TV-RECENSIEJulien Althuisius

Kijkcijfers zijn heilig bij de NPO, dus Mondo moet eraan

Vrijdagmiddag verscheen op Nu.nl het bericht dat de stekker uit VPRO’s Mondo ging. Het kunst- en cultuurprogramma – elke zondagavond op NPO 2 – is nog geen jaar bezig, maar is nu al door de omroepbazen gewogen en te licht bevonden. Mondo, dat tot en met zijn laatste uitzending in december gepresenteerd wordt door Nadia Moussaid, was de opvolger van de VPRO-programma’s Boeken en Vrije Geluiden. De afgelopen twee weken keken er, inclusief herhaling, zo’n 184.000 mensen. Dat is niet veel – maar voor het soort programma dat het is, is het misschien helemaal niet zo gek. Het is bovendien ook nog eens geprogrammeerd tegenover Studio Sport Eredivisie. Maar goed, kijkcijfers zijn heilig zijn bij de NPO, dus Mondo moet eraan.

‘Helaas hebben we na overleg met de VPRO de conclusie moeten trekken’, zei netmanager Gijs van Beuzekom over de beslissing, ‘dat dit programma onvoldoende aansluit bij het NPO 2-publiek.’ Daar gaan we weer. Altijd maar dat misplaatste ontzag voor het publiek, geboren uit de angst te elitair te zijn. Kijkersonderzoekje hier, vingertje aan de pols daar en ja hoor, we weten weer wat Het Publiek wil. Alleen, het publiek weet helemaal niet wat het wil. Het publiek is lui, conservatief en ongeïnteresseerd (de meerderheid dan, u natuurlijk niet). Had de VPRO in de jaren tachtig en negentig hun oren laten hangen naar ‘het publiek’, dan waren Rembo & Rembo, Theo en Thea, Jiskefet en Villa Achterwerk nooit gemaakt.

Bovendien, soms gaat het ook niet om wat het publiek wil, maar om wat het nodig heeft. Als ik bij mij thuis een onderzoek laat doen over wat het publiek wil eten, dan sta ik elke dag pasta-pesto te maken. Niet alle televisieprogramma’s hoeven licht verteerbaar, toegankelijk en vermakelijk te zijn. Er moet ook ruimte zijn voor onduidelijke, moeilijke en verwarrende zaken. Soms moet iets kunnen blijven bestaan, gewoon, omdat het binnen een bepaald landschap een unieke rol vervult. Als je ontevreden bent over Mondo, had je – in plaats van het gelijk bij het grofvuil te zetten – het format kunnen aanpassen, het tijdstip kunnen veranderen, misschien zelfs de zender. ‘Make good things popular, and popular things good’, zei iemand ooit. Ik weet niet meer wie, maar hij of zij had gelijk.

We hoeven, zo stelde Van Beuzekom ons gerust, niet te treuren om het verlies van Mondo. ‘Liefhebbers van kunst en cultuur blijven bij NPO 2 aan het juiste adres. Onze programmering ontwikkelt zich continu en we zijn altijd in gesprek over nieuwe plannen.’ Gelukkig maar. Wellicht kan er een boekenprogramma komen, waarin een influencer elke week drie boeken recenseert aan de hand van de omslag, zonder het gelezen te hebben uiteraard. Of je laat musici van het Koninklijk Concertgebouw Orkest guilty pleasures van BN’ers opvoeren. Misschien een programma waarbij deelnemers uit Heel Holland bakt beroemde schilderijen namaken in de vorm van hartige taarten, en dan noem je het (hahaha!) Tussen kunst en quiche  – vindt het publiek leuk. Of gewoon iets lolligs, om te lachen, en dan met kunst, of cultuur, een quiz of zo. Kijk maar.

Uitzending van ‘Mondo’ (zondag 25 oktober).Beeld VPRO
Meer over