Kruisverhoor

Een knap geregisseerde politieroman, met de nadruk op roman

Rechercheur Martin Jansen was bij de politie gegaan omdat hij een voyeur is die inhalig de woelingen van de wereld observeert zonder er zelf aan deel te nemen. Hij had zichzelf een vrijbrief bezorgd om onbeschaamd in andermans leven te gluren.

Het meisje van 17 waar hij nu omheen draait, is gearresteerd na de vondst van een babylijkje in een kas van haar vaders bollenbedrijf. Het meisje bleek na medisch onderzoek onlangs bevallen, ingescheurd en niet gehecht. Ze weigert iets te zeggen.

Jansen loopt rond, ze hoort hem, nu moet ze nog kijken, dan ontwijkt hij haar blik, laat haar zien dat hij niet bedreigend is. Die truc heeft hij jaren geleden op Discovery Channel gezien, in een televisieprogramma over het temmen van wilde paarden. Laat het angstige beest aan je stille aanwezigheid wennen, je bent geen gevaar, keer hem de rug toe, tot hij je accepteert en zich overgeeft.

Jansens reputatie om mensen aan het praten te krijgen is legendarisch binnen het korps.

Het is Kerstmis, Den Helder is één ijsvlakte, zijn demente moeder is stervende, en het meisje van de baby lijkt sprekend op zijn vriendin Kirstin. De herinneringen aan haar beheersen zijn leven, ze komen als overvallen, alsof iemand een pistool op zijn slaap zet, maar weigert de trekker over te halen.

Het boek heet Kruisverhoor, lijkt op het eerste gezicht een politieroman, maar slaat onvoorziene paden in. Auteur Peter Delpeut (1956) begon met voorvallen in zijn leven waarover hij wilde schrijven, en waarvoor hij een vorm zocht. De televisieserie Law & Order hielp hem op weg, een schatkamer voor romanciers, en voor iedereen die verlegen zit om een ethisch of maatschappelijk dilemma, verteld met efficiënt opgeroepen emoties.

Die vorm van het misdaadverhaal leek hem interessant voor wat hij wilde vertellen. Daarna, toen hij was begonnen aan Kruisverhoor te schrijven, zag hij op de Belgische televisie de Deense politieserie The Killing. Dat kon niet beter getimed zijn. Delpeut zag helder voor ogen hoe een plot driven verhaal (klassiek voor de policier) gecombineerd kon worden met een character driven verhaal (de klassieke roman).

Die twee lijken elkaar vaak uit te sluiten, maar The Killing liet zien dat ze perfect samen kunnen gaan. In dit geval: een manier om de lezer via de plot het verhaal in te trekken, waarna die tegen het eind ongemerkt in een psychologische roman over rouw en verlies terecht komt.

Peter Delpeut is als auteur en als filmmaker niet in één genre te vangen. In 1998 maakte hij de film Felice... Felice..., en in hetzelfde jaar debuteerde hij als schrijver met een gelijknamige novelle. Onlangs werd hem een Gouden Kalf toegekend voor de Beste Korte Documentaire, met Immer Fernweh - Das Kunsterleben der Johanna Kaiser, en de filmrechten van Kruisverhoor werden nog vóór verschijnen verkocht aan Topkapi Films. Zijn thema's: herinnering, landschap, waarneming en de aarzeling om tot handelen over te gaan.

Kruisverhoor omvat vijf dagen, met tijdsaanduidingen. Martins moeder lijdt. Moet hij haar lot een handje helpen?

Kirsten, zijn vriendin, had als hartstocht fietsen, een filosoof was ze niet. Sinds ze er niet meer is, heeft hij in zijn appartement van alles één stuk. 1 stoel, 1 bord, 1 glas, 1 handdoek, 1 platenspeler, 1 lp. De enige waarop alles staat wat ertoe doet. Astral Weeks van Van Morrison. You're gone for something. And I know you won't be back.

Kruisverhoor is knap geregisseerd, kent spannende momenten, geeft in heldere taal uitdrukking aan tekorten en onzekerheden, laat levens voelen waarin mensen elkaar gevangen houden. Volgens plan: een policier die een roman werd.

Meer over