KUNSTWERK VAN DE WEEKSelf-Portrait with a Glass

Leo Arnold maakt verslavende schilderijen die spelen met de werkelijkheid

Schilder Leo Arnold hing zijn zelfportret naast het raam dat ook op het doek staat.  Beeld Natascha Libbert
Schilder Leo Arnold hing zijn zelfportret naast het raam dat ook op het doek staat.Beeld Natascha Libbert

Het Amsterdamse postacademische instituut De Ateliers was het afgelopen halfjaar geen dag dicht. En dat is prettig, want Leo Arnold heeft in die tijd verslavende schilderijen gemaakt die spelen met de werkelijkheid.

Kunstenaars hebben geen publiek nodig’, zei een vriend toen we elkaar spraken in de trein. Hij verduidelijkte: ‘Om te kunnen werken, bedoel ik.’ Het klinkt misschien gek, maar ik gaf hem gelijk. Het cliché van de kunstenaar-kluizenaar is achterhaald. Maar toch, zo zien we nu om ons heen, kunstenaars proberen stug door te werken, met of zonder toestromend publiek.

Dat is ook zo’n beetje het motto van postacademisch instituut De Ateliers. Hier in Amsterdam trekken kunstenaars zich twee jaar terug, elke dinsdag komen begeleiders (kunstenaars en critici) langs om te bespreken hoe het gaat. Het instituut is geen dag gesloten geweest de afgelopen maanden, het atelier is een veilige plek. Meestal worden in het voorjaar de tweedejaars uitgezwaaid met een presentatie, nu is die tentoonstelling een klein halfjaar later. Dat was het wachten waard.

Lopend door het mooie gebouw, de geur van vers gewitte muren opsnuivend, denk ik terug aan het gesprek in de trein. Publiek heeft zeker kunst nodig, denk ik. Precies deze kunst, die bevraagt en vervreemdt, aandacht heeft voor het mooie en het rare. Vergaap je hier bijvoorbeeld aan schitterend gestolde opgeblazen airbags (Cecilia Bjartmar Hylta), bekijk een heerlijk ongemakkelijke video over een eettafel die een kunstwerk moet worden en de eigenaar die zich daartegen verzet (Eleye Boerenkamps) of aan de bizarre interventie slash performancevideo over een stuk vloer uit de directeurskamer dat naar Marokko reist (Ghita Skali).

Maar vooral wilde ik niet meer weg uit het atelier van Leo Arnold. De Britse schilder (27) won vorig jaar de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst met een reeks grote schilderijen over ‘slechte seks’. Van die slechte seks lijkt hij inmiddels verlost, maar hij maakt nog steeds geweldige schilderijen. Die zijn veranderd. Zijn winnende schilderijen (uit 2018) waren grotesk, deden me denken aan Philip Guston, Dana Schutz en George Condo. De schilderijen die hij nu laat zien zijn naturalistischer, maar hij speelt met de werkelijkheid, laat het kijken ver-tragen.

Een duralexglas haalt het hoofd van de schilder door de blender.  Beeld Natascha Libbert
Een duralexglas haalt het hoofd van de schilder door de blender.Beeld Natascha Libbert

Neem dit mooie schilderij, een zelfportret. Het Duralex-glas heeft het gezicht van de schilder door de blender gehaald. Ik tel twee monden, twee neuzen, een oog of vier, je kunt een beetje door hem heen kijken. Bovenin is een raam te zien, het raam van Arnolds atelier. Hij hing het schilderij naast het raam, als vanzelf kijk je daarheen en terug en heen.

Mijn ogen stuiterden al net zo bij twee schilderijen van een zwarte glimmende auto, die naast elkaar hangen. Er is iets geks met die auto’s aan de hand, maar dat zag ik niet meteen. En dan is er dat schilderij van een wasbak dat de kunstenaar hing boven een – andere, echte – wasbak. Dat ‘gelukkige toeval’ (zijn woorden) deed mij denken aan Magrittes Ceci n’est pas un pipe (wat is wasbak in het Frans?). Door zijn Duralex-zelfportret dacht ik ook aan de ultieme kunstenaar-kluizenaar Giorgio Morandi die eindeloos potjes en glaasjes naschilderde in zijn atelier in Bologna. Hebben kunstenaars echt geen publiek nodig? In elk geval wel een atelier. Het goede nieuws: op 20 september vindt er in het Atelier van Leo Arnold een performance met drie operazangersplaats.

Wie: Leo Arnold (1993)
Wat: olieverf op doek
Wanneer: 2020
Waar: tentoonstelling Zigzag, De Ateliers, Amsterdam, T/M 20/09, zie voor openingstijden zigzag-deateliers.nl
Ook mooi: Op 20 september vindt er een performance met drie operazangers plaats in het atelier van Leo Arnold.

Meer over