'Misschien kan er wat minder amusement op tv'

Staatssecretaris Van der Laan van Cultuur wil prestatiecontracten afsluiten met de publieke omroep...

Van onze verslaggevers Maud Effting Raoul du Pré

In haar mediabegroting voor 2004 -2008 stelt staatssecretaris Van der Laan dat de omroepen doelmatiger moeten worden, meer moeten samenwerken, en meer drama en cultuur moeten uitzenden.

Wat is het probleem met de publieke omroep?

'Voornamelijk dat niet alle groepen in de samenleving worden bereikt, met name jongeren en allochtonenniet. We zien bijvoorbeeld te weinig presentatoren en deskundigen van allochtone afkomst op het scherm. Deskundigen zijn allemaal man, blank en 50-plus. Ook vrouwen komen te weinig aan bod. Zodra het ingewikkeld wordt, komen er altijd mannen opdraven.'

U wilt ook meer Nederlands drama en cultuur. Wat valt af?

'Misschien kan er wel wat van het amusement af. Ik ben niet tegen amusement, maar ik vind wel dat alles meer in balans moet zijn. Ik wil meer echte kunst en cultuur. Er worden programma's gemaakt onder het mom van kunst en cultuur, terwijl die programma's ook een hoge amusementswaarde hebben. Dat kan wel serieuzer.'

U gaat dat afdwingen in prestatiecontracten?'We gaan duidelijk maken wat we precies van elkaar verwachten. Dat is ook goed voor de omroepen, want die worden moe van alle kritiek. Het is nu onduidelijk wanneer het goed is wat ze doen.'

Wat gebeurt er als een omroep niet voldoet aan het prestatiecontract?

'Ik denk niet aan strafkortingen. Daarmee bereik je uiteindelijk niets. Maar misschien ga ik dan budgetten overhevelen.'

U bedoelt: als de omroepen het zelf niet doen, dan mag de Raad van Bestuur het doen?

'De regie komt dan meer bij een ander te liggen. Laat ik het daarop houden.'

U maakt zich zorgen omdat de kijkcijfers achteruitgaan. Tegelijkertijd zegt u dat kijkcijfers niet heilig zijn. Wat wilt u?

'Ik wil de kijkcijfers meer relativeren. Lagere kijkcijfers betekenen nog niet dat een programma niet goed is. Als je een met een specialistisch kunstprogramma een potentiële doelgroep hebt van 100 duizend kijkers en je haalt er 80 duizend, dan heb je het fantastisch gedaan. Dat wil ik meer gaan belonen. Waardering is soms belangrijker dan het aantal kijkers.'

Behoren sport en amusement tot de taken van de publieke omroep? Dat kunnen ze bij de commerciëlen toch ook?

'Je kunt zeggen dat ze veel geld aan sport uitgeven, maar het levert ook veel inkomsten op. Het verdient zich terug. Het is wel degelijk een taak van de publieke omroep om kijkers te trekken met sport. Met voetbal maak je vooral het mannelijk deel van de bevolking erg blij. Als je alleen programma's uitzendt waar niemand naar kijkt, is het einde verhaal.'

U vraagt meer samenwerking, maar het publieke bestel met al die omroepverenigingen blijft intact. Kan dat niet efficiënter? 'Ik respecteer de identiteit van de omroepverenigingen. Wel kunnen ze veel beter samenwerken. De discussie over de legitimatie begrijp ik wel, maar ik denk dat toch nog veel mensen bewust voor een omroeplidmaatschap kiezen. Dat geldt bijvoorbeeld voor mijzelf.

'Ik ben tegen het afschaffen van de omroepen. Het is wel belangrijk dat zij zich realiseren dat ze gezamenlijk één publieke taak beter moeten uitvoeren. Het zijn geen zuilen met een solitair belang, het gaat om het publiek belang, om wat de mensen willen zien. Daarom wil ik ook indringend gaan kijken naar de bestuurlijke organisatie. Er komt meer hiërarchie. Ik wil dat er bij de publieke omroep een orgaan komt dat de knopen doorhakt in patstellingen. Dat moet de verlamming voorkomen die in het verleden nogal eens ontstond.'

Meer over