Onze gids deze weekMartha Wainwright

Martha Wainwright: ‘Mijn dierbaarste herinneringen hebben met zwemmen in de oceaan te maken’

Net als de rest van haar beroemde familie, verwerkt de Canadese singer-songwriter Martha Wainwright tegenslag het liefst in haar muziek. Als zelfs dat niet helpt, is het tijd voor een goed bord oesters, een tour op de langlauflatten of een louterende duik in de oceaan.

Martha Wainwright Beeld Hollandse Hoogte / Camera Press Ltd
Martha WainwrightBeeld Hollandse Hoogte / Camera Press Ltd

In de videoclip van Love Will Be Reborn wandelt jonkvrouwe Martha door een stemmig herfstbos als achter haar een ridder van twee turven hoog verschijnt. Hij trekt zijn zwaard uit een rots – een Excalibur van aluminiumfolie – waarna hij het gevecht aangaat met een net zo kleine, koene knaap die op een stokpaardje het beeld in galoppeert.

‘Ja, vond je het leuk?’ Martha Wainwright straalt als haar twee medespelers in de videoclip ter sprake komen. ‘Toen ik vertelde dat mama een nieuwe video ging maken stelde mijn zoontje Arcangelo, die gek is van de mythen over koning Arthur, voor om met zijn broertje Francis het verhaal uit te beelden.’ Er zat niets anders op dan tegen de regisseur te zeggen: zo gaan we het doen.’

De 45-jarige folkrock-singer-songwriter uit de Wainwrightclan, die de laatste tien jaar uit de schaduw van haar broer Rufus is gekropen, heeft haar zonen bewust betrokken bij haar werk. Ze wil dat ze meer deel gaan uitmaken van haar leven, vertelt ze via Zoom. ‘Het was een manier om ze te laten zien: dit is wat mama doet. Hopelijk begrijpen ze het beter als ik voor langere tijd weg ben op tournee.’

In die periode mist ze hen vreselijk. Ook omdat de jongens nog maar de helft van de tijd bij hun moeder zijn, sinds Martha en haar echtgenoot Brad Albetta in 2018 uit elkaar zijn gegaan.

‘Dat is echt het allerzwaarste gevolg van de scheiding geweest.’

De misère heeft ook iets moois voortgebracht: het album Love Will Be Reborn dat Wainwrights gevoelsleven van die periode en daarna behandelt. En ook al hangen hier en daar wat sombere buien, er breekt ook een straaltje hoop doorheen. Op het titelnummer zingt Wainwright:

‘And there is love in every part of me I know/ But the key has fallen deep into the snow/ So when the spring comes I will find it/ And unlock my heart to unwind it.’

Wainwright: ‘Ik heb het de afgelopen paar jaar veel voor de kinderen gezongen. Het hielp om me in evenwicht te houden, om me een soort zekerheid te geven dat alles weer goed zou komen. Als je alleen met verdriet en angst in je lijf liedjes gaat schrijven, raak je emotioneel leeggezogen. Ik heb meerdere malen in zo’n gemoedstoestand mijn gitaar gepakt en dan was ik binnen no time een hoopje ellende.’

Nee, er moest ook een positieve drive in haar nieuwe liedjes komen. Dat ze het persoonlijke zou behandelen was een gegeven. Dat doen de Wainwrights. Zowel Martha, als haar ouders Loudon Wainwright III en wijlen Kate McGarrigle, als haar broer Rufus communiceren hun frustraties over familie en geliefden middels hun songs. En we wisten dat er zwaar weer op komst was toen Wainwright in 2012 al, in het nummer All Your Clothes, zong ‘My marriage is failing’.

Er is een verschil met vroeger. Hoe persoonlijk ook, de liedjes zijn minder expliciet of openhartig dan bijvoorbeeld een nummer uit 2005 gewijd aan haar vader, met de pakkende titel Bloody Mother Fucking Asshole.

‘Ten eerste: wat je ook over je ouders zingt, ze zullen het je altijd vergeven. En ik schrijf sowieso geen songs meer zoals ik deed toen ik 20 was. Maar ik denk ook dat ik de kinderen een beetje in bescherming wilde nemen. Ik erken dat het belangrijk is om jezelf te uiten in je kunst, in je liedjes. Toch, je kan mensen op die manier heel makkelijk te kakken zetten. En ik wil niet dat mijn kinderen hun vader als een zondebok gaan zien. Het belangrijkste was niet om een doelwit van hem te maken, maar om mijn gevoelens uit te drukken.’

Nieuwe ervaring: lerares zijn

‘Mijn moeder maakte vroeger altijd grapjes over mensen die in kinderzomerkampen werkten. Vooral over artiesten, want het betekende dat ze nergens anders aan de slag konden. En nu door covid mijn bezigheden als zangeres drastisch zijn teruggeschroefd, heb ik zelf een zomerkamp georganiseerd hier in Montreal, in mijn eigen buurthuis en cultuurcentrum Ursa. We brengen de kids hier van alles bij, in de middag komt mijn pianist langs en leren we ze liedjes in zowel het Engels als het Frans. Maar we leren ze ook dammen of een broodje eiersalade maken. Bovenal proberen we te vermijden dat ze vallen of ze zich ernstig bezeren, zodat hun ouders ons niet aanklagen. Ik heb dit nog nooit eerder gedaan maar het maakt me veel blijer dan ik had verwacht.’

Snack: spanakopita

‘Een vriend van mij, die artiestenboeker is, kookt ook hier in het restaurant van mijn buurthuis en maakt de beste spanakopita in de wereld. Je weet wel, die bladerdeeghapjes gevuld met spinazie en feta. Ik ben sowieso gek op kaas. Fondue, mmmmm. Ik ben ervan overtuigd dat de wereldgemeenschap op kaas alleen zou kunnen leven. Het is zo bevredigend en je hebt maar een klein beetje nodig. Nee, nee, nee, ik heb mijn kok niet naar zijn spanakopitarecept gevraagd. Ik wil het ook niet weten. De bedoeling is juist dat je iemand hebt die het voor je klaarmaakt. Dat is deel van de ervaring. Hij is een paar jaar jonger dan ik, maar ik stel me voor dat hij mijn moeder is die mijn favoriete gerecht klaarmaakt. En het mooie is: ik hoef er niets voor te betalen, want het is mijn restaurant, haha.’



Greek pie spanakopita on the white plate on the white wooden table with  blurred accessorizes horizontal Beeld Getty Images/iStockphoto
Greek pie spanakopita on the white plate on the white wooden table with blurred accessorizes horizontalBeeld Getty Images/iStockphoto

Bezigheid: zwemmen in de oceaan

‘Het is twee jaar geleden dat ik voor het laatst in de oceaan heb gezwommen en ik mis het enorm. Ik woon niet aan de kust, dus ik heb er niet zo vaak de gelegenheid toe. Maar mijn vader woont op Shelter Island op Long Island en mijn broer heeft een huis in Montauk, op het uiterste puntje van Long Island. Dus als ik bij hen op bezoek ben, kan ik weer even. Mijn dierbaarste herinneringen hebben met zwemmen in de oceaan te maken. Ik ben dol op dat gevoel van zweven dat gepaard gaat met het vage besef dat die enorme massa water je zo de dood in kan slingeren. Bovendien heeft het een zuiverende werking. Of je nou een kater hebt of je somber voelt, zwemmen in de oceaan verandert meteen je gemoedstoestand.’




USA, New York, Suffolk County, Montauk Ditch Plains beach in summer Beeld Getty Images/RooM RF
USA, New York, Suffolk County, Montauk Ditch Plains beach in summerBeeld Getty Images/RooM RF

Film: Opening Night van John Cassavetes

‘Mijn broer is nu bezig met een musicalversie van deze film. Het is een klassieker over een actrice die getuige is van een auto-ongeluk en langzaam haar verstand kwijtraakt. Het personage van Gena Rowlands draait eerst helemaal door tijdens de repetities van een stuk waarin ze de hoofdrol speelt. Ze verandert haar tekst, smijt met decorstukken en stort in op het podium. Haar gedrag verergert naarmate de première-avond nadert en iedereen in haar omgeving probeert zo goed en zo kwaad als het gaat de boel in goede banen te leiden.

Ik heb een speciale band met deze film omdat ik een terugkerende angstdroom heb over precies zoiets. Het is natuurlijk zo’n herkenbare angst dat vast iedere artiest een soortgelijke droom heeft gehad. Ik speel de hoofdrol in een toneelstuk en ik heb het hele stuk niet gelezen. In die droom denk ik steeds: het komt goed, als ik maar gewoon mijn tekst vind. Of: het zit vast ergens in mijn hoofd. Als ik heel erg mijn best doe dan kom ik er wel bij.

Trouwens, in de film staat Rowlands’ personage tijdens de première straalbezopen op het podium. Ze slaat zich er met veel improvisaties doorheen en het publiek geeft haar aan het einde een staande ovatie.’

Zangeres: Kate Bush

‘Ik kies haar niet omdat ze invloedrijk voor mij als zangeres is geweest. We hebben allebei wel een flink bereik en een sterk gevoel voor melodie, maar daar houdt de vergelijking wel op. Mijn muziek is nogal geaard in het rommelige dagelijkse leven, zoals bijvoorbeeld bij Marianne Faithfull. Terwijl de muziek van Bush een soort mystiek sekssymbool van haar heeft gemaakt. Ze bestaat in een totaal andere wereld dan ik, met een totaal ander soort repertoire. Nee, het gaat me meer om hoe ze als artiest haar eigen werk heeft vormgegeven en hoe ze als haar eigen curator is opgetreden. Het is allemaal door haar zelf gedaan: de muziek, de video’s, de choreografie. En alles met een enorme intensiteit. Ze heeft alles onder controle, is heel specifiek en heel intentioneel. Daar heb ik grote bewondering voor. O wacht, er is toch nog sprake van enige artistieke beïnvloeding. Toen een keer aan Bush werd gevraagd door wie zij als zangeres was beïnvloed, zei ze de McGarrigle-zusters. Mijn moeder en tante.’

Hobby: langlaufen

‘Mijn moeder en tante hebben mijn broer en mij van jongs af op de langlauflatten gedwongen. Vreselijke 15 kilometer lange tochten in Canadese winterlandschappen van min 20 graden. Mijn god wat heb ik dat gehaat. Maar natuurlijk bereik je een leeftijd waarop je je realiseert hoe fantastisch die tochten door die natuurlandschappen eigenlijk zijn geweest. En nu zet ik de traditie voort en martel ik mijn eigen kinderen. Opdat ze diezelfde ervaring als ik mogen hebben.

Er is iets speciaals aan die cross-countrytrips door de sneeuw. Tijdens het langlaufen voel je dat je je voortdurend bewust moet zijn van je lichaam, anders gaat het mis. Maar het is wel een vrij gemakkelijke beweging, waardoor het tegelijk simpel en uitdagend is.’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Delicatesse: oesters

‘Canada heeft de beste oesters van de Noord-Amerikaanse oostkust. Ze komen van Prins Edwardeiland, Van New Brunswick en van Gaspé helemaal in het noorden van Quebec. Dit is nou typisch een zonde waaraan ik veel geld uitgeef. Sommige mensen ervaren het eten van een oester als happen in zeewater. Voor mij is het veel meer dan dat. Ze geven me energie, het is het soort voer dat alles in zich heeft, waar je dus niets anders bij nodig hebt. Je opent een oester, stopt hem in je mond en je bent klaar. Maar het eten ervan verandert wel je perceptie: ze zijn sterk, ze maken je wakker. Of het waar is dat oesters een afrodisiacum zijn? Ik test die hypothese bij elke gelegenheid die ik krijg, haha.’

null Beeld Getty Images/PhotoAlto
Beeld Getty Images/PhotoAlto

Drank: witte wijn

‘Wijn drinken, dat is nou iets wat ik probeer minder te vaak te doen dan dat ik zou willen. Mijn nieuwe vriend – jaaa ik heb een nieuwe vriend – is Frans. Hij is niet zozeer een connaisseur als wel iemand die alle Franse wijnstreken kent. Daardoor leer ik weer veel over wijn van hem. Ik houd van een droge riesling bij een fondue en een petit chablis bij oesters. Nu ik erover nadenk: langlaufen, fonduen en witte wijn drinken, dat ben ik in een notendop.’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Martha Wainwright

werd op 8 mei 1976 geboren in Montreal, Canada. Ze is de dochter van de singer-songwriters Kate McGarrigle en Loudon Wainwright III en zus van singer-songwriter Rufus Wainwright

Als 10-jarige speelde Martha al in de familieband McGarrigle Sisters and Family. De groep had een aantal regionale succesjes

1997 Ground Floor, de eerste release van Wainwright, in de vorm van een cassettebandje met daarop tien nummers

2004 Wainwright neemt het nummer I’ll Be Seeing You op voor de soundtrack van Martin Scorseses The Aviator.

2005 Release van debuutalbum Martha Wainwright. De plaat wordt goed besproken maar is geen commercieel succes

2007 Wainwright trouwt met haar producer Brad Albetta

2008 Haar album I Know You’re Married But I’ve Got Feelings Too, met stergasten als Pete Townshend en Donald Fagen, krijgt net zo’n lovend onthaal van de pers als Wainwrights debuut. Het wordt eveneens nauwelijks opgemerkt door het grote publiek, dat de naam Wainwright in de eerste plaats associeert met Rufus. In Nederland bereikt de plaat wel nummer 63 in de Album Top 100

2009 Sans Fusils, Ni Souliers, à Paris is een album met coverversies van liedjes van Édith Piaf

2012 Come Home to Mama, Wainwrights vierde studioalbum, is deels een eerbetoon aan haar in 2010 overleden moeder Kate McGarrigle

2018 Scheiding tussen Wainwright en Albetta

2021 Release van Love Will Be Reborn, Wainwrights zevende studio-album.

Martha Wainwright heeft uit haar huwelijk met Brad Albetta twee zonen, Arcangelo en Francis

Meer over