Kok wil greep op mediahypes

Onverwachte onheilstijdingen en actualiteiten die opwellen tot de rel van de week, baarden minister-president Kok enkele jaren geleden nauwelijks zorgen....

Van onze verslaggever Jan Hoedeman

Twee jaar later kan Kok minder goed tegen het plotselinge nieuws. Het afgelopen jaar is hij er hoorndol van geworden en kreeg hij in toenemende mate het bekende verwijt van de gebrekkige regie voor zijn kiezen. De premier is alerter nu zijn kabinet voor de zomer bijna onderuitging en bewindslieden in de Bijlmer- en gifkippenaffaire bijna werden gekielhaald.

Eerder deze week is bekend geworden dat Kok zijn Rijksvoorlichtingsdienst meer greep wil laten krijgen op de departementale voorlichtingsdiensten. Het moet een kerntaak worden van zijn woordvoerders om 'golven van opkomende publiciteit vroegtijdig te signaleren' en te coördineren. Het is zijn meest recente stap om meer greep te krijgen op calamiteiten rond het Binnenhof. Een halfjaar geleden heeft Kok de ministerraad voorgesteld stukken voor de ministerraad te kwalificeren als STG GEHEIM, wat staat voor streng geheim, in de hoop het lekken te voorkomen.

De remedie om de rijksrecherche een onderzoek te laten instellen naar het lek heeft voor veel werk gezorgd, maar nog nooit resultaat opgeleverd. Dus is de hoofddirecteur van Koks Rijksvoorlichtingsdienst in het voorjaar op pad gestuurd om de directeuren voorlichting van de departementen te vragen geen stukken meer te laten lekken.

Op hun beurt plaatsen directeuren voorlichting vraagtekens bij publicitair dubieuze optredens van verschillende ministers. Zij wijzen naar Kok, die zelf mediahypes in gang heeft gezet die achteraf als te primaire reacties moeten worden beschouwd.

Procureur-generaal Docters van Leeuwen kreeg er stevig van langs na zijn clash met minister Sorgdrager. Tijdens de Bijlmer-enquête werden ambtenaren van de Rijksluchtvaartdienst geschorst omdat zij informatie onder pet hadden gehouden. Kort geleden tikte Kok minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat op de vingers omdat zij openlijk kanttekeningen plaatste bij de aanleg van de noordtak van de Betuwelijn.

De bewindsvrouwe sloeg via de pers terug, omdat Kok informeel op de hoogte was en de vermoorde onschuld speelde. Drie mediahypes, veroorzaakt door slechts één enkele minister.

Op zich is de wens van de Rijksvoorlichtingsdienst om tot een zekere afstemming te komen niet stuitend. Maar de meeste directeuren voorlichting van de departementen vrezen inmenging van de RVD en blijven liever koning van hun eigen koninkrijkjes.

Kok zal met jaloezie moeten blijven kijken naar de geoliede voorlichtingsapparaten van zijn collega's Blair (Groot-Brittannië) en Schröder (Duitsland). Die zijn gekozen als regeringsleider. In het Nederlandse poldermodel is Kok niet meer dan de eerste van zijn gelijken.

Meer over