nieuws

Met speciale veiling wil Sotheby’s werk van vrouwelijke kunstenaars in de spotlights zetten

Hoewel musea inmiddels meer aandacht besteden aan vrouwelijke kunstenaars, is de ongelijkheid op de kunstmarkt nog steeds groot.

Sonia Delaunay, Projet de décoration pour l’un des pavillons de l’Exposition Internationale de Paris (1937). Beeld
Sonia Delaunay, Projet de décoration pour l’un des pavillons de l’Exposition Internationale de Paris (1937).

Sotheby’s begint deze week de eerste veiling die uitsluitend is gewijd aan kunst van vrouwelijke kunstenaars. Onder de titel ‘(Women) Artists Sale’ veilt het beroemde veilinghuis van 20 t/m 27 mei schilderijen, foto’s en beeldhouwwerken uit de afgelopen vierhonderd jaar. De veiling vindt online plaats en bevat kunstwerken van onder andere Barbara Hepworth, Sonia Delaunay en Ana Mendieta.

Marina Ruiz Colomer, specialist hedendaagse kunst bij Sotheby’s, schrijft in het bijbehorende persbericht: ‘Het gaat altijd over ‘vrouwelijke kunstenaars’, maar nooit over ‘mannelijke kunstenaars’. Vrouwen in de kunst moeten niet apart worden gezet van mannen. Dat hebben we met deze veiling toch gedaan, juist om hier aandacht op te vestigen. Het zijn allemaal vrouwen, maar wat belangrijker is, het zijn kunstenaars.’ Vandaar dat ‘Women’ in de titel tussen haakjes staat.

‘Binnen mijn specialisme zijn vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd’, zegt Baukje Coenen, specialist Oude Meesters bij Sotheby’s Amsterdam. ‘Er waren veel minder kansen voor vrouwen. De vrouwen die tegen de verwachtingen in toch kunstenaar werden, waren lang vergeten maar krijgen de laatste jaren meer aandacht. Hiermee zetten we ze in de spotlights.’

Bloemstilleven (1687) van Rachel Ruysch. Beeld
Bloemstilleven (1687) van Rachel Ruysch.

Het oudste kunstwerk in de veiling is een stilleven van de Nederlandse schilder Rachel Ruysch (1664-1750). Ruysch was een uitzondering, zegt Coenen: ‘Ze had vooruitstrevende ouders die haar kunstenaarschap ondersteunden. Ze is pas op latere leeftijd getrouwd, omdat ze zich eerst op haar schilderscarrière wilde richten, en werd bekender dan haar man, de schilder Juriaen Pool.’

Het bloemstilleven dat nu ter veiling gaat schilderde Ruysch toen ze 22 jaar oud was. De waarde wordt geschat op 150.000 à 200.000 Britse pond.

Verschillende andere vrouwen in de veiling waren getrouwd met kunstenaars die hen tijdens hun leven overschaduwden. Zoals surrealist Dorothea Tanning (1910-2012). Zij protesteerde tijdens haar leven fel tegen het label ‘vrouwelijke kunstenaar’, dat ze seksistisch vond. Ook haar man, surrealist Max Ernst, was een voorvechter van gelijkheid. Toch is Tanning vooral bekend als ‘de vrouw van’.

Met een geschatte waarde van 220.000 tot 320.000 Britse pond is Dorothea Tannings onheilspellende schilderij The Witch (1950) een van de topwerken in de veiling.

Dorothea Tanning, The Witch (1950). Beeld
Dorothea Tanning, The Witch (1950).

Musea besteden steeds meer aandacht aan vrouwelijke kunstenaars, maar toch is de ongelijkheid op de kunstmarkt groot. Slechts 2 procent van de omzet van de kunstmarkt wordt besteed aan kunstwerken die door vrouwen zijn gemaakt. Het duurst verkochte kunstwerk van een vrouwelijke kunstenaar tot nu toe is Jimson Weed/White Flower No. 1 (1932) van de Amerikaanse Georgia O’Keeffe. Het schilderij ging in 2014 onder de hamer voor 44,4 miljoen euro. Dat is niet niks, maar steekt nog altijd bleekjes af bij Leonardo da Vinci’s Salvator Mundi, met een prijskaartje van 450 miljoen dollar het duurst verkochte schilderij ooit.

De markt is wel aan het bewegen, zegt Coenen: ‘De belangstelling voor vrouwelijke kunstenaars groeit. In onze index Mei Moses zie je dat de prijzen voor kunstwerken van vrouwelijke kunstenaars met 32 procent zijn gestegen; bij mannelijke kunstenaars is dat 29 procent. De groei is met name spectaculair in de categorie Oude Meesters en 19de-eeuws; daar was de groei 59 procent voor kunstwerken van vrouwelijke kunstenaars, tegenover 14 procent voor mannelijke kunstenaars.’

Meer over