Luxe cadeaus op kerstmarkt

Wie echt kitscherige kerststukjes, gouden kerstballen, engelenhaar of nepsneeuw nodig heeft, kan beter naar Düsseldorf, Dresden of Frankfurt gaan. Want behalve een geschilderde Elvis met kerstmuts en een paar kerstkaarten waar je waxinelichthoudertjes van kunt vouwen, zijn er maar weinig echte kerstspullen te koop op de 'Kerstmarkt' in de Amsterdamse...

MACHTELD VAN HULTEN

Speciaal voor de gelegenheid maakte kunstenares Marenka Gabeler, (de ontdekking van vorig jaar van galeriehouder Rob Malasch) 'tegeltjes' van witte chocola. Erop staat in Delftsblauw een bellenblazende Gabeler afgebeeld. Voor wie wel eens iets anders bij de koffie wil dan een saai stuk kerststol, is de chocokunst een relatief goedkoop alternatief, voor een kunstwerk dan: 25 gulden per stuk.

Betaalbare kunst. Serieuze Zaken haakt slim in op de tijd van het jaar. Zelf zegt Malasch dat hij gewoon eens iets anders wilde doen dan altijd maar schilderijen en sculpturen. 'We moeten af van het clichébeeld van de elitaire galerie. En van het clichébeeld van de kerstmarkt, waar altijd alleen maar rotzooi te koop zou zijn.'

Een van de hebbedingetjes die Malasch verkoopt, is een zwart rubberen matje waarvan je in no time een vaas, een fruitschaal, een placemat of een brievenstandaard kunt vouwen. Op een komisch filmpje demonsteren vijf Chinezen (het blijkt één en dezelfde man te zijn) om beurten, vliegensvlug alle toepassingen van de flexible mat slab. Na elke demonstratie kijken ze trots naar elkaar, glimlachen en maken beleefde buiginkjes.

Functioneel en 'zo-eenvoudig-dat-je-er-niet-opkomt' zijn ook de andere ontwerpen van Hans Stallinga (een andere persoonlijke ontdekking van Malasch). Jut is een hamer die, in de muur geramd, een kapstok blijkt te zijn. Clojo is een kleerhanger die is omgebogen tot toiletrolhouder. Annie is een handtas van twee aan elkaar gemonteerde blikken (van stoffers).

Even pretentieloos zijn ook Stallinga's lampen Watt, een in alle vormen te buigen snoer met aan het ene eind een stekker en aan het andere eind een fitting met gloeilamp, en Blister Lamp, gemaakt van de plastic verpakking van een schemerlampje.

De sfeer op de Kerstmarkt wordt bepaald door het licht van Stallinga. De achterste ruimte wordt verlicht door het harde licht van vier Malasch-lampen. De lampen van twee in elkaar gestoken ringen van gebogen tl-buizen zijn vernoemd naar de galeriehouder zelf, die daar zeer trots op is: 'Er zijn er maar heel weinig van, want het is duur om deze lampen te maken. Negen van de tien tl-buizen die je probeert te buigen, breken.'

In de middenruimte hangt een intiemere sfeer. Een meter onder het plafond 'zweeft' een vierkant lampendek van reuze-kerstboomlichtjes. In de etalage van de galerie staat keramisch werk van verschillende Nederlandse kunstenaars. De kleurige vazen van Geert Lap zijn gemaakt door geestelijk gehandicapten in een sociale werkplaats. 'Het is fantastisch hoe Lap die mensen zulke fraaie dingen laat maken', zegt Malasch. 'Dat is toch een mooie kerstgedachte.'

De rode lichtjes van Twee vierkante meter gezelligheid zorgen voor een intieme sfeer, samen met een glazen schaal met tientallen gloeilampen. Slechts vijf gloeilampen zijn aan, maar door de reflectie in het glas geeft de schaal veel rustig licht. Eerlijk is eerlijk: in deze ruimte hangt iets van een kerstsfeer.

Het tentoonstellen van kunstlicht is geen risicovolle onderneming. Het veelal diffuse licht botst niet met het andere tentoongestelde werk. Het doet sommig werk zelfs beter uitkomen, zoals het alledaagse keramische werk van Copier uit de jaren dertig en de weinig spannende monochrome landschappen van Tom Boogaard, in groen, zwart en bruingrijs.

De grote, gruwelijke schilderijen van Yang Shao Bin winnen met dit licht nog meer aan kracht. De knalrode, verbeten en van pijn vertrokken gezichten branden in het licht. Het rood, dat normaal juist warmte en gezelligheid oproept, is bij deze schilderijen bloederig, schrijnend wreed en aggressief. 'Het tegenovergestelde eigenlijk van kerstmis', merkt Malasch droogjes op.

Eerste en tweede kerstdag blijft de galerie gewoon open. Dat er iets speciaals gaat gebeuren, weet Malasch zeker, maar wat precies is nog niet duidelijk. En de kerstaanbieding? 'Daar heb ik nog niet over nagedacht. 'Ik bedenk nog wel iets, iets wat je echt niet mag missen.'

Meer over