Kwam 'De Avonden' 1 of 9 november uit?

Nu de datum nadert waarop vijftig jaar geleden De Avonden van Gerard Reve verscheen, maakt Nederland zich weer op voor een Grote Gerard Reve-veiling, een Reve-tentoonstelling en verschillende boeken waarmee een nieuw rijtje schrijvers roept: ook wij weten van De Avonden!...

Alleen: wanneer verscheen 's lands meest gelezen boek ten eersten male?

Guus van Bladel, Piet van Winden, Hans Hafkamp en Mirjam Rotenstreich schreven elk vanuit een verschillende invalshoek een boek De Avonden, die allemaal 'precies vijftig jaar' na dato moeten uitkomen. Van Bladel verwerkt in Rondom Reve zijn herinneringen aan de periode in de jaren zeventig waarin hij De Grote Schrijver na zijn breuk met Willem Bruno van Albeda (Tijger) en Henk van Manen (Woelrat) onderdak bood.

Antiquair Van Winden maakte voor Reve-verzamelaars Een handleiding tot een fatsoenlijke collectie. Hafkamp beschreef een literaire wandeling langs plaatsen in Amsterdam die de schrijver in zijn werk aanhaalt. Rotenstreich vergelijkt in haar boek Over den titel dienen wij ons geen zorgen te maken de laatste passage uit Reves roman met De dood van Iwan Iljitsj van Tolstoi.

Voor de drie heren is op een speciale bijeenkomst van de Leidse antiekwinkel AioloZ in de Heilig Hartkerk in de Vondelstraat in Amsterdam telkens een heel uur geprogrammeerd om hun boek te presenteren. Na de groepsfoto en voor de avondmaaltijd style familie Van Egters, dus: 'stokvisschotel of vlees met jus, (heel) veel aardappelen en toch niet weinig groente, geraspte rauwe selderijwortel, pudding van rijstgries met bessensap of kleine chocoladepudding in een theekopje, stukje tandpasta, en een glas 'wijn'''. Op 1 november. De Bezige Bij wilde het boek van Rothenstreich ook precies op de feestdag uitbrengen. Maar niet op 1 maar op 9 november. Wat is waar?

Redacteuren van de De Bezige Bij dachten met een oud artikel te hebben achterhaald dat de juiste datum 9 november is. 'Maar in het boekje Hoeiboei staat een citaat van Reve ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum, en dat was op 1 november', zegt Rotenstreich.

Zij vindt het stom dat haar uitgeverij de precieze datum niet weet. 'Je verwacht toch dat ze daar een map over Reve hebben waarin je zo kunt nakijken wanneer De Avonden werd uitgegeven?' Haar boekje komt nu 3 november van de drukker. Is de planning. In elk geval vast vóór Sinterklaas.

De schrijver zelf heeft het antwoord niet paraat. 'Dingen die mij maar matig interesseren herinner ik me niet', meldt Reve telefonisch vanuit zijn woonplaats Gent. 'Daarentegen herinner ik me weer wel dat ik als veertien-en-een-half jarig jongetje een keer voor de regen schuilde in een portiek in de Ploegstraat, nummer 111 of 113, en dat er naast me twee huisvrouwen stonden van wie de een tegen de ander zei: ''Veel groente en weinig aardappelen, dat eet voor een man niet zo lekker.''

'De Avonden verscheen in de late herfst van 1947. Het moet begin november zijn geweest, vlak voor de Sinterklaasinkopen. Maar wat is verschijnen? Is dat het moment waarop het contract met de uitgeverij is getekend? Of wanneer de drukproeven zijn gecorrigeerd? Of wanneer het boek in de winkel ligt? Christus is in werkelijkheid ook tweeënhalf jaar voor Christus geboren, heeft de pastoor ons in vertrouwen verteld. Dus ja.'

Meer over