Mag Les Désirables, gezien Les Misérables?

Les Désirables, lijkt die naam op Les Misérables, de titel van de roman van Victor Hugo? Of lijkt ze op Les Misérables, de titel van de knusse musical die thans onder meer in Antwerpen wordt gespeeld?...

De rechter in Antwerpen mag het zeggen. Hij doet vandaag uitspraak in een kort geding dat de producenten van de musical hebben aangespannen tegen theatergezelschap De Zwarte Komedie. Al een jaar of twintig moet De Zwarte Komedie het hebben van stekende, cynische, parodiërende toneelstukken. Je kon er dus op wachten, op de première van Les Désirables, een geslepen pastiche op de musical voor het hele gezin.

'Gemaakt vanuit de artistieke walging over het feit dat er over de sociale wantoestanden van tweehonderd jaar geleden, die prachtig zijn beschreven door Victor Hugo, een megamusical wordt gemaakt met glitter en lawaai en toestanden', zegt Bert Verhoye van De Zwarte Komedie. Dus kreeg het getekende, bescheiden meisje van de Misérables-poster in de affiche-versie van Les Désirables rechtopstaande haren, verdwaasde ogen en een uitgestoken tong. Daar houdt de directe vergelijking met de musical volgens Verhoye op. Les Désirables gaat over het post-Dutroux-tijdperk.

Maar volgens advocaat Leo Neels van Misérables-producent Cameron Mackintosh is De Zwarte Komedie toch te ver gegaan. 'Dit is een flagrante inbreuk op de Benelux merkenwet', zegt hij. 'Het lettertype en de afstand tussen de letters en de tekening op de poster zijn gewoon gekopieerd. Wij hebben niets tegen het parodiëren. Maar dit is een vulgair, commercieel gebruik van andermans eigendom, c'est tout.'

Zo lust Bruno Schoenaerts er nog wel een paar. De advocaat van De Zwarte Komedie vindt het schande dat de musicalproducent de titel van Hugo's roman als eigen merknaam deponeert, en zelfs namen verbiedt die hier slechts op lijken. ' Je kunt het zo gek niet bedenken of het is al gedeponeerd. Het publieke domein wordt leeggeroofd. Stel dat ik morgen de naam Hamlet deponeer. Dan zou niemand die naam meer mogen gebruiken.'

Los daarvan zit er volgens hem een fout in de Benelux-merkenwet. Die biedt merkhouders 'zo'n overweldigende bescherming' dat er 'een geschifte situatie ontstaat'; niet alleen als er gevaar voor verwarring bestaat, óók als een naam associaties met de merknaam oproept, kan ze worden verboden. Dus zou Les Désirables niet Les Désirables mogen heten.

Gelukkig heeft het Europese Hof van Justitie in een soortgelijke zaak al eens gezegd dat dit onzin is, weet Schoenaerts. Of de rechter die uitspraak overneemt, is de vraag.

Meer over