OmslagHond op de cover

Katten met plooikragen, honden in pak: omslagontwerpers zoeken de mens in het dier

Omslagen zoeken de mens in het dier.

Omslagillustratie Thierry Poncelet, 1994.

Reinaert de Vos, Bruintje Beer, Oom Donald, Alfred Jodocus Kwak, Professor Sickbock, Bor de Wolf, Japie Krekel – de stoet pratende en denkende dieren in de literatuur is onafzienbaar. Vermoedelijk is het fabuleren over mensachtige dieren zo oud als de geschiedenis; kijk naar China’s onheuglijk oude Apenkoning of Anubis, de jakhals op mensenbenen uit de Egyptische mythologie.

Zo bezien is het niet vreemd dat een kunstenaar zijn hele oeuvre wijdt aan het zo menselijk mogelijk afbeelden van ‘man’s best friend’. De Amerikaanse fotograaf William Wegman maakte er furore mee. Zijn jongste boek met in regenjassen en jurken uitgedoste honden (Thames and Hudson, 2017) heet Being Human.

Nog zo’n specialist is de Belgische schilder Thierry Poncelet, bekend van de aristocratische hondenkoppen die hij monteert in oude portretten van notabelen. Een overzichtswerk van Poncelets antropomorfe fantasieën kreeg de goed gevonden titel Sit! (Workman Publishing, 1994).

Thijs Feuth: Kafka is dood. Ontwerp Sander Patelski, illustratie Thierry Poncelet. De Arbeiderspers; € 19,99. Verschijnt op 25 augustus.Beeld De Arbeiderspers

Poncelet leeft tegenwoordig teruggetrokken in Monaco, maar zijn werk blijft her en der opduiken. Zoals op Kafka is dood, de nieuwe roman van Thijs Feuth over een naar de Praagse schrijver genoemde hond. Literaire associaties te over, want Poncelets terriër met lavallière-das op het omslag heet ‘Gavroche’, naar een personage in Victor Hugo’s Les misérables.

Omslag Moker Ontwerp, foto Sebastian Magnani, 2015.Beeld De Geus

Kafka is dood past in een rijtje recente romans met verwante omslagen. Elfie Tromps Underdog (De Geus, 2015) bijvoorbeeld, waarop fotograaf Sebastian Magnani een poedel à la Poncelet laat poseren, of Engels voor leugens van Bertram Koeleman (Atlas Contact, 2016), voorzien van een beeld van fotograaf Marie Cécile Thijs: een kat met 17de-eeuwse plooikraag.

Omslag Roald Triebels, foto Marie Cécile Thijs, 2016.Beeld Atlas Contact

Wie jong was in de jaren zestig zal de aangeklede kat kennen van de geinig bedoelde ansichtkaarten die toen in trek waren. Ze waren geënt op het oeuvre van Harry Whittier Frees (1879-1953), een Amerikaan die school maakte met geënsceneerde kattenfoto’s. Zijn werk is opgenomen in de Library of Congress, maar geldt inmiddels als discutabel, sinds bekend is dat hij zijn modellen met touwtjes en spelden in het gareel hield. Toch niet zo geinig dus.

Ansichtkaart, anoniem, circa 1960.
Meer over