Kunstbeurs São Paulo weert sponsorbord Israël

De organisatie van de Biënnale van São Paulo, de kunstmanifestatie die zaterdag begint, laat niet langer het logo zien van een van de hoofdsponsoren, het Israëlische consulaat in de Braziliaanse stad.

Michiel Kruijt
Voorbereidingen voor de Biënnale van São Paulo, die zaterdag begint. Beeld Pedro Ivo Trasferetti
Voorbereidingen voor de Biënnale van São Paulo, die zaterdag begint.Beeld Pedro Ivo Trasferetti

Dat is de uitkomst van overleg met kunstenaars die protest hadden aangetekend tegen de financiële bijdrage. 55 van de 68 deelnemers, onder wie Nederlandse kunstenaars als Jonas Staal, Liesbeth Bik en Jos van der Pol, hadden eind augustus in een open brief aan de organisatie de sponsoring onacceptabel genoemd 'op het tijdstip dat de bevolking van Gaza terugkeert naar de puinhopen van hun huizen, verwoest door de Israëlische militairen'. Ook de Israëlische, maar deels in Nederland opgeleide en woonachtige kunstenares Yael Bartana behoort tot de ondertekenaars.

Naast het logo van Amsterdam, de twee verwijderde sponsorlogo's Beeld Screenshot
Naast het logo van Amsterdam, de twee verwijderde sponsorlogo'sBeeld Screenshot

Donatie

Het Israëlische consulaat heeft geld gedoneerd omdat vier Israëlische kunstenaars meedoen aan het kunstevenement. Met de organisatie is nu afgesproken dat het logo van het consulaat alleen in verband met het werk van dit viertal wordt getoond. Deze handelswijze zal ook worden gevolgd bij andere overheden die sponsoren. De 40 duizend dollar (ruim 30 duizend euro) die het Israëlische consulaat zou hebben bijgedragen aan de kunstmanifestatie, wordt evenwel niet teruggeven. Die eis van de kunstenaars is niet ingewilligd.

De actie van de deelnemers werd ondersteund door de vijf curatoren van de biënnale. Eén van hen is Charles Esche, directeur van het Van Abbemuseum in Eindhoven. In een verklaring schrijven de curatoren dat deze actie en 'andere incidenten tijdens soortgelijke evenementen in de hele wereld' duidelijk maken dat er moet worden nagedacht over de financieringsbronnen van grote culturele evenementen. Die hebben volgens hen een 'toenemend dramatisch effect op het zogenaamde 'onafhankelijke' curatorschap en artistieke verhaal van een evenement'.

Daarmee doelen zij onder meer op het kunstenaarsprotest dat in februari klonk, voorafgaand aan de Biënnale van Sydney. Een groep deelnemers eiste toen dat het contract met hoofdsponsor Transfield werd beëindigd. Dit Australische concern raakte in opspraak omdat het een rol speelde bij de inhumaan genoemde opvang van vluchtelingen door de Australische regering. Toen de organisatie het protest afwees, boycotte een aantal kunstenaars het evenement. In maart brak de leiding alsnog met de sponsor.

Meer over