nieuws

Kunstwerk van Atelier Van Lieshout in Gennep in de as gelegd

Op een dijkje in het Limburgse Gennep, vlak bij de Sint Martinuskerk, ligt een flinke hoop as. Alleen het titelbordje, dat intact is gebleven, verraadt dat hier een metershoog kunstwerk stond: Panta van Atelier Van Lieshout. In de nacht van vrijdag op zaterdag is het door een brand met de grond gelijk gemaakt.

Anna van Leeuwen
Het werk ‘Panta’ van Atelier Van Lieshout, geplaatst in Gennep. Het werd in de nacht van 22 op 23 januari in brand gestoken. Beeld Marieke Rongen
Het werk ‘Panta’ van Atelier Van Lieshout, geplaatst in Gennep. Het werd in de nacht van 22 op 23 januari in brand gestoken.Beeld Marieke Rongen

Panta werd in oktober 2020 geplaatst als onderdeel van beeldenroute Kapellenbaan. Die beeldenroute bestond, tot de brand, uit vier kunstwerken die reageren op de Maria-kapelletjes die traditioneel in dit gebied staan. Panta, een vreemd rozekleurig gebouwtje van polyester met een uitkijkgat erin, moest een ‘ultieme plek van rust en bezinning’ zijn. De bekende kunstenaar Joep van Lieshout vergelijkt het graag met een schelp. Inwoners van Gennep noemden het vanwege de vorm en de kleur ook wel ‘de balzak’.

Antoine Achten, initiatiefnemer achter de beeldenroute is heftige reacties wel gewend: ‘We plaatsen hedendaagse topkunst in een omgeving die vrij behoudend is, dat schuurt.’ Een paar maanden geleden was er bijvoorbeeld ophef over een nieuwe sculptuur van Frank Havermans. Wat er dit weekend is gebeurd is van een andere orde, benadrukt hij: ‘Dit is onvoorstelbaar grof, een ultieme uiting van onverdraagzaamheid, een aanslag op de cultuur.’ De gemeente heeft de hulp van een schadespecialist ingeschakeld om de daders op te sporen. Achten: ‘Het zou mooi zijn als we de schade op hen kunnen verhalen, het gaat om zo’n 50 duizend euro.’

Het is zeer zeldzaam dat een kunstwerk in Nederland helemaal wordt vernield, zegt Eduard Weijgers, directeur van het bedrijf Kunstwacht: ‘Ik kan daar geen ander voorbeeld van bedenken.’ Zijn bedrijf onderhoudt al twintig jaar in opdracht van tientallen gemeenten kunstwerken in de openbare ruimte. Weijgers denkt niet dat dit kunstwerk beter beschermd had kunnen worden. ‘Als iemand echt wil dat iets kapotgaat, dan is er altijd wel een manier om dat te doen. Dat valt helaas niet te voorkomen.’

Van Lieshout baalt dat zijn kunstwerk kapot is: ‘Dit is nooit eerder gebeurd. Wij hebben kunstwerken in allerlei steden geplaatst. Daar wordt heel respectvol mee omgegaan. Natuurlijk wordt er wel eens met viltstift op getekend, maar dan haal je er gewoon een doekje over.’ De brand in Gennep is een ander verhaal: ‘Polyester brandt niet zomaar. Dit was geen kwestie van een lucifer naar binnen gooien of een peuk, hier moet iemand echt met benzine en hout in de weer zijn geweest.’

Samen met Achten en curator Piet de Jonge bezint de kunstenaar zich op de toekomst: ‘Ik zou niet precies hetzelfde beeld weer terug willen plaatsen, dat voelt niet goed. Ik heb onlangs een nieuw beeld gemaakt, een Madonna met kind. Zij ziet er verzorgend uit, maar houdt ook strijdlustig een hamer vast. Ik denk dat het mooi zou passen in Gennep, als een monument dat herinnert aan de vernieling.’

Meer over