Knippen en plakken

Sinds iedere cinefiel thuis op de pc makkelijk beelden kan monteren, is de filmparodie een onvervalste hype op internet. Jaws wordt een komedie over vriendschap....

Ronald Ockhuysen en David Sneek

In de catalogi van de belangrijkste filmfestivals zal zijn naam niet worden gevonden. Op de website Internet Movie Database heeft hij geen pagina. Toch is hij waarschijnlijk de meest succesvolle debutant van dit jaar. In eigen land is hij ook een van de meest besproken filmmakers.

Hu Ge, een 31-jarige editor uit Wuhan in centraal China, ging op 18 december naar The Promise van Chen Kaige, die vandaag zijn Nederlandse première beleeft. Hij ergerde zich zo aan de film dat hij besloot er een parodie op te maken. Gebruikmakend van een illegale kopie van de film en opnames van een actualiteitenprogramma, hermonteerde hij de film van Chen over zwaardvechters en godinnen tot een video van twintig minuten.

A Bloody Case Arising from a Steamed Bun heet zijn versie, waarin het verhaal van The Promise als een nieuwsbericht wordt naverteld. Hu stuurde het filmpje aan een paar vrienden, om er een paar dagen later achter te komen dat iemand de film op internet had geplaatst.

Nog een paar weken later was hij een beroemdheid, van wie het werk online door een massapubliek was bekeken, die door journalisten werd belaagd en door Kaige en zijn productiemaatschappij met processen werd bedreigd.

De filmparodie – het is op internet een onvervalste hype. Op websites als youtube.com, video.google en ifilm.com is het arsenaal aan koddige, leuke, slimme en gekke filmpjes vol filmverwijzingen oneindig. Door de opmars van goedkope montageprogramma’s – op een beetje pc kan tegenwoordig digitaal worden geknipt en geplakt – kan iedere cinefiel thuis aan de slag met de sterren. Bekende scènes worden in een andere context geplaatst, eventueel spelen de knutselfilmers enkele momenten zelf na, en zie: daar is een Zombie-versie van The West Side Story, of een rock-variant op Titanic.

Sinds het begin van de jaren negentig worden films digitaal afgewerkt. Door- en terugspoelen en knippen van celluloid is er niet meer bij. Monteren is klikken met de muis. De ordening van beelden, voorheen het privédomein van de editor, ligt nu binnen ieders bereik. En de verleiding is groot: wie wil er niet in het collectieve geheugen inbreken en de spot drijven met de speurdrift van Tom Hanks in The Da Vinci Code, of Harry Potter loslaten op cowboys uit Brokeback Mountain?

Film bevindt zich op een breukvlak in de geschiedenis. Gefilmde beelden zijn tegenwoordig niks meer dan materiaal dat verder kan worden bewerkt op de computer. Als gevolg daarvan is er naast de lineair vertelde film een nieuw genre aan het ontstaan. Korte films die over film gaan, en die hun referentiekader desondanks buiten de cinema hebben. De pastiche op The Promise heeft meer overeenkomsten met internet, weblogs en homevideo’s dan met de film waarop hij is gebaseerd.

In Hollywood worden de parodieën, gemankeerde liefdesverklaringen en ironische imitaties nauwlettend gevolgd. Aanvankelijke scepsis – in het vakblad Variety werd door studiobonzen gesproken over een proletarisering van de filmkunst – heeft plaatsgemaakt voor interesse; de filmpjes vormen per slot van rekening een betrouwbare neerslag van de smaak en de humor van relatief jonge computergebruikers, en dat is precies het publiek waar de grote, commerciële films op zijn gericht.

De Amerikaan Robert Ryang is inmiddels door studio’s ingehuurd als adviseur. Ryang kreeg nationale bekendheid nadat hij had meegedaan aan een wedstrijd waarvoor bij een film een trailer moest worden gemaakt in een geheel ander genre. Ryang bewerkte Stanley Kubricks horrorfilm The Shining tot Shining, een gezellige familiefilm over de vriendschap tussen een jongetje en een schrijver.

Toen hij een link naar het filmpje op de website van zijn werkgever zette, werd op slag duidelijk dat Shining precies voldoet aan de eisen van een geslaagde internet-video. Op het hoogtepunt werd Shining 200 duizend keer per dag gedownload.

Dat is nog meer dan die twee megahits op internet: Jaws als een komedie over de vriendschap tussen twee mannen, en Apocalypse Now als het verhaal van een groep mannen die een wilde zomervakantie beleeft.

Andere films die een parodie hebben zijn onder andere:

When a Stranger Calls met Capote wordt: When Capote Calls

Revenge of the Penguins

Taxi Driver

Top Gun 2: Brokeback Squadron

Brokeback to the Future

Brokeback Gethsemane

Something Blue

The Sound of Music

School of Rock Remixed

Mount Brokeback

Meer over