van de ischias, had maar weinig gebaren nodig voor Jeths' gloeiende noten.

Biëlla Luttmer
Dirigent Edo de Waart. Beeld Jesse Willems
Dirigent Edo de Waart.Beeld Jesse Willems

Zestien jaar lang trokken ze bijna dagelijks met elkaar op: Edo de Waart (74) en het Radio Filharmonisch Orkest. Niet dat hij als chef van dit vooraanstaande ensemble geen uitstapjes maakte. Hij leidde orkesten in Sydney en Hongkong, maar keerde altijd weer terug bij zijn Nederlandse orkest.

Dat ze elkaar door en door kennen, was goed te horen in het bijzondere programma dat ze in Eindhoven en Utrecht voor volle zalen speelden. Beethovens ouverture Die Weihe des Hauses was zelfs voor de oudere orkestleden onontgonnen terrein, en ook Willem Jeths' Scale repeteer je niet maandelijks.

Toch had De Waart, stram van de ischias, maar weinig gebaren nodig om de gloeiende noten van dit stuk te laten uitstralen over de zaal. Jeths refereert met zijn compositie aan een anekdote uit het leven van Gustav en Alma Mahler, die net hun dochtertje waren verloren. Onder het raam van hun New Yorkse hotel hoorden ze een begrafenisstoet langskomen. De stoet hield halt, er was een toespraak en er klonk muziek - genoeg voor het componistenechtpaar om elkaar snikkend in de armen te vallen.

Achter een deur hoorde je hoe een groepje musici rouwmuziek speelde. In de zaal waren er mokerharde klappen van het rijk bezette slagwerk en begeleidden lage strijkers een aangrijpende trompetsolo. Scale eindigde met onwerkelijk hemelse klanken van een vinger die over de rand van een glas strijkt.

Met dat slot was het een kleine stap naar Ein deutsches Requiem van Brahms. Ook deze anderhalve eeuw oudere begrafenismuziek wendt zich aan het slot hoopvol naar het licht. Het Groot Omroepkoor, dat ondanks een nieuwe bezuinigingsronde zijn 70ste verjaardag viert, zette het monumentale werk neer als een baken van onverwoestbare levenskracht - de Poolse sopraan Aga Mikolaj ijl opstijgend, de Zweedse bariton Peter Mattei als haar fraai getroffen aardse tegenpool.

Brahms, Jeths, Beethoven. Klassiek, Aga Mikolaj, Peter Mattei, Groot Omroepkoor, Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Edo de Waart.22/1, Tivoli Vredenburg, Utrecht.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over