Meedogenloze roddelbladfotografie

Vreemd eigenlijk, dat van bladen als Privé en Story wordt gezegd dat ze zich met 'glamour en glitter' bezig houden....

Neem de cover van de Privé van deze week: onderin is een klein fotootjevan Beatrix geplaatst. Haar lippen zijn in zuinige uitdrukking getrokken,haar huid oogt rimpelig en steekt bleekjes af tegen knalrode letters vande tekst boven haar. Het beeld drukt zorgen en vermoeidheid uit, en het zalvast ook nog geregend hebben. De strekking van het artikel - 'Wat onthullenEdwin de Roy's Beatrix-tapes?' - is eigenlijk overbodig.

Of neem een Story-foto van deze week, Louis van Gaal. Hij lacht, voorde verandering, maar de lach is zo groot en breed dat het een grimas isgeworden: zijn wangen lijken rood aangelopen, een felle glans verschijntop het voorhoofd, alsof hij nog maar nauwelijks controle over zichzelfheeft. 'Oranje seksschandaal', staat er bij.

De fotografie van 'de bladen' lijkt dienend, toevallig. En natuurlijk:zuinigheid en gebrek aan artistiek talent spelen een rol. De snapshots zijntot stand gekomen in snelheid, de tijd om over de belichting na te denkenis er niet.

Maar aan de andere kant: er is wel heel erg expres voor deze foto'sgekozen. Alsof het er juist om gaat het lelijke in de mens naar boven tehalen. Alsof de verhalen over menselijke, al te menselijke ellende zijnweerslag móet hebben in de foto.

Roddelbladfoto's zijn rücksichtslos, en willen dat ook zijn. Ze toneneen bizarre wereld van vlekkerige wangen, verwrongen grimassen, hangbuikjesop het strand. Make-up of Botox helpt een ster niet meer; ook dat toontzich genadeloos in het flitslicht van de roddelfotograaf.

Deze nadruk op het lelijke, het ellendige en het 'authentieke' brengtde roddelbladen-fotografie onbedoeld dicht bij een van de trends in dehedendaagse kunstfotografie: het tonen van de mens in al zijn schrijnendenaaktheid. Ging het bij de foto's van Nan Goldin nog om travestieten ennachtvlinders die je met blauw oog of verdrietige blik aankeken, WolfgangTillmans zet inmiddels ook wereldsterren kaal neer.

De invloed is duidelijk: in het Volkskrant Magazine van enkele wekenterug zagen we Youp van 't Hek vanaf de blote schouders gefotografeerd.Felle belichting moest zorgen voor de 'authentieke', gekwelde uitdrukking.De boodschap was helder: al zagen we alleen het vlekkerig gezicht, deze manging vandaag met de billen bloot.

Hoe groot de verschillen tussen deze geposeerde 'artistieke' foto's enhet paparazzi-werk ook zijn, het doel is hetzelfde: de ster is ook maar eenmens. Hij lijdt, hij is naakt, ook hij wordt getroffen door ellende enleugens. Net als de lezer, op zoek naar herkenning.

Merlijn Schoonenboom

Meer over