TAALGEBRUIKLezerspost

Lezerspost: hoe naar is richting?

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht? Als het om het gebruik van ‘richting’ als voorzetsel gaat niet.

Omdat zelfs de vastere gasten van deze pagina vermoedelijk niet ál onze taallesjes hebben gelezen, laat staan onthouden, komt het voor dat lezers klagen over kwesties die hier al eens eerder aan bod zijn gekomen. Zo komt op gezette tijden een klacht binnen over het gebruik van ‘richting’ als voorzetsel, dus in de betekenis van ‘naar’: ‘Neil Armstrong en Buzz Aldrin waren begonnen aan de afdaling richting maanoppervlak.’

‘Is naar zo’n naar woord?’, vraagt Rob Witteveen zich af. ‘Iedere columnist misbruikt het, journalisten en schrijvers ook, maar het ergst zijn de weerberichten.’

Wim van der Lee beklaagde zich vorig jaar inderdaad ook al eens over overmatig gebruik van ‘richting’ in de weerberichten in de Volkskrant. ‘Vrijdag gaat de temperatuur in Frankrijk en Spanje richting de 40 graden’, las hij, en hij schreef: ‘Het woord ‘richting’ is een zelfstandig naamwoord, geen voorzetsel. Dus: ‘naar’ of ‘in de richting van’ 40 graden. Wat ben ik toch streng.’

Erg streng inderdaad. Maar heeft hij ook gelijk? Dan moeten we onze conclusie uit januari 2018 herhalen: ‘Eigenlijk niet. Of: niet meer.’

De Dikke Van Dale maakt weliswaar alleen melding van ‘richting’ als zelfstandig naamwoord, maar nummer 5 van de negen vermelde betekenissen luidt: ‘(pregnant) in de richting van – ; synoniem naar: de reis ging richting Kerkrade’. Kortom, ook volgens het woordenboek mag je het wel degelijk als voorzetsel gebruiken.

In de voorbeeldzin uit het woordenboek is daadwerkelijk sprake van ‘een richting’ (die naar Kerkrade); wellicht dat het gebruik van ‘richting’ als voorzetsel bij sommige mensen dan iets minder aanstoot geeft. Maar in zinnen over oplopende temperaturen wordt het al een stukje figuurlijker – en dan is het voor de minder flexibele lezer waarschijnlijk moeilijker te pruimen.

Volgens Onze Taal, dat een voorbeeld uit een krant uit 1879 citeert, gaat het om ‘een relatief nieuwe manier om het woord ‘richting’ te gebruiken’. Wel wordt deze vorm, zo meldt op haar beurt de Taalunie, ‘vaker in gesproken taal gebruikt dan in geschreven taal’.

‘Bijna iedereen zegt het, maar daarmee is het nog niet goed’, beklaagt Van der Lee zich nog. Op zich juist, maar zodra een woordenboek en/of de officiële taalinstanties ermee aan de haal gaan, is er geen houden meer aan. Zo ontwikkelt een taal zich nu eenmaal, altijd al zo geweest – u had de klachten in deze rubriek in 1879 eens moeten lezen.

Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl

Meer over