Review

Match Girl Passion, een ijzig winterverhaal

Steeds weer weet Lang uit een beperkt aantal bouwstenen indringende momenten te creëren

Vincent Kouters
Match Girl Passion Beeld Bowie Verschuuren
Match Girl PassionBeeld Bowie Verschuuren

Het meisje met de zwavelstokjes, het blijft een ijzingwekkend beeld: klein meisje, doodgevroren in de nacht, met in haar handen een bundel afgebrande zwavelstokjes, waarmee ze zichzelf tevergeefs probeerde warm te houden. Hans Christian Andersen schreef deze fabel in 1845 als een modern lijdensverhaal.

In 2007 gebuikte de Amerikaanse componist David Lang het als basis voor The Little Match Girl Passion, een adembenemend en spookachtig gezongen oratorium voor vier stemmen: sopraan, alt, tenor en bas. Minimalistisch, maar met een maximum aan emotie. Hij won er een Pulitzerprijs mee.

Het is nu te horen en te zien als muziektheater. Match Girl Passion heet de voorstelling kortweg, van Silbersee, de groep van regisseur en muzikaal leider Romain Bischoff. Woensdag was de première van dit ijzige winterverhaal in de Laurenskerk te Rotterdam.

Zwaarmoedig

Het half uur durende oratorium is ingebed in twee andere composities van Lang en een lied van de Nederlandse Anthony Fiumara. Dat lied, In Paradise, gezongen door Claudia Veltman (als het meisje), fungeert als proloog. Het blijkt een haast wezensvreemd element in de zwaarmoedige voorstelling. Zo licht, poppy en aards is het, met een boem-tsjak-beat en ratelende hihats.

Daarna volgt het lange, instrumentale cello-stuk World to Come, half op band, half uitgevoerd door Jörg Brinkmann. Het is een dromerige compositie vol spanningen en dreigende vergezichten. Tegelijkertijd bewegen de vier zangers zich als zojuist ontwaakte zombies over het met as bestrooide toneel. Deze choreografie - veel trillen en schokken - toont eerder als bladvulling, dan als verdiepende laag.

De figuren komen tot leven zodra ze beginnen met het eerste lied van The Little Match Girl Passion. Lang heeft het stuk opgebouwd naar voorbeeld van Bachs Matteüspassie. Het sterven van het meisje wordt telkens onderbroken door herinneringen en visioenen. Ten slotte ontmoet het meisje haar oma uit de hemel. Steeds weer weet Lang uit een zeer beperkt aantal bouwstenen - enkele noten, een fractie van een melodie eindeloos herhaald - indringende en soms zelfs angstaanjagende momenten te creëren. Met als onontkoombare hoogtepunt de hol echoënde klaagzang Have mercy, my God.

Meer over