Kusjes

In het negende deel van de memoires van Casanova, dat nu in de boekhandel ligt te wachten op deel tien, vraagt Casanova zijn vriendin hem 'Florentijns' te kussen....

ED SCHILDERS

Voor de oplossing van dit gewichtige zeden-historische vraagstuk moest ik in mijn kus-geheugen teruggaan tot 1637. Toen verscheen Johan van Heemskercks boek 'Batavische Arcadia', en daarin wordt zeer doelgroepgericht gekust. Ook Florentijns: 'Alsoo men het meysje by beyde de lelletjes van de ooren vatte.' Johan zelf vindt een en ander nogal 'kluchtigh', maar tegelijk acht hij deze wijze geschikt om 'de kusjes des te beter te doen klemmen en nog smakelijker te maken'. Daar zou Johan best eens gelijk in kunnen hebben.

Casanova vergist zich dus, maar wat bedoelde hij dan wel? Kars houdt het in zijn aantekening op een 'tongzoen', en dat lijkt juist. Als aankomend kus-expert vroeg ik me vervolgens af: als deze tongzoen de bedoeling was, hoe had Casanova hem dan moeten noemen?

In mijn geheugen zat nog een kus uit het prille begin van de zeventiende eeuw, een passage uit 'Levens der galante dames' van Brantome. De tongzoen heette toen, naar het voorbeeld van de klassieke schrijver Lucianus: 'kussen op de manier van de duiven'.

Ed Schilders

Meer over