Drama

Lundi Matin

Zwerftocht van fervent roker

Gesproken wordt er weinig in Lundi matin, gerookt des te meer. Vooral op plaatsen waar dat niet is toegestaan, en dat zijn er tegenwoordig nogal wat, tot verontwaardiging van regisseur Otar Iosseliani. De 68-jarige Georgische Fransman ziet de oprukkende verbanning van rokers en de vermanende kretologie op rookgerei ongetwijfeld als teken van de teloorgang van de beschaving, zoals hij helemaal het hoofd in de schoot zou leggen wanneer nergens meer een glas wijn te vinden was.

Zo ver is het gelukkig nog niet. Iosseliani blijft in rustig tempo - zo eens in de drie jaar een nieuwe film - aan zijn eigenzinnige oeuvre werken, waarin tabak, drank en existentiële twijfel een hoofdrol spelen. Hij won er tal van prijzen mee: Speciale Juryprijzen in Venetië voor onder meer Les favoris de la lune (1984) en Et la lumière fut (1989), een Fipresci-prijs voor zijn voorlaatste film Adieu, plancher des vaches! (1999), en dit jaar een Berlijnse Zilveren Beer voor Lundi matin.

Op maandagochtend begint het verhaal. Vincent, een vijftiger die met zijn vrouw en kinderen op het Franse platteland woont, vertrekt in alle vroegte om per auto, trein en bus bij de fabriek te arriveren waar hij werkt als lasser. In het openbaar vervoer mag niet worden gerookt, en bij de ingang van de fabriek dient de laatste haastige sigaret uitgemaakt te worden. Als Vincent 's avonds thuiskomt, na een saaie dag, moet hij van zijn vrouw de dakgoot repareren. Zijn zoons, twee ondernemende types, lijken hun vader niet nodig te hebben.

De volgende ochtend staat Vincent weer voor de fabriekspoort, maar hij gaat niet naar binnen. Hij besluit zijn vader op te zoeken - het begin van een zwerftocht die hem naar Venetië en nog veel exotischer oorden zal voeren.

Vincents impulsieve beslissing zet de toon. Lundi matin waaiert verder uit in een schijnbaar ordeloze, maar in werkelijkheid onberispelijk gecomponeerde, humoristische en aandoenlijke vertelling over vrijheidsdrang en verloren dromen.

Terwijl Vincent weg is, gaat het leven in zijn dorp gewoon door: de optimistisch ingestelde zoons zijn druk bezig met hun uitvindingen, oma graaft een pot met geld op, de buren maken ruzie, een stel zigeuners laat een krokodil achter.

Dat Iosseliani schatplichtig is aan Jacques Tati, is geen geheim. In Lundi matin brengt hij een openlijke hommage aan de Franse meester van de melancholieke slapstick: door het dorp fietst een slungelige, magere postbode. Anders dan Mr. Hulot worstelt Vincent niet met moderne machinerieën, maar met zijn verborgen, vaak kinderachtige verlangens. Zijn praktisch ingestelde vrouw heeft daar geen antwoord op, maar Vincent ontdekt dat hij overal geestverwanten aan kan treffen.

Niet dat het leven elders beter is dan bij hem thuis. Dat is tenslotte de enige plek waar hij altijd ongestoord een sigaret kan opsteken.


Meer over