Lekker lo-fi en smerig

Scritti Politti is terug. Elf jaar nadat zanger-gitarist en componist Green Gartside pardoes de studio uitwandelde om de rust van Wales op te zoeken, komt de populaire groep uit de jaren tachtig met een nieuw album, 'Anomie & bonhomie'....

HET is de opmerkelijkste come-back van dit jaar: de terugkeer van Scritti Politti, een van de succesvolste Engelse groepen van de jaren tachtig, die met het sterke album Anomie & bonhomie onverwacht de draad weer opppakt. Elf jaar liggen er tussen de derde Scritti Politti-cd Provision (1988) en de nieuwe plaat, een periode waarin zanger-gitarist en componist Green Gartside zich helemaal terugtrok uit de muziekbusiness: 'Ik wilde er niets meer mee te maken hebben, vond het een afschuwelijke wereld. Oppervlakkig en oneerlijk. Te moeten werken in zo'n omgeving vergiftigde mijn plezier in het muziekmaken, componeren. Popster zijn was een nachtmerrie geworden.'

Begonnen als een van de groepen uit de Leeds-scene van de late jaren zeventig, waartoe ook Mekons en Gang Of Four behoorden, kwam Scritti Politti (favoriet van radio-dj John Peel) in de jaren tachtig tot volle bloei met het tweede album Cupid and psyche 85 – opgenomen in Amerika met producer Arif Mardin. Mede dankzij de hit The word girl werd het de eerste Scritti Politti-plaat, die meer dan een miljoen keer over de toonbank ging.

Gartsides verfijnde songs vielen nog het meeste op door zijn herkenbare, hoge stem. Een stem, waarbij je je een fragiele, bleke Engelse artiest voorstelt, iemand als Gartsides tijdgenoot David Sylvian van Japan. Maar de Scritti Politti-frontman, nu 43, blijkt een uit de kluiten gewassen Welshman, die in hotel Americain maar meteen twee biertjes bestelt, want die piepkleine Nederlandse bierglazen zetten natuurlijk geen zoden aan de dijk.

Hij is vriendelijk en spraakzaam, ook over de lange periode dat hij geen instrument aanraakte, omdat de muziek, zijn grootste liefde, bezoedeld was geraakt door de hoerige wereld die de popindustrie is: 'Omdat Scritti Politti geen live-band was, werd ons aangeraden om vooral veel interviews met de Amerikaanse radio- en tv-stations te doen. Wanneer ik dat een dag lang had gedaan, en al die tijd onzin had uitgekraamd – ik kréég alleen maar onzinvragen – voelde ik me lichamelijk onwel. En dat werd steeds erger. Het kleine stemmetje dat me toefluisterde what the fuck are you doing this for? werd een indringende schreeuw: ''Waar slaat dit allemaal op?''. Uiteindelijk keek ik al tijdens het schrijven van een nieuw nummer op tegen wat er zou volgen: weer van die wekenlange interviewrondes.

'Daar komt nog eens bij dat de Amerikaanse radio totaal corrupt is. Het shockeerde me, te zien dat van die grote klerenkasten, die maffiafiguren, met tassen vol bankbiljetten op weg gingen naar radiostations om ''promotie te doen.'' Een hit krijg je daar niet voor niets.'

Op een dag had Green Gartside er helemaal genoeg van. Hij wandelde zo de opnamestudio uit, waar hij zijn twee Amerikaanse medemuzikanten in verwarring achterliet: 'Ik heb ze vervolgens acht jaar niet meer gezien of gesproken. Verbrak de banden met mijn management, maakte het uit met mijn vriendin, en vluchtte weg naar een plek waar ik tot rust kon komen.'

Die vond hij in Wales: 'In de buurt waar ik oorspronkelijk vandaan kom. Ik kocht een boerderijtje in het dorpje Usk, a nice place. Mijn apparatuur en instrumenten gingen mee, al heb ik die jaren niet aangeraakt. Teveel slechte herinneringen.' In plaats van muziek te maken las hij veel, en maakte hij lange wandelingen: 'In de vallei en over de heuvel, waar ik als klein jongetje had gespeeld.'

De wereld onder ogen komen bleef beperkt tot potjes jeu de boules met de dorpsbewoners, of spelletjes darts in de pubs: 'Ik had weinig nodig. Een paar boeken, een voorraad bier. Met Scritti Politti had ik genoeg verdiend om zo'n simpel bestaan waarschijnlijk wel de rest van mijn leven te kunnen volhouden.'

Uiteindelijk begon het toch te knagen: 'Ik ben iemand, die problemen het liefst uit de weg gaat. Dat heb ik in dit geval ook jaren gedaan, tot het moment dat ik het gevoel kreeg toch eens te moeten proberen ze recht in het gezicht te kijken. Je kunt niet eeuwig blijven vluchten.'

De grootste muzikale inspiratie tijdens zijn sabbatical years, zoals hij ze zelf noemt, was de Amerikaanse hiphop, een invloed die luid en duidelijk aanwezig is op de nieuwe plaat, met gastrollen van rappers als Mos' Def en Lee Major: 'Niet alleen de kracht van een rapstem spreekt me aan, maar ook de productiemethoden. De manier waarop hiphop omgaat met de sampler geeft een heel specifieke sound.'

Omdat Gartside geen samples van andermans muziek wilde gebruiken, zette hij de sampler uitsluitend in voor het registreren van door hem zelf geprepareerde muzikale fragmenten: 'Rappers zoeken hun samples in de muziek waar ze mee opgroeiden. In mijn geval is dat gitaarmuziek. Dus ik speelde allerlei gitaarfragmenten in, maakte die – net als oude vinylopnamen – lekker lo-fi en smerig door ze bijvoorbeeld op te nemen met een dictafoon, en sampelde dat alles vervolgens weer.'

Het resultaat, Anomie & Bonhomie, is een uitmuntende plaat, die alleen al om zijn geïnspireerde songmateriaal Gartsides jaren van afwezigheid rechtvaardigt. Er zijn maar weinig tijdgenoten te bedenken, die muzikaal nog zo fris en eigentijds klinken. De zanger-componist en producer is zelf ook heel blij met de nieuwe Scritti Politti: ' Deze plaat is de grootste kick geweest uit mijn muzikale carrière. Nu komt nog het moeilijke werk, mijn weg weer vinden in de platenindustrie. Iedereen vertelt me: als je in de jaren tachtig al niet tegen de muziekwereld kon, houd je dan maar vast, want het is er niet bepaald op vooruit gegaan.' Green Gartside haalt zijn schouders op: 'Ik heb me op het ergste voorbereid.'

Meer over