Jazz

Mondriaan Jazz Festival is genezen van corona: een internationale line-up met avontuurlijke muziek ★★★★☆

De Amerikaanse jazzgrootheden Jason Moran en Christian McBride speelden voor het eerst in duobezetting. Zoveel historische bagage zo lichtvoetig behandelen is weinigen gegeven.

Jason Moran (links) en Christian McBride op het Mondriaan Jazz Festival in het Paard, Den Haag. Beeld Maarten Ederveen
Jason Moran (links) en Christian McBride op het Mondriaan Jazz Festival in het Paard, Den Haag.Beeld Maarten Ederveen

Lef valt de organisatie van het Haagse Mondriaan Jazz Festival niet te ontzeggen. Na vorig jaar noodgedwongen een affiche met vooral Nederlandse jazzgrootheden te hebben samengesteld, dat alleen digitaal kon worden gepresenteerd, zou het festival dit jaar hoe dan ook een internationale line-up hebben. Corona of niet, Mondriaan Jazz zou zich richten op het beste, origineelste wat er anno 2021 internationaal aan jazz gebeurt. En er kwam een mooi, divers programma. Van Berlijnse underground en Finse neo-bop tot Mexicaanse koorzang. De bezoekers aan het Haagse Paard en het Koorenhuis aan de overkant werden een lange avond vergast op jazz waar de zucht naar avontuur vanaf spatte.

Alle reisbeperkingen ten spijt waren er geen afzeggingen. Er werd, we inmiddels gewend zijn, maar meteen begonnen met de grootste namen van deze editie. Pianist Jason Moran en contrabassist Christian McBride stonden om 6 uur al in de Grote Zaal van het Paard. Twee Amerikanen die allebei al jaren tot de top behoren, ook al begeven ze zich meestal in net iets andere circuits. Moran is de meer naar uitdagingen zoekende muzikant van de twee, net zo veelzijdig en virtuoos als McBride maar wat minder vasthoudend aan tradities.

Deze duobezetting was voor allebei iets nieuws, maar dat bleek niet uit het spel, waarin stukken van Thelonious Monk, Charles Mingus en Wayne Shorter werden verhaspeld op een wijze die zowel liefdevol als brutaal was. McBride tokkelde het intro van Mingus’ Goodbye Pork Pie Hat zo snel dat je het pas herkende nadat Moran een paar noten uit de melodie prijsgaf. Maar het was de heren ook niet te doen om klassieke jazzcomposities na te spelen. Ze dienden hooguit als basis voor heerlijke, vaak geestige exercities op hun instrument. Echt een genot om twee muzikanten die zo vergroeid lijken met hun bas en piano met zoveel plezier virtuositeit aan speelsheid te zien koppelen.

Zoveel historische bagage zo lichtvoetig behandelen is weinig gegeven, maar het leuke van Mondriaan Jazz is dat gevoel voor traditie bij de organisatie altijd net wat minder belangrijk is dan hun blik op de toekomst. Spannende kruisbestuivingen tussen minimal jazz en rock bood het Belgische ensemble John Ghost. Het opzwependste optreden kwam van de Britse drummer Yussef Dayes. Hiphop leende ooit de ritmiek en beats uit de jazz en Dayes haalde ze, ondersteund door toetsenist Charlie Stacey en bassist Rocco Palladino, weer terug van baanbrekende beatmakers als J Dilla.

De band Kokoroko op Mondriaan Jazz.  Beeld Maarten Ederveen
De band Kokoroko op Mondriaan Jazz.Beeld Maarten Ederveen

Na zoveel vuurwerk viel het als exclusief aangekondigde optreden van het achtkoppige Britse Kokoroko toch wat tegen. De drie frontvrouwen wisselden dansjes af met zang en vooral trompet-, sax en trombonespel. De band kon ook een aardige afrobeatpartij neerzetten, maar echt los kwam het allemaal niet. Van zoveel muzikanten samen op een podium, met zoveel koperwerk en percussie, hoopte je dat ze de boel even lekker zouden opstoken.

Het kon natuurlijk een gebrek aan routine zijn. Ook Kokoroko heeft anderhalf jaar nauwelijks meer samen kunnen spelen, maar echt losgaan zat er even niet in.

Dat deed het Berlijnse Y-Otis als afsluiter in de Kleine Zaal wel. Hun mix van elektronica, nerveuze sax en broken beats was beslist niet aan iedereen besteed, maar een glimp opvangen van de jazz underground, die beter gedijt in een club dan op een jazzpodium, was ook een ervaring die we lang moesten missen.

Finse jazz

Aan de Nederlandse jazz-scene werd door Mondriaan Jazz Festival dit jaar voorbijgegaan, maar hoe staat het er verder in Europa voor in de jazz? België doet het goed, zo bleek ook zaterdag in Den Haag. Jazz is voor jonge Belgische muzikanten vooral een combinatie van stijlen. Regels zijn net als iedere vorm van purisme taboe, en dat maakt Belgische jazzcombo’s op zowel pop-, dance-, als jazzfestivals geliefd.

Britse jazz verkeert al jaren in een creatieve hoogconjunctuur, wat op Mondriaan Jazz onderstreept werd door Yussef Dayes. Maar de speciale aandacht die er dit jaar was voor Finse jazz, is wat moeilijker te verklaren. Tenorsaxofonist Timo Lassy heeft een mooie toon, maar echt spannend werd zijn optreden met slagwerker Teppo Mäkynen niet. Ook het kwartet OK:KO had te weinig fantasie. Een stel conservatoriumjongens dat het liefst speelde als John Coltrane met zijn kwartet circa 1965. Die hebben we hier ook genoeg.

Mondriaan Jazz Festival

Jazz

★★★★

9/10, Paard en Koorenhuis, Den Haag.

Meer over