List & bedrog kent vele schakeringen

Ex-minister Bram Peper is voor de weekbladen te vroeg 'met vakantie' gegaan om over zijn aftreden iets interessants te schrijven....

Jos Klaassen

De Groene vindt dat Peper het aan zijn intellectuele stand verplicht is de vraag te beantwoorden of hij nog wel gelooft in zijn eigen bestuurskundige visie. Denken en doen zijn - in de politiek en daarbuiten - vrijwel nooit van smetten vrij. Lees in De Groene met welke listen de commercie zich op de 'etnomarkt' stort - Turken, Marokkanen en Surinamers, die twaalf miljard te besteden hebben en daarom voor de zakenman een goudmijntje zijn.

Enquêteurs weten tegenwoordig hoe ze allochtonen moeten paaien: 'Als je broodjes serveert voor Turkse of Marokkaanse respondenten, leg dan geen broodjes ham neer, maar broodjes kaas.' In de supermarkt ben je, als allochtoon, ook niet zeker van je zaak. Het 'halal'-vignet is een islamitisch keurmerk voor vleesproducten.

Maar hoe écht is die garantie als een Edah-bedrijfsleider bij de vleesafdeling grapt: 'Alles keurig ritueel geslacht, hè? Het paard op de rechterzij leggen en er drie keer omheen lopen'? In zijn winkel bewaakt een camera de 'etnogroenten', omdat er 'teveel gesjoemeld' wordt - pardon, niet door allochtonen, maar door autochtonen 'die op de weegschaal de verkeerde groente aanslaan'.

Bij GroenLinks staat 'links' op de tocht. In de aanloop naar het partijcongres op 18 maart laat Vrij Nederland het GroenLinks-icoon Paul Rosenmöller zeggen: 'Gij zult links zijn - die tijd hebben we gehad.' Het partijvolk mort en vreest de 'ideologische verwatering' die het Rosenmöller mogelijk moet maken zich straks in het ministersjacquet te hijsen.

Terwijl de leider roept dat 'ons idealisme handen en voeten moet hebben' vreest het partijvolk ingrijpende concessies aan de grote partijen. Een pragmatische Rosenmöller - 'Wij voelen de tijdgeest aan' - acht de afstand tot de VVD thans nog groot, maar zo luidt zijn parool: 'Zeg nooit nooit.'

Ook volgens HP/De Tijd is GroenLinks 'in de ban van de macht', hoe luid de top van de club ook roept dat dit nonsens is. Oud-CPN'er Ab Harrewijn heeft zich tot het pragmatisme bekeerd. 'Je moet de zaken nuchter beoordelen. We zijn geen getuigenispartij meer. In de Tweede Kamer moet ik soms vuile handen maken. Het behoort allemaal tot de volwassenwording van de partij.' Maar de preciezen bij GroenLinks zien met lede ogen aan hoe principiële standpunten van hun partij over Kosovo, de Waddenzee en Schiphol sneuvelen onder de koers van de pragmatici.

Zelfs omtrent de asielzoekers zwemt Groenlinks weg uit vertrouwde wateren. De justitiewoordvoerster in het parlement, Femke Halsema, vraagt zich af 'of we ons moeten blijven verzetten tegen de dominante probleemstelling dat wij met 45 duizend asielzoekers op jaarbasis een enorm probleem hebben'.

Wellicht onthult Halsema het duidelijkst dat GroenLinks niet langer de partij van het principe is: 'Als je een ramkoers volgt, zet je jezelf buitenspel. Dat willen we niet. We zijn geen SP.'

GroenLinks-voorzitter Mirjam de Rijk heeft de discussie in de partijtop van 'slimme, eigenwijze, gepassioneerde mensen' wellicht niet zo nauw gevolgd. 'Het gaat niet lukken met de NAVO', antwoordt ze in gesprek met HN op de vraag of de NAVO zich ontwikkelt tot een echte vredesorganisatie.

Aan zanger/schrijver Raymond van het Groenewoud het resumé over het fenomeen van list en bedrog hier te lande. In Elsevier zegt hij: 'Ik verdraag de botheid niet meer. De stelling: ik zeg het zoals het is, is de Hollandse variant van de leugen.'

En even verderop: 'De botheid van de Nederlanders is niet uit te roeien. Hun hang naar zuiverheid trouwens ook niet. Eén ding moet ik ze nageven: ze kunnen tegen kritiek.'

Meer over