PicsFloortje Smit

Leuk hoor, die gemoderniseerde filmklassiekers. Maar liever horen we nieuwe verhalen

Dev Patel in The Personal History of David Copperfield.

Filmrecensent Floortje Smit werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.

Voor de conservatieve BBC-kijker was het even slikken, afgelopen december. Zaten ze lekker klaar voor een avondje nostalgisch wegdromen bij een nieuwe versie van A Christmas Carol, bleek die wel een héél moderne make-over te hebben gehad. Tiny Tim zei ‘fuck’. En, minstens zo shockerend: zijn moeder werd gespeeld door Vinette Robinson, een actrice van kleur.

Dit was het zoveelste teken, aldus critici, dat de BBC wel erg doorschiet in moderne ‘politieke correctheid’ als het gaat om het verfilmen van klassieke romans. In War of the Worlds (2019) kreeg een onbeduidend vrouwelijk personage opeens een heldenrol; Dracula (2020) bleek bisekueel. Vorige week verdedigde hoofd drama Piers Wenger het moderniseren van het bronmateriaal. De BBC heeft als taak om inclusief te zijn, zei hij. ‘Het zijn bewerkingen van boeken van ruim honderd jaar geleden’, zei hij. ‘Die moeten ook een eigentijds publiek aanspreken.’

Dit lijkt niet alleen de filosofie bij de BBC. Steeds vaker zie je in historische drama’s gekleurde acteurs in zijlijn. En nee, dat is juist níét de geschiedenis herschrijven: de maatschappij was veel diverser dan doorgaans in de kostuumdrama’s te zien was. De straten van Londen zijn al eeuwenlang bevolkt door gekleurde armen en bedienden; maar ook door beroemde boksers, studenten, wetenschappers en artsen. Terecht dat dat ook terug te zien is in de verfilmde geschiedenis. 

Dickens noemt de huidskleur van zijn personages niet: die familie in A Christmas Carol had dus best gekleurd kunnen zijn. Net zoals David Copperfield er ook prima uit zou kunnen zien als acteur Dev Patel – hij speelt hem in The Personal History of David Copperfield die in mei in Nederland uitkomt. Simpelweg omdat hij de beste acteur was voor die rol, aldus regisseur Armando Iannucci. 

Maar als je al die klassiekers een cultureel diverse make-over geeft, negeer je wel het historische gebrek aan representatie. Nog ingewikkelder wordt het als verhaallijnen worden aangepast aan de moderne tijd, of als witte historische figuren opeens gespeeld worden door acteurs van kleur, zoals in Mary Queen of Scots. Daarin speelt Gemma Chan de adellijke Bess of Hardwick. Het klopt niet, omdat het ontkent dat mensen van kleur andere kansen kregen en anders behandeld werden.

Nee, wie diversiteit echt aan het hart gaat, moet niet die oude klassiekers krampachtig gaan zitten tweaken. Dat hoeft ook helemaal niet. Zinvoller is om naast die kostuumdrama’s op zoek te gaan naar nieuwe verhalen. Die van interessante zwarte historische figuren die door de geschiedenis vergeten of genegeerd zijn. Daar zijn er genoeg van.

Meer over