Meer dan een concert wordt een avond Aznavour een vertelling over tijdloosheid

Een rood lopertje op de Arenaboulevard, een muzakversie van Jingle Bells in de foyer, het zware geruis van dure wintermantels bij de garderobes; het is bij het betreden van de Amsterdamse Heineken Music Hall duidelijk dat hier niet zomaar een popconcertje zal worden afgewerkt. Dames en heren van respectabele leeftijd, een paar handenvol opvallende jeugdigheid in avondkleding en een scheepslading Bekende Nederlanders verschijnen zaterdagavond voor een optreden van de man die doorgaat voor 'de laatste variétézanger', of: 'de laatste chansonnier'. De Laatste Zanger, zeggen de adepten zelfs met peilloze eerbied, uitgesproken in sierletters, over Charles Aznavour.

Robert van Gijssel
Charles Aznavour, gisteren in de Heineken Music Hall. Beeld anp
Charles Aznavour, gisteren in de Heineken Music Hall.Beeld anp

Hem nog één keer zien in een concertzaal is zoiets als een kaartje kopen voor het aanschouwen van een medisch mirakel. Want Aznavour is 89. Zo goed als 90! Dat is eigenlijk geen leeftijd, zo realiseert de uitverkochte HMH zich ook wel, om nog eens een avondje lekker te gaan entertainen. Ruim tien jaar geleden reisde de Franse Armeniër langs de Nederlandse zalen, bij wat toen zijn allerlaatste tournee heette te zijn. Aznavour heeft zich niet aan de afspraak gehouden. Hij kan nog, vindt hij zelf. Dus wil hij nog.
Als de zaallichten doven treedt een sacrale stilte in. Wat gaan we hier meemaken? Een godswonder of een genante vertoning? De spanning wordt ondraaglijk als de band inmiddels heeft plaatsgenomen maar de protagonist van de avond op zich laat wachten. Minutenlang. Het meest ongeduldige deel van het publiek begint maar vast wat te klappen, ter aanmoediging.

Die heeft Aznavour natuurlijk niet nodig. De man staat al een jaar of tachtig op de podia, en nu komt hij dan ook volkomen relaxed, in het geheel niet stram of anderszins deplorabel, aangemarcheerd richting microfoon. Een grijze eminentie in topconditie.

null Beeld epa
Beeld epa

Ach, de verloren jeugd
Ach, de tijd die ons ontsnapt, de verloren jeugd. Aznavour zong er al over begin jaren zestig, in de tranentrekker Le Temps. Natuurlijk wil hij met juist dát chanson aftrappen, om de thematiek van de avond maar even aan te zetten. Maar welk een droevig lot wachten Aznavours melancholische bespiegelingen als die ruw worden onderbroken door technisch falen. Zijn 'oortje' doet het niet, gebaart De Laatste Zanger. Stop maar.

De band zwijgt abrupt. O jee. Wordt het dan zo'n avond? Een technicus prutst aan Aznavours bedrading. Kan hij weer? Nee, moppert de chansonnier. De autocue op de drie reusachtige schermen voor hem weigert ook mee te werken aan paar uur onverstoorde nostalgie. 'Heb ik soms vijanden hier?', vraagt Aznavour. Pijnlijke stilte.

Maar dan staat de showman in hem op. Hij spreekt zijn publiek toe, op samenzweerderstoon. 'Ik kom weer op, u geeft mij wéér die staande ovatie, we doen alsof er niets gebeurd is.' De zaal joelt. Het pact tussen Aznavour en zijn volgelingen is gesmeed, daar komt geen technische trivialiteit meer tussen.

null Beeld epa
Beeld epa

Herinnering aan een stem
De stem? Nee, natuurlijk haalt die de hoge noten niet, en fladdert hij soms wat rond de maten. De stem van Aznavour is geworden tot een herinnering aan een stem, die ons een halve eeuw geleden leven en liefdes liet bewenen. Maar laat het hem zelf even uitleggen: 'Toen ik begon in deze business zeiden ze tegen me: Charles, je hebt een vreselijke stem. Nou, die heb ik nu dus echt. Een aardse stem, zullen we maar zeggen, een beetje rotsachtig.' Applaus. Kan iemand hem nu nog dat valse refrein van The Old Fashioned Way kwalijk nemen?

Volume heeft hij trouwens nog volop. Aznavours vibrato vult met gemak de concerthal, rotsachtig of niet. En zie hem dan zijn gezongen statements onderstrepen, met woeste armgebaren, zijn wijsvinger gedecideerd de zaal in priemend. En Aznavour raakt halverwege zijn show nog eens echt in vorm ook. Zijn klassieker La Bohème vertolkt hij magistraal, zonder hapering, afgeladen met dat heerlijk overdreven Franse sentiment. En uiteraard werpt hij die witte zakdoek het publiek in, met van smart vertrokken gelaat.

Zo wordt een avond Aznavour meer dan een concert, maar een vertelling over tijdloosheid, en het trotseren van het menselijk verval. Als Aznavour dansend als een jonge god het toneel heeft verlaten, realiseer je je pas ten volle dat je van dat verhaal geen letter had willen missen.

Charles Aznavour, 14/12, Heineken Music Hall, Amsterdam. Tevens 15/12.

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over