boeken

Leeswijzer over Aleksandra van Lisa Weeda, het nieuwe boek in de Volkskrant Leesclub

De Volkskrant Leesclub buigt zich over Aleksandra, de debuutroman van Lisa Weeda over haar Oekraïense familie. Het boek is genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2022. Dit is de leeswijzer van leesclubbegeleider Bo van Houwelingen. Meedoen? Word lid van onze Facebookgroep.

Bo van Houwelingen
null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

De schrijver

‘Mijn familie leeft in een gebied waar al honderd jaar conflict is’, vertelt Lisa Weeda in een interview met de Volkskrant over haar debuutroman Aleksandra. ‘Mijn manier om mee te vechten is dit boek te schrijven. Het is een monument voor mijn familie die zich door al die verschrikkelijke gebeurtenissen staande heeft gehouden, steeds maar een kant heeft moeten kiezen en soms ook tegenover elkaar is komen te staan.’

Weeda (1989) werd geboren in Rotterdam maar heeft Oekraïense roots. Haar grootmoeder is een Oekraïense, en veel familie woont in de Donbas-regio. Weeda studeerde film-, theater- en televisiewetenschappen in Utrecht en deed de opleiding creative writing aan de kunstacademie Artez in Arnhem. Ze ontpopte zich als virtualrealityregisseur en maakte het werk Rozsypne, over een dorpje in de oostelijke Donbas, waar de MH17 neergehaald werd.

Vorig jaar debuteerde ze met de roman Aleksandra, over het leven van haar grootmoeder. Ze werd door de Volkskrant uitgeroepen tot het literaire talent van het jaar en werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs.

Het boek

In Aleksandra wordt de dramatische geschiedenis van Oekraïne vertelt via de evenzo dramatische geschiedenis van Weeda’s eigen familie. Haar grootmoeder Aleksandra vormt de spil van het verhaal. Zij is degene die hoofdpersonage Lisa naar de Donbas stuurt om op zoek te gaan naar haar verdwenen oom Kolja. Als een soort Alice in Wonderland tuimelt Lisa vervolgens door de tijd en belandt ze in het fictieve Paleis van de Sovjets, waar ze de vader van Aleksandra treft; haar overgrootvader Nikolaj. Hij leidt haar rond door het paleis en daarmee door de geschiedenis van zijn land.

Lisa Weeda Beeld Geert Snoeijer
Lisa WeedaBeeld Geert Snoeijer

De roman werd lovend ontvangen. Recensenten en lezers waren onder de indruk van de manier waarop Weeda haar tomeloze fantasie met de barre realiteit weet te verbinden en van het bijzondere vertelperspectief dat Weeda koos. Het boek verkocht meteen goed, maar sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne is het een bestseller geworden.

Dat is wrang, laat Weeda weten in een interview met Trouw. ‘Tegelijk ben ik, hoe wrang ook, wel blij met de interesse. Veel mensen weten gewoon niets van Oekraïne. Dat werk en de roman zijn bedoeld om je een ander perspectief te geven op het land; een beeld van gewone mensen, met wie je mee kunt leven. Besef maar eens wat ze hebben doorstaan, wat een gemiddeld Oekraïens gezin de afgelopen eeuw te verduren heeft gekregen.’

Alvast dit

De berichten uit Oekraïne zullen u niet ontgaan. Beïnvloedt het nieuws over de oorlog uw interpretatie van deze roman?

Lisa Weeda is virtualrealityregisseur. Ziet u dat terug in haar roman? Op welke manier?

En ik vraag het gewoon nog een keer: wat vindt u de mooiste zin uit het boek?

Meer over