'Knopen doorhakken, dat is belangrijk'

Benjamin Herman is een van de succesvolste Nederlandse jazzmuzikanten, juist omdat hij buiten het strak omkaderde jazzwereldje kijkt. 'Benjamin wil altijd dat beetje extra drive.' Door Koen Schouten..

Koen Schouten

Er is nog maar een handjevol mensen over op de dansvloer. Dan durftBenjamin Herman het aan. Zijn single Durban Poison gaat in de installatie.Net die middag afgemixt. Terwijl het handjevol onmiddellijk aan het dansenslaat, kijkt Herman gespannen toe. 'Het zweet breekt me uit als ik hetandere mensen laat horen.'

Het is na middernacht in Waterfront, het Rotterdamse poppodium datverscholen ligt onder een weg aan de Maas. De 37-jarige jazzsaxofonistheeft, zoals hij vaker doet, een avond meegespeeld in de band van de jongehiphoppers Pete Philly & Perquisite. De zaal ging uit zijn dak, deband is in een roes. Benjamin Herman kreeg voor zijn solo's luider applausdan je in een jazzpodium zult horen.

Benjamin Herman, lid van het groove-orkest New Cool Collective, is eenvan de populairste saxofonisten van Nederland. Hij wordt bewonderd doorzowel oudere bebopliefhebbers als jonge clubbezoekers. Hij speelt steevastvol vuur, daagt zichzelf hoorbaar uit in zijn virtuoze solo's. Dit jaar ishij gastprogrammeur van het driedaagse festival Jazz InternationalRotterdam, dat vanavond begint. Rotterdam is zijn tweede thuis. De helftvan de tijd woont hij Amsterdam, de andere helft bij zijn vriendin inRotterdam-Noord. Hij is van de stad gaan houden. Door de levendige scenemet bekende jazzliefhebbers als Jules Deelder en Wilfried de Jong, door dehouding van: handen uit de mouwen. 'Kunstenaars zeuren hier minder enwerken harder dan in Amsterdam.'

Uitbrengen van singles is Hermans nieuwste besogne. Hij maakt dansbarenummers, met bevriende muzikanten opgenomen in geïmproviseerde sessies enniet op cd verkrijgbaar. Van de vorige, Skunkaholic, is de eerste persingal uitverkocht.

Voor de soundcheck in Waterfront kwam hij op het nippertje op tijd: aande 12-inch die hij 's avonds laat horen, heeft hij tot op het allerlaatstemoment gewerkt. De volgende ochtend wordt die geperst in Nederlands enigevinylfabriek, in Haarlem.

Aan het begin van de middag lijkt er nog tijd genoeg om even koffie tedrinken in Studio 150, de wereldberoemde opnamestudio aan de AmsterdamseLauriergracht. Herman heeft er meegespeeld op de laatste plaat van zangerPaul Weller (ex-The Jam, ex-The Style Council), Studio 150, die vorig jaarwerd opgenomen. Het was een van de meest inspirerende ervaringen in zijnmuzikantenbestaan. 'Als tiener was ik hevig bezig met Britse pop. Toen iktwaalf was stond ik in Paradiso vooraan bij The Jam.'

Na de opnamen volgde een tournee met Weller, waarvoor Herman zonder eenmoment te aarzelen een schouwburgtournee met zijn jazzkwartet afzegde.'Weller trekt zich niets aan van hoe het zogenaamd hoort in de studio.Fouten laat hij gewoon staan. Als je hem er op wees, keek hij je aan enzei: wat bedoel je? Hij weet precies wat hij wil horen en laat zich nietvan de wijs brengen door bijvoorbeeld een trompettist die vindt dat zijnnootje beter kan.'

'Spatgelijk en zuiver spelen, dat is de trots van een sessiemuzikant.Dat merkte ik ook toen ik nog bij het Jazz Orchestra of the Concertgebouwspeelde. Maar muzikaal is het vaak helemaal niet leuk. Als ik in een sectiespeel, maak ik dingen vaak expres ongelijk. Je moet zo'n bigband zien alseen soort tekenfilm. De een doet dit, de ander dat. Dat maakt het leuk omnaar te luisteren.'

Er is nog een reden om niet al te perfectionistisch te werk te gaan.'Dingen kunnen altijd beter. Maar als je daar te lang bij stil blijftstaan, komt er nooit iets af. Knopen doorhakken, dat is belangrijk. Daaromheeft Willem Breuker, de saxofonist en componist, zijn platenmaatschappijBVHaast genoemd. Mijn eigen nieuwe labeltje heet Roach Records. Hardnekkigals een kakkerlak.'

De single Durban Poison, genoemd naar een zwaar verdovendeZuid-Afrikaanse wietsoort, heeft Herman opgenomen in Studio 150. Tijdenshet masteren (de laatste hand leggen aan klankbeeld en balans) op de etagevan technicus Zlaya, even verderop, bleek iets niet helemaal in orde metde computerbestanden. Dus zijn we weer even in Studio 150. Een plek metzo'n bijzonder vriendelijke en rustgevende sfeer dat je er niet weg wilt.Meteen is duidelijk waarom iedereen hier wil opnemen (Michael Jackson werdooit afgewezen omdat er al een afspraak stond met een Nederlandse band).Dus als studiomanager Peter Riebeek koffie aanbiedt - 'ik maak echt heellekkere hoor' - zeg je geen nee.

Terug bij mixmeester Zlaya duurt het langer dan verwacht. De snaredrummoet wat naar voren in het geluidsbeeld maar niet zo dat de hi-hat irritantwordt. Herman knijpt zijn ogen dicht. 'Ik vertrouw mijn eigen oren somsniet na al die jaren hard spelen in kleine kroegen. Zlaya: 'Je wilt hettoch gutsy, niet te plezierig.' De technicus masterde eerder New CoolCollective en de nieuwe jazzplaat van Herman, The Itch, die deze maandverschijnt, met een ontvlambare bezetting met drummer Han Bennink, bassistErnst Glerum en gitarist Anton Goudsmit. 'Benjamin wil altijd dat beetjeextra drive. Daar gaat hij verder in dan anderen.'

Als alle knopen zijn doorgehakt is het racen met de taxi naar hetstation. De geplande uurtjes sax studeren schieten erbij in. BenjaminHerman reist per trein want hij heeft geen rijbewijs. 'Nadat ik bij Wellerhad gespeeld had ik er geld voor, maar ik heb het gebruikt om plaatjes temaken.'

Het uitbrengen van een nieuwe jazzplaat terwijl er van New CoolCollective pas een dubbel-cd (Trippin') is verschenen en zijn vorige(Heterogeneity) nog geen jaar oud is, dat is commercieel gezienbelachelijk. 'Ik heb onlangs ook nog opgenomen met de tenorsaxofonistSjoerd Dijkhuizen en ik ga in Engeland een plaat maken met Stan Tracey. Eengeweldige pianist die ook op het festival komt spelen. Blijven werken isbelangrijk, nieuwe dingen proberen.' Daarnaast is hij niet te beroerd ommet New Cool Collective voor begeleidingsorkest te spelen op de Uitmarkt,mee te doen aan de quiz Herexamen of op te treden als gast in de Mike & Thomas Show (binnenkort op tv). 'We willen toch cd's verkopen.'

Herman is een van de succesvolste Nederlandse jazzmuzikanten, juistomdat hij buiten het strak omkaderde jazzwereldje kijkt. In zijn begintijdwerd hij verguisd door oudere musici en journalisten, vertelt hij in detrein. 'Alles wat jong was, was slecht. New Cool Collective werd afgedaanals ''populaire muziekjes'' en als ik bebop speelde was het ''te braaf''.Iemand van eenentwintig die een beetje moeite doet, dat is toch mooi, danhoef je toch niet meteen commentaar te leveren? Een aantal gevestigdemusici uit de improvisatiescene hebben nooit de jongere generatie omarmd.Ze hielden de deur dicht. Ik heb besloten alles juist positief te bekijken.Als bij New Cool Collective iemand niet kan of de band verlaat, vervangenwe die het liefst door een jonge muzikant.'

Herman raakte begin jaren negentig verzeild in de popscene rond deAmsterdamse club Naar Boven (tegenwoordig Ministry). 'Ik genoot ervan metLois Lane op grote podia te spelen. Candy Dulfer ging in die tijd als eenspeer, dat was heel inspirerend. Terwijl in de jazz geruzied werd oversubsidie en gebrek aan podia speelden wij op plekken waar we zelf graaguitgingen. Met New Cool Collective zijn we dat ook gaan doen.'

'Dat bandje is wack, droppen die handel.' Rapper Pete Philly buigt zichvoor het optreden in Rotterdam met Herman over diens agenda: een volgeklad,verfromfraaid papiertje, om toekomstige concerten af te spreken. Eenoptreden van New Cool Collective valt tegelijk met een van Philly & Perquisite. Herman: 'Hoe laat is dat? Misschien kan ik allebei doen.'

Even later kijkt de saxofonist zorgelijk naar zijn kleren. Hij draagteen onopvallend poloshirt terwijl hij meestal strak in het pak gaat. Hetpak in zijn tas is eigenlijk te stijfjes voor een hiphopband. 'Maarmisschien komt Wilfried langs.' Wilfried de Jong, de tv-presentator en eenvriend van Herman, ziet er altijd super uit - Herman wil niet voor hemonder doen, in alleen een poloshirt. Het wordt een compromis, dankzijHermans vriendin Cathelijne die gympies komt brengen voor onder het pak.

De volgende middag, tijdens een lunch in het Westerpaviljoen, blijktHerman wild enthousiast te zijn teruggekeerd van de platenfabriek. 'Desingle gaat met een koperen plaat geperst worden, dat schijnt nog beter teklinken. En ik heb dit!' Hij haalt een platenhoes van Paul Weller uit zijntas. Trots wijst hij op de kleine lettertjes binnenin. Benjamin Herman -sax.

Eigenlijk dient er nodig saxofoon gestudeerd te worden, maar eerst moethet plezier nog even worden gedeeld met vibemaster Git Hyper. De voormaligedj van onder meer Zuco 103 en verschillende Herman-projecten heeft eenplatenzaak om de hoek - uiteraard met alleen vinyl. Er wordenkennersweetjes uitgewisseld over het maken van singles, nieuwe en oudefunkmuziek en over Idris Muhammad, de veelgesamplede drummer die op een vanBenjamins cd's meespeelt. Het ene na het andere plaatje wordt opgezet.Opeens is het een paar uur later. 'Ik moet nu écht gaan studeren.'Benjamin Herman heeft het al drie keer gezegd, maar nu gaat hij echt weg.'Ik wordt met de minuut slechter.'

Meer over