'Marco was absoluut niet cool'

Haar stiefvader, operazanger Marco Bakker, veroorzaakte een dodelijk ongeluk. Wat gebeurde er met zijn reputatie? Denise Janzée maakte er een film over die op 1 januari wordt uitgezonden.

Haro Kraak
`Ik wilde helemaal niet laten zien hoe geweldig Marco is. Dat zou een verkeerde missie zijn.' Beeld Linelle Deunk
`Ik wilde helemaal niet laten zien hoe geweldig Marco is. Dat zou een verkeerde missie zijn.'Beeld Linelle Deunk

Ze was 13 toen Marco Bakker bij haar thuis kwam wonen. Denise Janzée (48) vond het maar niets dat haar moeder, actrice Willeke van Ammelrooy, een relatie kreeg met de operazanger. Haar vader, kunstenaar Leendert Janzée, pleegde zelfmoord toen ze 6 jaar oud was. Sindsdien woonde ze alleen met haar moeder, van wie ze alles mocht.

'En toen zat die operetteprins ineens aan tafel. Hij was ook nog eens erg streng. We botsten voortdurend met elkaar. Doe Maar, dat was dé band in die tijd, had het liedje Doris Day, waarin ze zongen: 'Bah wat een misère / als Marco staat te blèren.' Mijn vrienden luisterden daar ook allemaal naar. Nee, Marco was niet cool, absoluut niet.'

Eigenlijk had Janzée helemaal geen zin om een film over Marco Bakker (76) te maken. Ze had al een documentaire over haar vader gemaakt, haar eindexamenwerk op de filmacademie. En ze maakte een film over haar moeder, Mijn Moeder, de actrice Willeke van Ammelrooy. Daarna regisseerde ze de film Alleen in de wereld, waarin drie kinderen van bekende kunstenaars uit de jaren zestig vertellen over hun getroebleerde jeugd. Ze wist niet of ze weer zo'n persoonlijke film wilde maken. Maar het verhaal wat het ongeluk voor haar stiefvaders carrière betekende, moest wél verteld worden. Zeventien jaar geleden, op 31 oktober 1997, overleed een 38-jarige vrouw, nadat Marco Bakker haar had aangereden bij stadion Arena in Amsterdam.

Twee weken na de dodelijke botsing zei hij in De Telegraaf dat hij zich niet schuldig voelde. Hij beweerde dat de cruisecontrol van zijn auto op hol was geslagen. Er werden sporen van alcohol in zijn bloed gevonden en hij werd veroordeeld tot een half jaar gevangenisstraf, die omgezet mocht worden in een taakstraf van 240 uur. De afspraak was dat hij in de media niet over het ongeluk zou praten.

Het kostte hem zijn carrière: hij kon bijna geen werk meer krijgen. Een paria geworden. Toen filmmaakster en vriendin Antoinette Beumer vijftien jaar later tegen Janzée zei dat ze met het idee rondliep om een film over Bakker te maken, dacht ze: als iemand die film moet maken, dan ben ik het. Beumer begreep dat. Een jaar lang dacht ze niet over het project na. Totdat Bakker, die op dat moment 74 was, tegen haar zei: 'Mocht je die film nog willen maken, dan moet je het nu doen.'

Ze begon aan de film die Marco, De weg terug zou gaan heten en die op 1 januari wordt uitgezonden door de AvroTros. 'Het greep me aan dat hij na het ongeluk niet meer werd gevraagd de Matthäus Passion te zingen. Zijn favoriete partij. Dat is een mooi uitgangspunt, dacht ik. Een man die ouder wordt, maar moeilijk aan werk komt, terwijl zijn stem mooi blijft. Hij is door de pers kapotgemaakt na het ongeluk. Dat mechanisme wilde ik laten zien. Alles leek bij elkaar te komen. Toen wist ik: het moet gebeuren.'

null Beeld Linelle Deunk
Beeld Linelle Deunk

Bent u wel de aangewezen persoon om een film over dit beladen onderwerp te maken? Kon u de harde vragen stellen?

'Ja, ik heb mezelf ertoe gezet dat te doen. Ik heb goede mensen om mij heen; die van de montage, de cameraman, ze keken allemaal kritisch mee. Ik wilde helemaal niet laten zien hoe geweldig Marco is. Dat zou een verkeerde missie zijn. Ik wilde een zo eerlijk mogelijk portret maken. Als je naar hem kijkt in alledaagse scènes, zie je hoe hij is. Ik kan erg om hem lachen. Die scène met dat hondje, dat hij de hondenpoep van zijn schoen probeert te schoppen - dat is echt Marco, een beetje onbeholpen. Hij acteert niet. Je ziet hoe Marco en Willeke zijn. Bij mij zijn ze op hun gemak. Het helpt dat ik tien dagen mee naar Frankrijk mag en daar fly on the wall ben. Dat zou anderen niet lukken.'

De film begint ook met zo'n intiem moment: een verhuizing.

'Het was hun vierde verhuizing. Steeds moesten ze kleiner gaan wonen. Ze begonnen in een villa in Breukelen en zitten nu in een huisje in Beverwijk.' Zelf groeide ze op in Amsterdam Oud-Zuid, de buurt waar ook het interview plaatsvindt - Café Wildschut - om precies te zijn. Ze woont nog altijd in de stad, met haar zoon van 11. Toen het ongeluk gebeurde was ze 31. 'Ik vond het erg voor hen, maar mijn leven ging gewoon door. Ik stond niet in de belangstelling en had geen last van die mediastorm.'

Bakker verheft één keer zijn stem in de film als hij zegt: 'De mensen weten niet wat er is gebeurd.' Na deze film weten de mensen nog steeds niet wat er is gebeurd.

'De film gaat niet over het ongeluk, maar over wat er daarna gebeurde. Mij gaat het om het volgende. Wat gebeurt er met iemand die in de belangstelling staat ná zo'n incident? Je kunt niet meer gewoon doorgaan met wat je deed, want je reputatie is het allerbelangrijkste als je bekend bent. De film gaat ook over de Bekende Nederlander die gewend is aan publiciteit. Daarom stel ik de vraag: waarom zochten jullie contact met De Telegraaf, vlak na het ongeluk? Waarom moet je hele leven verteld worden aan de pers? Je bent toch niet met de media bezig na zo'n ongeluk? Maar zij zeggen: als we niets zeggen, dan verzinnen ze iets. Dat is hoe De Telegraaf werkt.

'Ik had nog niet eens de kans om aan de nabestaanden te vertellen dat ik een film aan het maken was en er stond alweer een artikel in De Telegraaf. Zonder de film gezien te hebben, maken ze de kop: 'Marco Bakker in film over Arena-drama'. Daar gáát die film helemaal niet over. Met allemaal quotes van Marco die uit het interview met het tv-programma Opium waren overgenomen. Zo gaat dat dus. De woordvoerder van de nabestaanden vroeg wat er aan de hand was. Ze hebben de film niet gezien, maar ze zijn er natuurlijk niet blij mee. Ze willen dat Marco niet over het ongeluk praat in de media. Nou, dat doet hij ook niet.'

denise janzee (documentairemaakster) heeft een documentaire gemaakt over haar stiefvader Marco Bakker. Beeld Linelle Deunk
denise janzee (documentairemaakster) heeft een documentaire gemaakt over haar stiefvader Marco Bakker.Beeld Linelle Deunk

In de film zeggen de zangers Henk Poort en Ernst Daniël Smid, met wie Bakker op dat moment op tournee is, er wel wat over. Dat hij 'twee wodkaatjes' had gedronken.

'Ja, dat vond ik lastig. De film moest wel iets over dat ongeluk vertellen, want het is lang geleden en veel mensen weten niet meer wat er is gebeurd, of waren destijds te jong. Toen we tien dagen in Indonesië mee waren op tournee, kwam bij Henk en Ernst er alles opeens uit. Dat was niet de opzet. Het kwam er heel puur en eerlijk uit.'

Vond Bakker dat vervelend?

'Dat vond hij lastig, ja. Maar hij heeft niet gezegd: haal het eruit. Hij wilde net als ik een eerlijke film. Zolang hij zijn mond maar houdt over het ongeluk. Hij gaf me volledige vrijheid. Ik mocht alles draaien.'

Als hij vertelt dat hij optredens moet afzeggen vanwege zijn gezondheid zegt hij op een gegeven moment wel: 'Dit is off the record'.

'Klopt, maar de film was pas een jaar later af. Op dat moment vond hij het vervelend als dat in de film zou komen. Een jaar later maakte dat niet meer uit. Het is een geestige scène om te gebruiken. Ik heb het hem laten zien in de montage. Toen draaide hij zich om en zei: 'Je stopt het er dus wel in?' Ja, zei ik. En dat was dat.'

Was dat het enige wat hij zei over de film?

'Hij zei dat hij het een goede film vond. Toen de film was afgelopen, begon hij te applaudisseren.'

Marco, De weg terug, NPO2, 1 januari om 21.15 uur.

Roem

Bijna alle films van Denise Janzée gaan over roem. Na films over haar beroemde (stief)ouders (actrice Willeke van Ammelrooy, kunstenaar Leendert Janzée, operazanger Marco Bakker) werkt ze nu aan een documentaire die is geïnspireerd op een klassenfoto uit 1935. Ze zag hem hangen in een restaurant in Rome. 'Op de foto staan Ennio Morricone en Sergio Leone, die later beroemd werden als componist en filmmaker. Tussen hen in zit een jongetje en over hem gaat mijn film, het kind tussen twee toekomstige bekendheden.'

Meer over