Film

Met New Order kanaliseert Michel Franco een mondiaal gevoelde sociale onvrede ★★★☆☆

Koel en beheerst opererend als altijd weet de Mexicaanse cineast hoe hij het publiek moet klemzetten met deze grimmige blik op een mogelijke nabije toekomst.

Kevin Toma
null Beeld

Hun villa zal worden geplunderd en vernield, ze zullen als beesten worden behandeld en mogelijk overleeft niemand het. Dat is wat de witte elite van Mexico, en dus ook deze steenrijke zakenfamilie, in New Order te wachten staat wanneer de onderklasse zich gewelddadig verzet tegen institutionele onderdrukking en vernedering. Maar al nadert de revolte snel, Marianne (Naian González Norvind) en Alan (Darío Yazbek Bernal) houden hun chique trouwerij zoals gepland.

De Mexicaanse cineast Michel Franco, koel en beheerst opererend als altijd, weet hoe hij het publiek moet klemzetten met deze grimmige blik op een mogelijke nabije toekomst. Tijdens de lange bruiloftsscène zorgt hij voor een constante onderstroom van agitatie – helikopters en politieauto’s op de achtergrond, groene verf die plots uit de kraan stroomt – terwijl de feestgangers hun kop in het zand steken. Mariannes moeder stopt de enveloppen met geld meteen in een kluis, maar poeiert oud-employé Rolando af als hij om dringende financiële hulp vraagt voor de hartoperatie van zijn vrouw.

Boontje komt om zijn loontje, denk je dan onvrijwillig bij het losbarstende geweld, hoe misselijkmakend het ook is en hoe onbewogen Franco het ook verbeeldt. En wat een geluk dat Marianne, de enige die Rolando wil helpen, hem achternagaat en zodoende tijdig wegkomt van het feest. Om vervolgens in een nog grotere hel te belanden.

Racistisch beeld

New Order (Nuevo orden), op het Filmfestival van Venetië bekroond met de Grote Juryprijs, stuitte in Mexico op een storm van kritiek. Door witte slachtoffers tegenover donkergetinte agressors te plaatsen zou Franco een racistisch beeld schetsen van de Mexicaanse klassenmaatschappij. Daar valt veel voor te zeggen, maar je kunt ook beargumenteren dat de film stereotypen inzet als vertelstrategie – de jonge blonde vrouw als onkwetsbaar geachte heldin, bijvoorbeeld – en ze even makkelijk weer omkeert. En dat menselijkheid, of het verlies ervan, in New Order aan geen enkele klasse is voorbehouden.

Een knap staaltje dystopisch wereldbouwen, dat is de op hoog tempo voortrazende film in elk geval. Waar Franco’s vorige werk (Chronic, Las hijas de Abril) kleinschalig bleef, schetst hij hier een ingestorte beschaving, van de kolkende volkswoede tot het sadistische gijzelsysteem waarmee het leger profiteert van de anarchie. Geïnspireerd door de situatie in eigen land, maar ook door uiteenlopende burgerprotesten als Black Lives Matter en de Franse gele hesjes, kanaliseert Franco een mondiaal gevoelde sociale onvrede: na de wereldwijde coronaprotesten voelt het in 2019 opgenomen New Order des te urgenter. Zij het zonder ook maar iets van een uitweg te willen bieden.

New Order

Drama

★★★☆☆

Regie Michel Franco

Met Naian González Norvind, Fernando Cuautle, Dario Yazbek Bernal, Diego Boneta, Samantha Yazareth Anaya, Lisa Owen, Eligio Meléndez

86 min., in 16 zalen.

Meer over