Kroonluchter van sensualiteit

Sommige kunst en vormgeving maakt nieuwsgierig naar de kopers ervan. Deze week: het netwerk van panty’s van Madeleine Berkhemer, aangeschaft door Peter Haasbroek....

Pablo Cabenda en Beeld Joost van den Broek

‘Als ik iets zie wat ik heel mooi vind – of je dat nu kunst noemt of niet – roept dat bij mij gelijk een fysieke reactie op. Ik word kortademig en krijg rode vlekken in mijn nek. Er gebeurt iets met me, ik word, haast letterlijk, verleid.’

Daar gaat het Peter Haasbroek (44), per 1 januari zakelijk directeur van het Nederlands Architectuur instituut in Rotterdam, ook om: de verleiding. En laat het werk van Madeleine Berkhemer dat nu op verschillende niveaus doen. Een titelloos netwerk van panty’s baant zich een ruimte boven de eettafel in Haasbroeks zomerhuisje. Alsof zinnelijk genot zich heeft gematerialiseerd in kleverige draden, en zich als een olievlek langzaam uitspreidt en speelruimte biedt aan ballen en fallusachtige vormen. Voor 3630 euro had hij zijn kroonluchter van sensualiteit. ‘Zeer erotisch, ja. Madeleine, waar ik meer werken van heb en die inmiddels een goede vriendin van me is geworden, weet dat broeierige altijd heel goed over te brengen. Dit is één brok verleiding zonder dat het plat wordt.’

Meer suggestief dan expliciet en dát roept juist een bepaalde spanning op. Kijk, die pornografische foto’s van Jeff Koons die hij samen met zijn toenmalige verloofde en pornoster La Cicciolina maakte, dat vindt hij doorgeslagen. ‘Maar Madeleine zit altijd heel knap in het schemergebied, terwijl het ook nog dat lekkere frivole behoudt.’

Hij heeft meer werk waarin Berkhemers kunst van het weglaten een erotische spanning oproept. Een gebeeldhouwde en op een sokkel geplaatste damesvoet die bij de hiel overgaat in een naaldhak. ‘Het wordt superklassiek zo hè, krijgt haast iets Brancusi-achtigs.’ Of een vroege, eenvoudige pin up-achtige tekening. ‘Een sigaretje, de hoge hakken, ze speelt met de conventies zonder dat ze er te ver in meegaat.’

Superinternationaal van topniveau, of anders gezegd onhollands goed. Waarom? ‘Omdat ze heel erg van het grote gebaar houdt, en dat is in Nederland verdacht.’

En groot is het pantyweb met zijn omvang van zo’n drie bij drie. Ook al zinspeelt Berkhemer meer dan dat ze duidt, je moet, eenmaal binnen, enorme moeite doen om de fysieke verschijning van wellust boven de eettafel te negeren. ‘En toch, je zal verbaasd zijn hoeveel mensen het niet eens opmerken. Of ze durven uit een bepaalde schroom er niets over te zeggen. Want het gebeurt ook wel eens dat ze pas bij het afscheid nemen iets hebben van: maar wat is dát nou eigenlijk?’

Misschien komt het ook wel doordat Berkhemers werk nogal wat concurrentie in Haasbroeks woonkamer ondervindt. Kunstwerken aan de muur, op de grond, aan het plafond eisen allemaal hun portie aandacht in een kakofonie van beelden. Elke keer als hij een nieuw werk koopt en daar een geschikt plekje voor moet vinden, volgt er een cascade aan interieurveranderingen en herinrichting. Af en toe droomt hij wel eens over zoiets praktisch als een bank. ‘Maar daar is nu eenvoudigweg geen plek voor.’ Hij haalt zijn schouders op. ‘Ach, je leeft naar je omstandigheden. Als je nooit een koelkast hebt gehad, mis je hem ook niet.’

Meer over