Metamorphosis van Het Nationale Ballet is een muzikaal en glashelder ballet ★★★★☆

De vertolking is gebaseerd op de filmmuziek van The Hours door Philip Glass.

James Stout en Anna Ol, eerste solisten van Het Nationale Ballet, in Metamorphosis One van choreograaf David Dawson. Beeld Hans Gerritsen
James Stout en Anna Ol, eerste solisten van Het Nationale Ballet, in Metamorphosis One van choreograaf David Dawson.Beeld Hans Gerritsen

Een maand geleden stond in de Volkskrant een intrigerend interview met ‘pianofluisteraar’ Michel Brandjes, een van de beste pianostemmers ter wereld. Alles weet hij van klank en binnenwerk van concertvleugels en de karakteristieke toucher van hun topbespelers. In een bijzin refereerde hij aan de hulp van zijn Russische vrouw, Olga Khoziainova. Laat deze huispianist van Het Nationale Ballet nu tekenen voor de pianovertolking van Metamorphosis I-V, een set van vijf variaties die Philip Glass als basis gebruikte voor de filmmuziek van The Hours.

Khoziainova smeedt deze optelsom van cumulatieve composities tot zo’n heldere constructie dat er een genereuze ruimte ontstaat voor balletdansers die over de hele dansvloer reizen. Daarvan maakt choreograaf David Dawson optimaal gebruik in zijn vanuit Berlijn via Zoom gecreëerde, nieuwe choreografie Metamorphosis I-V. De vijf delen – samen een kleine 40 minuten – zijn tot eind oktober gratis te zien op het YouTube-kanaal van het balletgezelschap. Een muzikaal en glashelder ballet, prachtig gedanst door 23 dansers en voortgestuwd door die lichtjes opjagende muziek.

De dansers zijn gekleed in witte body’s (voor de vrouwen) en soepel vallende T-shirts (voor de mannen). Het wit contrasteert met het sobere toneelbeeld van een paar lichtbakens voor het grijszwarte, brandwerende scherm. Eerste solisten Anna Ol en James Stout beginnen op afstand van elkaar, om daarna in een intieme bubbel een reeks complexe lifts uit te voeren. Ol kruist haar benen hoog in de lucht, in onmogelijk ogende hoeken. In Metamorphosis Two creëert een groep van tien dansers soepel uitwaaierende patronen vol lange lijnen op de diagonaal en frontaal vooraan. Ze schieten het beeld binnen, een georganiseerde onrust die wordt versterkt door snel wisselende camerastandpunten (regie: Altin Kaftira), nu eens vanuit de hoogte, dan weer laag bij de grond. In Metamorphosis Three nemen vier mannen met een bruisende flow het podium over. Soms voeren ze gevieren met in elkaar gehaakte handen een korte reidans uit. Dan weer springen ze solo de hoogte in.

In Metamorphosis Four scheppen drie paren een sterk gevoel van eenheid doordat ze elkaar synchroon volgen in het rennend uitvoeren van pittige arabesken met uitgestrekte benen en golvende torso’s. Ook in de hooggeheven, wijd uitgestrekte armbewegingen verweeft Dawson voortdurend subtiele details zoals weggedraaide polsen en puntige ellebogen. Fraai hoe de drie stellen – Floor Eimers en Constantine Allen, Erica Horwood en Martin ten Kortenaar, Jingjing Mao en Jared Wright – elkaar spiegelen zonder kopieën te worden. Al die variaties smelten uiteindelijk samen in de doorleefde slotsolo van tweede solist Riho Sakamoto. Na een reeks van verticaal uitgerekte bewegingen trekt ze zich terug in de donkere diepte van het toneel.

Wat nazindert is een positieve prikkel van telkens weer kunnen herstarten, opnieuw formeren en doorgaan. Natuurlijk is dat de jeu van die beroemde pendelmotieven van Glass. Maar het past ook bij het gekmakende golfslagbad, dat ons deze maanden zoveel kanten op klotst, van hoop en verwachting naar tegenvaller en teleurstelling. Zo krijgt dit tijdloos ogende ballet een actueel raffinement.

Metamorphosis I-V

Dans

★★★★☆

Door Het Nationale Ballet. Choreografie David Dawson.

29/4, online. T/m 29/10 gratis te zien op het YouTube-kanaal van Het Nationale Ballet.

Meer over