CONCERTRECENSIEBILLIE EILISH

Met livestreamconcert zit Billie Eilish de tijdgeest op de hielen ★★★★★

Het livestreamconcert heeft door corona een hoge vlucht genomen. De show van van de Amerikaanse singer-songwriter Billie Eilish, waarnaar verlangend werd uitgekeken, is aangrijpend en verbluffend.

Billie Eilish bij de repetities voor haar livestreamshow van zondag.

De culturele nood is hoog, inmiddels ruim zeven maanden in de coronacrisis. Er zijn nauwelijks concerten of festivals, podia en zalen verkeren in grote problemen. Maar er zijn lichtpuntjes. Zo is 2020 dankzij het virus ook het jaar van de livestream. En dus van het concert zonder fysiek publiek in de zaal maar voor een legioen van armzwaaiende – en betalende – bankzitters in de huiskamer.

Het gestreamde concert heeft vanaf maart een hoge vlucht genomen. Een paar camera’s rond een podium in een lege concerthal: dat kan eigenlijk niet meer. Dat er veel meer te maken is van een virtuele show moest zondag Billie Eilish bewijzen. De Amerikaanse zangeres is pas 18 jaar en een wereldster. Met haar vorig jaar verschenen album When We All Fall Asleep, Where Do We Go? wist ze mondiaal een miljoenenpubliek aan zich te binden. De liveshows die zij daarna gaf, waren visueel vernieuwend en meeslepend. Er stond een wereldtournee op de agenda; ze zou ook naar de Amsterdamse Ziggo Dome komen. En toen brak de pandemie uit.

Naar het vorige maand aangekondigde streamconcert van Eilish werd verlangend uitgekeken. Door fans én de muziekindustrie, die de show al bij voorbaat uitriep tot grootste popevenement van dit rampjaar. Eilish en een team van technici en vormgevers zouden de grenzen van de livestream weleens kunnen verleggen, in het concert met de toepasselijke want enigszins sombere titel Where Do We Go?  En als de show rond middernacht Nederlandse tijd begint, zien alle kijkers achter laptops, tv’s en beamers, in één groot en saamhorig Eilish-verband, al bij de eerste twee nummers dat de zangeres niet gaat teleurstellen. Het is inderdaad verbluffend.

Met XR-techniek (Extended Reality) kan per nummer een compleet nieuw podium rondom het trio worden opgetrokken.

Geestverruimend

Eilish treedt op naast een drummer en haar broer Finneas achter de piano, in een grijze kuip die eigenlijk één groot beeldscherm is. Met XR-techniek (Extended Reality) kan per nummer een compleet nieuw podium rondom het trio worden opgetrokken, en bij iedere nieuwe song valt je mond open. Bij het klaaglijke liefdesliedje Ocean Eyes staat Eilish in een zwarte leegte, en achter de zangeres rollen metalige golven omhoog, majestueus en dreigend. ‘I’m scared’, zingt Eilish. ‘I’ve never fallen from quite this high.’

Het decor bij het nummer I Love You is ook al zo geestverruimend. Eilish en Finneas zitten hier naast elkaar: een stem en een gitaar. Als de camera uitzoomt, zweven de twee in een onmetelijk heelal. Bij Ilomilo zit Eilish ineens verstopt in een onderwaterwereld, waarin vreemde tekenfilmfiguren rondzwemmen en een gigantische haai. 

Het rockende liedje All the Good Girls go to Hell wordt een echte protestsong, met indringende beelden van verdroogde woestijnen en afbrekende ijsbergen plus demonstrerende mensenmassa’s. Na het nummer neemt Eilish de tijd voor een politieke boodschap. ‘Ga alsjeblieft stemmen’, zegt ze, met achter haar de tekst No Music on a Dead Planet in hoofdletters. ‘We hebben nog tien dagen.’ Ze geeft er ook een stemadvies bij. ‘De wereld gaat dood en Trump is een ramp.’

De vraag blijft: hoe mooi had deze show kunnen zijn in een echte zaal, tussen ademende mensen.Beeld Universal

Troostrijk

Maar de technische hoogstandjes en politieke boodschappen staan toch in de schaduw van het belangrijkste fenomeen van deze show: de stem van Eilish. Ze zingt alles live, soms bij opnames op band van dwarrelende achtergrondstemmen, en weet met haar vertolking precies het juiste gevoel op te roepen, dat helemaal past bij deze afstandelijke tijd. 

Eilish zingt intiem en vlekkeloos zuiver, maar ook sober en soms zelfs wat desolaat. In een liedje als My Future geeft ze hoop, aan alle fans die over haar schouders meekijken en soms ook via de eigen webcams op het podium verschijnen: ‘I’m in love with my future, can’t wait to meet her’, zingt Eilish. Het is aangrijpend en troostrijk, en zit de tijdgeest in dit angstige jaar op de hielen.

Toch kan het publiek na afloop blijven zitten met gemengde gevoelens. Prachtig natuurlijk, dat in een afstandelijke setting als een kille livestream zoveel oprechte emotie kan worden overgebracht. Maar hoe mooi had deze show kunnen zijn in een echte zaal, tussen ademende mensen. En dat verlangen naar fysiek contact met haar publiek heeft Eilish ook, zegt ze na haar slotlied Bad Guy. ‘Misschien, hopelijk, tot snel.’

De nieuwe livestream-industrie

Door de coronacrisis is een industrie van livestreams ontstaan, waarbij ‘bezoekers’ betalen voor een stream die daarna vaak nog enige dagen kan worden bekeken, en waarmee een artiest in dit moeilijke jaar in ieder geval nog iets kan verdienen. De prijzen voor tickets variëren sterk, het concert van Billie Eilish was relatief duur: 25 euro. Voor dat bedrag kon natuurlijk wel een heel gezin meekijken, zodat de prijs per persoon een stuk lager uitvalt. Hoeveel mensen wereldwijd naar de show van Billie Eilish hebben gekeken, is nog niet bekendgemaakt.

Met een ticket koopt de bezoeker exclusiviteit: zonder kaartje is de show niet te zien en het concert wordt na afloop in principe niet vrijgegeven op YouTube of een ander platform. Dat zou de handel ondermijnen. Maar soms is de deal verwarrend. Voor een exclusief, gestreamd concert van Nick Cave in juli moest de kijker 12,50 euro betalen. Vorige week werd aangekondigd dat de stream van hetzelfde concert in november ook in de bioscoop te zien is. Wil de liefhebber diezelfde show nog een keer zien, dan moet opnieuw worden afgerekend.

Billie Eilish

Pop

★★★★★

25/10, livestream.  

Meer over