FilmrecensieMatthias et Maxime

Matthias et Maxime kijkt als een weemoedig afscheid van een gedeelde jeugd ★★★★☆

Xavier Dolan en Gabriel D’Almeida Freitas cirkelen om elkaar heen en zijn erg goed in de hoofdrollen.

Gabriel D'Almeida Freitas (links) en Xavier Dolan (rechts) in Matthias et Maxime (2019).

Het is briljant, frustrerend, prikkelend en plagerig dat je hem nét niet ziet: de kus die in Matthias et Maxime, de nieuwste film van ­Canadees ­Xavier ­Dolan, alles in gang zet.

Dertiger Maxime (Dolan zelf, met wijnvlek en melancholieke oogopslag) staat op het punt om voor een jaar naar Australië te vertrekken. Matthias ­(Gabriel D’Almeida Freitas) is een van de mensen die hij achterlaat. Ze kennen ­elkaar al sinds hun kleutertijd, en ­maken deel uit van een bijzonder hechte, lieve vriendengroep. Maxime, Matthias, Rivette, Frank, Brass en Sharif denken elkaar door en door te kennen.

Dolan heeft de chemie tussen de vrienden met enkele snelle maar precieze penseelstreken op het doek gezet, als Maxime en Matthias gestrikt worden voor een kort optreden in de studentenfilm van Rivettes zusje Erika (Camille Felton). Terwijl het Maxime schijnbaar niets kan schelen, trekt Matthias wit weg zodra hij weet wat hij moet doen. Een zoen met Maxime lijkt voor hem het einde van de wereld. Zeker wanneer iedereen, ­inclusief zijn geliefde Sarah (Marilyn ­Castonguay), er getuige van kan zijn.

Als filmtoeschouwer zie je die kus dus níet. Wanneer het eindelijk zover is en Maxime en Matthias zoenen, staat niet alleen Erika’s camera in de weg maar knipt Dolan ook nog eens abrupt naar een lang zwart beeld. De zoen wordt er alleen maar aanweziger en serieuzer door. En dat terwijl Matthias, net begonnen bij een gerenommeerd advocatenkantoor, duidelijk het liefst direct wil vergeten wat er is gebeurd.

Dolan (J’ai tué ma mère, Mommy, Juste la fin du monde) hield altijd al van flamboyante stijlzetten, maar de onzichtbare zoen van Matthias en Maxime is een van de weinige eigengereide momenten die hij zich in zijn achtste speelfilm permitteert. Het is alsof hij liever niet in de weg staat, terwijl Matthias een dam om zijn gevoelens bouwt en Maxime merkt hoe zijn jeugdvriend van hem afdrijft. Wat betekende de kus, die blijkbaar niet hun eerste was, eigenlijk voor hém?

Het mogen triviale vragen lijken, maar Dolan neemt zijn personages volstrekt serieus. Hij schakelt heen en weer tussen de volkomen geblokkeerde Matthias en Maxime, die alles op alles moet zetten om zijn onttakelde moeder ­Manon (Anne Dorval) voor zijn vertrek in goede handen achter te laten.

Xavier Dolan (scherp op de achtergrond) and Gabriel D'Almeida Freitas in Matthias et Maxime (2019).

De explosieve scènes tussen Maxime en Manon lijken minivervolgen op de bijtende moeder-zoonrelaties uit Mommy en J’ai tué ma mère – eveneens met Dorval als moeder – maar vinden toch ook hun vanzelfsprekende plek. Als Maxime in deze situatie iemand kan ­gebruiken, denk je dan, is het Matthias.

Dolan en D’Almeida Freitas zijn erg goed in de hoofdrollen, even onwennig als vertrouwd om elkaar heen cirkelend, ieder zijn eigen register van rusteloosheid bespelend. Hoe praatgraag Matthias et Maxime ook is – de dialogen in sappig Québéc-Frans buitelen over elkaar – toch blijkt het vooral het weemoedige afscheid van een gedeelde jeugd; een film met evenveel gevoel voor de energie die vrienden bij elkaar opstoken, als voor de stilte die achteraf rest.

Matthias & Maxime

Drama

★★★★☆

Regie Xavier Dolan

Met Gabriel D’Almeida Freitas, Xavier Dolan, Pier-Luc Funk, Samuel Gauthier, Antoine Pilon, Adib Alkhalidey, Anne Dorval, Marilyn Castonguay, Camille Felton.

119 min., te zien in 37 zalen en op Picl.

Meer over